ปวดท้อง สุขภาพ

ปวดท้องบิด ต้องอ่าน! ดูแลตัวเองอย่างไร เมื่อเป็น โรคบิด

คัดลอก URL แล้ว

โรคบิด (Dysentery) เป็นโรคติดเชื้อเฉียบพลันของลำไส้ใหญ่และลำไส้เล็ก โดยทั่วไปแบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่ บิดชิเกลลา (Shigellosis) หรือบิดไม่มีตัว และบิดอะมีบา (Amebiasis) หรือบิดมีตัว ผู้ที่เป็นมักจะรู้สึไม่สบายท้อง หรือ ปวดท้องบิด อย่างรุนแรง

บิดชิเกลลา (Shigellosis) หรือบิดไม่มีตัว

เกิดจากการรับประทานอาหารและน้ำดื่มที่มีเชื้อ  บิดชิเกลลา (Shigella) ซึ่งเป็นแบคทีเรีย เชื้อเมื่อเข้าสู่ร่างกายเพียงเล็กน้อย  ประมาณ 200 – 1,000 ตัว ก็สามารถก่อให้เกิดโรคได้ ซึ่งต่างจากเชื้อก่อโรคในระบบทางเดินอาหารชนิดอื่น ๆ ที่ต้องใช้ปริมาณมากกว่า  เชื้อแบ่งตัวและสามารถทำลายเซลล์เยื่อบุลำไส้ใหญ่ เมื่อเซลล์ตายจะทำให้เกิดการอักเสบ เป็นหนองและเกิดแผลในลำไส้  โรคบิดมีระยะฟักตัว 1 – 7 วัน พบในคนทุกเพศทุกวัย และพบเป็นสาเหตุอันดับแรก ๆ ของอาการถ่ายเป็นมูกหรือมูกปนเลือด ส่วนมากไม่มีอันตรายร้ายแรง อาการไข้จะหายเองภายใน 2 – 3 วัน และอาการท้องเดินเป็นบิดจะหายได้เองภายใน 5 – 7 วัน (โดยไม่ได้กินยา) แต่บางคนอาจกลับเป็นใหม่ได้อีก ส่วนน้อยอาจมีอาการรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กเล็กและคนสูงอายุ  ทำให้เกิดภาวะขาดน้ำรุนแรงอาจถึงตายได้

ปวดท้องบิด

อาการของบิดไม่มีตัว

  1. ไม่มีอาการใดๆ เลย แต่จะรู้สึกไม่สบายท้อง เพราะมีเชื้อแบคทีเรียอยู่ในลำไส้
  2. มีอาการน้อย ถ่ายเหลวเป็นมูกเลือด และปวดบิดแต่ไม่มาก
  3. มีอาการรุนแรง ปวดท้องบิดอย่างรุนแรง มีไข้สูง อาเจียน ถ่ายมีมูกเลือดและหนองปน ถ่ายน้อยแต่บ่อยมาก ถ้าร่างกายอ่อนแอ อาจจะมีการช็อคได้
  4. โรคแทรกซ้อน เชื้อโรคเข้าไปยังกระแสเลือด ทำให้เลือดนั้นเป็นพิษ อาจช็อคจนเสียชีวิตได้ ลำไส้ใหญ่มีการอักเสบอย่างรุนแรง เกิดอาการเสียน้ำอย่างมากจนช็อคและเสียชีวิตได้

บิดอะมีบา (Amebiasis) หรือบิดมีตัว

เกิดจากการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่มีเชื้ออะมีบา (Ameba) ซึ่งเป็นสัตว์เซลล์เดียวหรือโปรโตซัว (protozoa) ทำให้เกิดอาการอักเสบของลำไส้ใหญ่ เชื้อที่ทำให้เกิดโรคอะมีบา มีชื่อว่า เอนตามีบา ฮิสโตไลติคา (Entamoeba histolytica) ซึ่งสามารถมองเห็นได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์ จึงเรียกบิดมีตัว พบได้ในคนทุกเพศทุกวัย แต่พบมากในคนอายุมากกว่า 20 ปีขึ้นไป ระยะฟักตัว 1 สัปดาห์ – 3 เดือน (พบบ่อย 8-10 วัน)  อาการเริ่มแรก ถ่ายอุจจาระเหลวมีเนื้ออุจจาระปน ปวดท้อง และปวดเบ่งที่ก้น ไม่มีไข้ ต่อมาจะถ่ายเป็นมูกเลือดทีละน้อย ไม่มีเนื้ออุจจาระปน แต่มีกลิ่นเหม็นเหมือนหัวกุ้งเน่า ผู้ป่วยจะถ่ายกะปริดกะปรอยวันละหลายครั้ง บางคนอาจถึง 20 – 50 ครั้ง แต่จะไม่อ่อนเพลีย สามารถทำงานได้

