ปวดท้อง สุขภาพ

ปวดท้องบิด ต้องอ่าน! ดูแลตัวเองอย่างไร เมื่อเป็น โรคบิด

โรคบิด (Dysentery) เป็นโรคติดเชื้อเฉียบพลันของลำไส้ใหญ่และลำไส้เล็ก โดยทั่วไปแบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่ บิดชิเกลลา (Shigellosis) หรือบิดไม่มีตัว และบิดอะมีบา (Amebiasis) หรือบิดมีตัว ผู้ที่เป็นมักจะรู้สึไม่สบายท้อง หรือ ปวดท้องบิด อย่างรุนแรง

บิดชิเกลลา (Shigellosis) หรือบิดไม่มีตัว

เกิดจากการรับประทานอาหารและน้ำดื่มที่มีเชื้อ  บิดชิเกลลา (Shigella) ซึ่งเป็นแบคทีเรีย เชื้อเมื่อเข้าสู่ร่างกายเพียงเล็กน้อย  ประมาณ 200 – 1,000 ตัว ก็สามารถก่อให้เกิดโรคได้ ซึ่งต่างจากเชื้อก่อโรคในระบบทางเดินอาหารชนิดอื่น ๆ ที่ต้องใช้ปริมาณมากกว่า  เชื้อแบ่งตัวและสามารถทำลายเซลล์เยื่อบุลำไส้ใหญ่ เมื่อเซลล์ตายจะทำให้เกิดการอักเสบ เป็นหนองและเกิดแผลในลำไส้  โรคบิดมีระยะฟักตัว 1 – 7 วัน พบในคนทุกเพศทุกวัย และพบเป็นสาเหตุอันดับแรก ๆ ของอาการถ่ายเป็นมูกหรือมูกปนเลือด ส่วนมากไม่มีอันตรายร้ายแรง อาการไข้จะหายเองภายใน 2 – 3 วัน และอาการท้องเดินเป็นบิดจะหายได้เองภายใน 5 – 7 วัน (โดยไม่ได้กินยา) แต่บางคนอาจกลับเป็นใหม่ได้อีก ส่วนน้อยอาจมีอาการรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเด็กเล็กและคนสูงอายุ  ทำให้เกิดภาวะขาดน้ำรุนแรงอาจถึงตายได้

ปวดท้องบิด

อาการของบิดไม่มีตัว

  1. ไม่มีอาการใดๆ เลย แต่จะรู้สึกไม่สบายท้อง เพราะมีเชื้อแบคทีเรียอยู่ในลำไส้
  2. มีอาการน้อย ถ่ายเหลวเป็นมูกเลือด และปวดบิดแต่ไม่มาก
  3. มีอาการรุนแรง ปวดท้องบิดอย่างรุนแรง มีไข้สูง อาเจียน ถ่ายมีมูกเลือดและหนองปน ถ่ายน้อยแต่บ่อยมาก ถ้าร่างกายอ่อนแอ อาจจะมีการช็อคได้
  4. โรคแทรกซ้อน เชื้อโรคเข้าไปยังกระแสเลือด ทำให้เลือดนั้นเป็นพิษ อาจช็อคจนเสียชีวิตได้ ลำไส้ใหญ่มีการอักเสบอย่างรุนแรง เกิดอาการเสียน้ำอย่างมากจนช็อคและเสียชีวิตได้

บิดอะมีบา (Amebiasis) หรือบิดมีตัว

เกิดจากการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่มีเชื้ออะมีบา (Ameba) ซึ่งเป็นสัตว์เซลล์เดียวหรือโปรโตซัว (protozoa) ทำให้เกิดอาการอักเสบของลำไส้ใหญ่ เชื้อที่ทำให้เกิดโรคอะมีบา มีชื่อว่า เอนตามีบา ฮิสโตไลติคา (Entamoeba histolytica) ซึ่งสามารถมองเห็นได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์ จึงเรียกบิดมีตัว พบได้ในคนทุกเพศทุกวัย แต่พบมากในคนอายุมากกว่า 20 ปีขึ้นไป ระยะฟักตัว 1 สัปดาห์ – 3 เดือน (พบบ่อย 8-10 วัน)  อาการเริ่มแรก ถ่ายอุจจาระเหลวมีเนื้ออุจจาระปน ปวดท้อง และปวดเบ่งที่ก้น ไม่มีไข้ ต่อมาจะถ่ายเป็นมูกเลือดทีละน้อย ไม่มีเนื้ออุจจาระปน แต่มีกลิ่นเหม็นเหมือนหัวกุ้งเน่า ผู้ป่วยจะถ่ายกะปริดกะปรอยวันละหลายครั้ง บางคนอาจถึง 20 – 50 ครั้ง แต่จะไม่อ่อนเพลีย สามารถทำงานได้