ปวดท้องบิด

อาการของบิดมีตัว

  1. ไม่มีอาการใดๆ เลย แต่จะรู้สึกไม่สบายท้อง ถ้าไปตรวจจะพบอะมีบาในอุจจาระ
  2. มีอาการชนิดเฉียบพลัน ปวดบิด ถ่ายอุจจาระเหลว อุจจาระมีกลิ่นคล้ายหัวกุ้งเน่า อาการไม่แรงเท่าบิดไม่มีตัว ถ้าผู้ป่วยต้านทานโรคได้น้อย อาจจะมีไข้สูงและถ่ายเป็นมูกเลือดมาก
  3. มีอาการชนิดเรื้อรัง เป็นผลจากบิดชนิดเฉียบพลัน แล้วรับการรักษาที่ไม่ถูกต้อง อะมีบาจึงตายไม่หมด ทำให้อาการไม่หายขาด และเป็นไปเรื่อยๆ
  4. โรคแทรกซ้อน ลำไส้เกิดการทะลุ เกิดแผลที่ลำไส้ใหญ่ เป็นฝีที่ตับ เพราะอะมีบาเข้าไปที่กระแสเลือดและไปยังตับอักเสบและเป็นฝี ฝีนี้อาจแตกทะลุไปยังปอด ทำให้เป็นฝีที่ปอดด้วย

การควบคุมและป้องกันโรค

1. การป้องกันก่อนการเกิดโรค โดย

  • จัดหาน้ำดื่มน้ำใช้ที่สะอาดถูกหลักสุขาภิบาล ดื่มน้ำต้มสุก
  • ไม่รับประทานอาหารที่มีแมลงวันตอม
  • กำจัดอุจจาระโดยการสร้างส้วมให้ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล
  • ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนปรุงอาหาร    ก่อนรับประทานอาหาร และภายหลังออกจากส้วม
  • ให้สุขศึกษาแก่ชุมชนเกี่ยวกับการสุขาภิบาลอาหาร สุขวิทยาส่วนบุคคล

2.  การควบคุมและป้องกันเมื่อมีโรคเกิดขึ้นแล้ว โดย

  • รายงานเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เพื่อดำเนินการสอบสวนโรคต่อไป
  • ระมัดระวังการสัมผัสกับอุจจาระของผู้ป่วย ต้องทำลายเชื้อด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อโรค
  • ปรึกษาแพทย์เพื่อขอรับการรักษาด้วยยาฆ่าเชื้อบิด  และรักษาอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ เพื่อป้องกันมิให้เกิดโรคเรื้อรังและโรคแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้
  • รับประทานอาหารอ่อนที่มีประโยชน์และคุณค่าทางโภชนาการ

ขอบคุณที่มาจาก : สำนักงานระบาดวิทยา กระทรวงสาธารณสุข
วิกิพีเดีย / การควบคุมและป้องกันโรค สถาบันพลศึกษาวิทยาเขตสุพรรณบุรี


แท็ก: HEALTH , ,
WRITER

RELATED

โนโรไวรัส เชื้อไวรัสที่ทำให้เด็กท้องเสียและอาเจียนรุนแรง

โนโรไวรัส เชื้อไวรัสที่ทำให้เด็กท้องเสียและอาเจียนรุนแรง

เข้าใจเกี่ยวกับ โนโรไวรัส คืออะไร สังเกตอาการเบื้องต้น ป้องกันเชื้อไวรัสชนิดนี้ รับมือ เมื่อเกิดความผิดปกติกับบุตรหลานอย่างไรได้บ้าง?