ปวดท้องบิด

อาการของบิดมีตัว

  1. ไม่มีอาการใดๆ เลย แต่จะรู้สึกไม่สบายท้อง ถ้าไปตรวจจะพบอะมีบาในอุจจาระ
  2. มีอาการชนิดเฉียบพลัน ปวดบิด ถ่ายอุจจาระเหลว อุจจาระมีกลิ่นคล้ายหัวกุ้งเน่า อาการไม่แรงเท่าบิดไม่มีตัว ถ้าผู้ป่วยต้านทานโรคได้น้อย อาจจะมีไข้สูงและถ่ายเป็นมูกเลือดมาก
  3. มีอาการชนิดเรื้อรัง เป็นผลจากบิดชนิดเฉียบพลัน แล้วรับการรักษาที่ไม่ถูกต้อง อะมีบาจึงตายไม่หมด ทำให้อาการไม่หายขาด และเป็นไปเรื่อยๆ
  4. โรคแทรกซ้อน ลำไส้เกิดการทะลุ เกิดแผลที่ลำไส้ใหญ่ เป็นฝีที่ตับ เพราะอะมีบาเข้าไปที่กระแสเลือดและไปยังตับอักเสบและเป็นฝี ฝีนี้อาจแตกทะลุไปยังปอด ทำให้เป็นฝีที่ปอดด้วย

การควบคุมและป้องกันโรค

1. การป้องกันก่อนการเกิดโรค โดย

  • จัดหาน้ำดื่มน้ำใช้ที่สะอาดถูกหลักสุขาภิบาล ดื่มน้ำต้มสุก
  • ไม่รับประทานอาหารที่มีแมลงวันตอม
  • กำจัดอุจจาระโดยการสร้างส้วมให้ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล
  • ล้างมือให้สะอาดทุกครั้งก่อนปรุงอาหาร    ก่อนรับประทานอาหาร และภายหลังออกจากส้วม
  • ให้สุขศึกษาแก่ชุมชนเกี่ยวกับการสุขาภิบาลอาหาร สุขวิทยาส่วนบุคคล

2.  การควบคุมและป้องกันเมื่อมีโรคเกิดขึ้นแล้ว โดย

  • รายงานเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เพื่อดำเนินการสอบสวนโรคต่อไป
  • ระมัดระวังการสัมผัสกับอุจจาระของผู้ป่วย ต้องทำลายเชื้อด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อโรค
  • ปรึกษาแพทย์เพื่อขอรับการรักษาด้วยยาฆ่าเชื้อบิด  และรักษาอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ เพื่อป้องกันมิให้เกิดโรคเรื้อรังและโรคแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้
  • รับประทานอาหารอ่อนที่มีประโยชน์และคุณค่าทางโภชนาการ

ขอบคุณที่มาจาก : สำนักงานระบาดวิทยา กระทรวงสาธารณสุข
วิกิพีเดีย / การควบคุมและป้องกันโรค สถาบันพลศึกษาวิทยาเขตสุพรรณบุรี

WRITER

RELATED

Abbott และ Shopee ร่วมกันฉลองวันโภชนาการโลก โดยสนับสนุนให้ครอบครัวคนไทยกินอย่างถูกวิธีเพื่อสุขภาพ

Abbott และ Shopee ร่วมกันฉลองวันโภชนาการโลก โดยสนับสนุนให้ครอบครัวคนไทยกินอย่างถูกวิธีเพื่อสุขภาพ

เนื่องในโอกาสวันโภชนาการโลกที่กำลังจะมาถึงนี้ Abbott ได้ร่วมมือกับ แพลตฟอร์มอี-คอมเมิร์ซ (e-commerce) ชั้นนำในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และประเทศไต้หวันอย่าง Shopee โดยการร่วมมือกันครั้งนี้มีจุดประสงค์เพื่อพัฒนาและเสริมสุขภาพให้ผู้บริโภคด้วยโภชนาการที่ดีและถูกต้อง ด้วยแคมเปญ โภชนาการสำหรับทุกคนในครอบครัว เป็นแคมเปญที่จะถูกโปรโมทไปทั่วภูมิภาคอาเซียนถึง 6 ประเทศด้วยกัน ซึ่งประเทศไทยจะเริ่มเปิดตัวแคมเปญนี้พร้อมกับ Shopee…

6 อาการปวดหัว ที่ควรรีบไปพบแพทย์

6 อาการปวดหัว ที่ควรรีบไปพบแพทย์

อาการปวดหัว แบบไหนอันตราย ต้องรีบไปหาหมอ วิธีการดูแลเบื้องต้น เมื่อมีอาการปวดหัว สาเหตุกระตุ้นอาการปวดหัว ที่พบได้บ่อย