ระวัง! เลือดออกในทางเดินอาหาร ภาวะที่พบได้บ่อย อาจสัมพันธ์กับโรคประจำตัว

ระวัง! เลือดออกในทางเดินอาหาร ภาวะที่พบได้บ่อย อาจสัมพันธ์กับโรคประจำตัว

ภาวะเลือดออกในทางเดินอาหาร แบ่งย่อยออกเป็น 3 ส่วน พบได้ทั้งในเพศชายและเพศหญิง ลักษณะพยาธิสภาพที่พบได้อาจแตกต่างกันตามกลุ่มวัย

7 สัญญาณเตือน คุณกำลัง “ด้อยค่าตัวเอง” เกินไป ทำยังไงให้มั่นใจ จะได้ใช้ชีวิตสนุกๆ

7 สัญญาณเตือน คุณกำลัง “ด้อยค่าตัวเอง” เกินไป ทำยังไงให้มั่นใจ จะได้ใช้ชีวิตสนุกๆ

ฉันไม่ดีพอ! ฉันทำไม่ได้! เช็ค 7 สัญญาณ "ด้อยค่าตัวเอง" (Low-self esteem) ลองทบทวนตัวเองใหม่แล้วค่อยๆ ปรับพฤติกรรมตามคำแนะนำต่อไปนี้

3 อาการสังเกตก่อน หัวใจวาย รู้เร็วย่อมดูแลตัวเองได้ถูกวิธีและลดความเสี่ยง

3 อาการสังเกตก่อน หัวใจวาย รู้เร็วย่อมดูแลตัวเองได้ถูกวิธีและลดความเสี่ยง

3 อาการ อาจเป็นสัญญาณเตือนที่บอกว่าหัวใจกำลังจะวาย หรือล้มเหลว ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 35 ปีขึ้นไป มีแนวโน้มเสี่ยง

ภาวะมิสซี MIS – C อาการในเด็กหลังหายจาก COVID – 19 ภาวะอักเสบของอวัยวะหลายระบบในร่างกาย

ภาวะมิสซี MIS – C อาการในเด็กหลังหายจาก COVID – 19 ภาวะอักเสบของอวัยวะหลายระบบในร่างกาย

MIS-C ภาวะที่มีอาการอักเสบของอวัยวะหลายระบบในร่างกาย พบว่ามีความสัมพันธ์กับการติดเชื้อ COVID-19

รู้เท่าทัน มะเร็งปอด เสียชีวิตเป็นอันดับหนึ่งในโรคมะเร็ง เพราะการตรวจพบที่ช้า

รู้เท่าทัน มะเร็งปอด เสียชีวิตเป็นอันดับหนึ่งในโรคมะเร็ง เพราะการตรวจพบที่ช้า

ข้อมูลทางสถิติของ WHO พบว่า โรคมะเร็งปอดเป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดเทียบเท่ามะเร็งเต้านม มีอัตราการเสียชีวิตเป็นอันดับหนึ่งในโรคมะเร็งเพราะการตรวจพบที่ช้า

รู้จักภัยเงียบ โรคหัวใจระยะยาว ที่ฝังในโรค “คาวาซากิ” แค่ขึ้นบันได BTS ก็รู้สึกยากเกินไป

รู้จักภัยเงียบ โรคหัวใจระยะยาว ที่ฝังในโรค “คาวาซากิ” แค่ขึ้นบันได BTS ก็รู้สึกยากเกินไป

แค่ขึ้นบันได BTS ก็ยากเกินไปสำหรับผม รู้จัก โรคหัวใจระยะยาว ที่ฝังในโรค “คาวาซากิ” ผ่านประสบการณ์ของผู้ที่เป็นโรคนี้

5 ท่าบริหารฟื้นฟูปอด ให้แข็งแรง ทำเองได้ทั้งผู้ที่ติดเชื้อโควิด19 และไม่ติดเชื้อ

5 ท่าบริหารฟื้นฟูปอด ให้แข็งแรง ทำเองได้ทั้งผู้ที่ติดเชื้อโควิด19 และไม่ติดเชื้อ

แนะนำ ท่าบริหารฟื้นฟูปอด ให้แข็งแรงและฟื้นตัวกลับมาโดยเร็ว 5 ท่าบริหารปอดที่สามารถทำเองได้ทั้งผู้ที่ติดเชื้อและไม่ติดเชื้อโควิด19

แพทย์เตือน ความเครียด-กดดัน ทำให้เกิดอาการ “ไฮเปอร์เวนติเลชั่น”

แพทย์เตือน ความเครียด-กดดัน ทำให้เกิดอาการ “ไฮเปอร์เวนติเลชั่น”

ลักษณะอาการ หายใจไม่สะดวก แน่นหน้าอก ชาตามร่างกาย มือเท้าจีบเกร็ง

X