รู้เท่าทัน! โรคหลอดเลือดแดงใหญ่ ภัยเงียบอันตรายที่สุดในบรรดาโรคหลอดเลือด

รู้เท่าทัน! โรคหลอดเลือดแดงใหญ่ ภัยเงียบอันตรายที่สุดในบรรดาโรคหลอดเลือด

ปัญหาที่เกิดขึ้นกับ โรคหลอดเลือดแดงใหญ่ แบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ โรคหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง และหลอดเลือดแดงใหญ่แตกเซาะ

อ่านไว้ให้รู้ 4 ข้อดีของการตรวจสุขภาพประจำปีที่ห้ามมองข้าม

อ่านไว้ให้รู้ 4 ข้อดีของการตรวจสุขภาพประจำปีที่ห้ามมองข้าม

การตรวจสุขภาพประจำปีนั้นอาจจะเป็นอะไรที่พนักงานประจำหลาย ๆ คนน่าจะได้ทำกันเป็นประจำอยู่แล้ว เพราะทางบริษัทจะมีสวัสดิการด้านนี้ให้ แต่สำหรับบริษัทไหนที่ไม่ได้มีสวัสดิการตวรจสุขภาพประจำปีนั้น ก็บอกเลยว่า ตัวคุณเองห้ามมองข้ามเด็ดขาด เพราะการตรวจสุขภาพประจำปีนั้นมีข้อดีอยู่หลากหลายข้อเลยทีเดียว ทั้งช่วยตรวจดูความผิดปกติของร่างกาย ติดตามผลสุขภาพแต่ละปี รวมไปถึงอาจจะตรวจเจอโรคร้ายได้ก่อนที่จะสายเกินไปอีกด้วย ไม่ว่าจะอายุน้อยหรือมากแค่ไหน การตรวจสุขภาพประจำปีก็มีประโยชน์มากกว่าที่คิด! ติดตามผลสุขภาพของตนเองเป็นประจำการตรวจสุขภาพประจำปีนั้นช่วยให้คุณได้ติดตามผลสุขภาพของตนเองอยู่เป็นประจำ เพราะทุก…

แพทย์ชี้ ปี 64 ยอดผู้สูงอายุพุ่งแตะ 20% ของประชากรไทย เสี่ยงภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย

แพทย์ชี้ ปี 64 ยอดผู้สูงอายุพุ่งแตะ 20% ของประชากรไทย เสี่ยงภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย

ภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย (Sarcopenia) อายุเพิ่มขึ้นยิ่งเสี่ยง งานวิจัยหลายชิ้นแนะว่าผู้สูงอายุควรรับประทานโปรตีนคุณภาพดีเพิ่มขึ้น

5 เคล็ดลับ กินอย่างไรให้สุขภาพดีและรู้สึกแฮปปี ในช่วงเทศกาลปีใหม่

5 เคล็ดลับ กินอย่างไรให้สุขภาพดีและรู้สึกแฮปปี ในช่วงเทศกาลปีใหม่

ปีใหม่ทั้งทีใครก็อยากจะฉลองให้เต็มที่ แต่ถ้าใครกลัวอ้วน ลองมาอ่าน 5 เคล็ดลับ กินอย่างไรให้สุขภาพดี ในช่วงเทศกาลปีใหม่

ปวดคอ มือชา ปวดร้าวที่แขน เสี่ยงเป็น “หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท”

ปวดคอ มือชา ปวดร้าวที่แขน เสี่ยงเป็น “หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท”

หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท อาการที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน เบื้องต้นจะเกิดอาการปวดคอ บ่า ไหล่ร้าวลงแขน บางรายอาจมีอาการชาร่วมด้วย

5 วิธี กระตุ้นตัวเองให้รู้สึกอยากทำงาน หลังจากหยุดยาว

5 วิธี กระตุ้นตัวเองให้รู้สึกอยากทำงาน หลังจากหยุดยาว

พอใกล้จะหมดวันหยุดหลายคนกลับรู้สึกนอยด์ ขี้เกียจ ไม่อยากจะลุกไปทำงานซะอย่างงั้น!! ลองไปทำตามวิธี กระตุ้นตัวเองให้รู้สึกอยากทำงาน กันดูนะ

พักผ่อนน้อย ปาร์ตี้หนักหลายคืน ระวัง! Holiday Heart Syndrome  ภาวะหัวใจฉุกเฉินช่วงปีใหม่

พักผ่อนน้อย ปาร์ตี้หนักหลายคืน ระวัง! Holiday Heart Syndrome ภาวะหัวใจฉุกเฉินช่วงปีใหม่

Holiday Heart Syndrome รับมือ สัญญาณเตือน…ภาวะหัวใจฉุกเฉินช่วงปีใหม่ เช่น โรคภาวะหัวใจฉุกเฉิน ที่เกิดขึ้นแบบฉับพลัน เกิดจากพักผ่อนน้อย ปาร์ตี้หนักติดต่อกันหลายคืน