วิธีจัดการความเครียด สุขภาพจิต โควิด-19 ไวรัสโคโรน่า 2019

จิตแพทย์แนะ วิธีจัดการความเครียด…รับมือ Covid-19 ไม่ให้ป่วยใจ

ท่ามกลางสถานการณ์ COVID-19 ทั้งแพทย์ พยาบาล บุคลากรทางการแพทย์ ผู้ป่วย และประชาชนทุกคนล้วนมีความเครียดและความกังวลใจ มาดูสักนิดว่า เราจะช่วยกันรับมือ ดูแลจิตใจ และผ่านวิกฤตินี้ไปด้วยกันได้อย่างไร การจัดการความเครียดเพื่อรับมือ COVID-19 อย่างถูกวิธีที่จิตแพทย์อยากแนะนำ

วิธีจัดการความเครียด…รับมือ Covid-19 ไม่ให้ป่วยใจ

แพทย์หญิงอภิสมัย ศรีรังสรรค์ ผู้อำนวยการศูนย์จิตรักษ์​ โรงพยาบาลกรุงเทพ กล่าวว่าความเครียดเป็นกลไกโดยธรรมชาติที่ช่วยให้มนุษย์เตรียมตัววางแผนและรับมือกับสถานการณ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพการที่เรารู้สึกเครียดกลัว วิตกกังวล เป็นสิ่งที่ดี เพราะเราจะได้ขวนขวายหาความรู้ หาข้อมูลมาประกอบการตัดสินใจ ให้มีการวางแผนและเตรียมการ รับมือกับโรคระบาดที่เกิดขึ้น

CDC สหรัฐฯ แนะนำลองสังเกตอาการของตัวเองในสถานการณ์ COVID-19 ว่ามีดังต่อไปนี้หรือไม่

  • อารมณ์แปรปรวน
  • กลัว เครียด กังวล
  • หงุดหงิดง่าย
  • นอนไม่หลับหรือหลับไม่สนิทฝันร้ายต่อเนื่องเรื้อรัง
  • พฤติกรรมการกินผิดปกติ บางรายกินไม่ลง บางรายกินมากผิดปกติ
  • รู้สึกไม่กระปรี้กระเปร่า ไม่สดชื่น เฉื่อยชาเบื่อ ไม่อยากทำอะไร
  • สมาธิจดจ่อไม่ดี หลงๆ ลืมๆ ทำงานบกพร่อง
  • สูญเสียการตัดสินใจ

ผู้ป่วยที่มีโรคทางกาย เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคไต โรคหัวใจ ในระยะนี้อาการอาจกำเริบแปรปรวน เช่น ปวดท้อง ปวดหัว ปวดตามตัวหรือมีผื่นขึ้น ตื่นตระหนกฯลฯ เริ่มรู้สึกท้อแท้หมดหวัง รู้สึกไร้ค่า ไม่อยากมีชีวิตอยู่ เป็นต้น หลายคนไม่ตระหนักว่ากำลังเกิดความผิดปกติด้านอารมณ์ เมื่อไม่รู้ตัวก็ไม่ได้จัดการอย่างถูกต้อง จนอาจส่งผลกระทบกับประสิทธิภาพในการทำงาน มีปัญหาความสัมพันธ์ ทั้งเรื่องส่วนตัวและกับเพื่อนร่วมงาน ความเครียดสะสมยังอาจนำไปสู่การตัดสินใจผิดพลาดนำชีวิตดิ่งลงได้โดยง่าย

4 สาเหตุหลักในผู้ป่วยที่มาพบจิตแพทย์ ระบุว่าCovid-19 ทำให้เกิดความเครียดคือ

1. กลัวการติดเชื้อ เพราะไม่แน่ใจได้ว่าที่ไหนจะปลอดภัย ทุกที่สามารถเกิดการแพร่เชื้อได้หมด เกิดอาการรู้สึกหวาดระแวงคนรอบข้างคนใกล้ตัว หรือแม้แต่คนที่ดูปกติแข็งแรงก็สามารถกลายเป็นผู้ติดเชื้อแบบไม่มีอาการและสามารถแพร่เชื้อได้

2. สถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงรายวัน มีผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้น นโยบายรัฐบาลปรับเปลี่ยนตามสถานการณ์เกือบทุกวัน วันนี้อาจไปทำงานปกติ วันรุ่งขึ้นที่ทำงานอาจถูกปิด

3.ความกังวลเรื่องหน้าที่การงาน บางคนโดนสั่งพักงานหรือที่ทำงานต้องปิดตัว

4. สิ่งสำคัญที่ทำให้เกิดความเครียดมากคือ การที่ไม่มีทางรู้ว่าสถานการณ์นี้จะยาวนานเพียงใด ผลกระทบทางเศรษฐกิจจะยาวนานแค่ไหนแม้หลายคนจะให้ความร่วมมือกับนโยบายเว้นระยะห่างทางสังคม(Social Distancing) หรือปฏิบัติตามรายงานของภาครัฐอย่างเคร่งครัดแต่การแพร่ระบาดก็อาจจะยังไม่ยุติในระยะเวลาอันใกล้

ทั้งนี้ ในผู้ป่วยที่มีปัญหาสุขภาพจิต (Mental Health)อยู่เดิม อาการอาจกำเริบรุนแรงขึ้นได้ทั้งนี้ก่อนเกิดวิกฤติ COVID-19 มีผู้คนจำนวนมากตกอยู่ในภาวะเครียด องค์การอนามัยโลกได้มีรายงานเมื่อต้นปี 2020 ว่า ทั่วโลกมีคนป่วยเป็นโรคซึมเศร้าประมาณ 264 ล้านคน โดยประเทศไทยพบอัตราการฆ่าตัวตายเพิ่มขึ้นจากปี 2560 คือ 4.94 ต่อประชากรแสนคน เป็น 5.33 ต่อประชากรแสนคนในปี 2561 นอกจากนี้ยังมีโรควิตกกังวล ซึ่งในสหรัฐอเมริกามีรายงานผู้ป่วยวิตกกังวลโดย The Anxiety and Depression Association of America สูงถึง 18.1% ของประชากร หรือประมาณ 40 ล้านคน เมื่อเกิดวิกฤติ COVID-19 ผู้ป่วยเหล่านี้อาจมีอาการกำเริบหรือแย่ลงได้แม้ยังได้รับการรักษาอย่างสม่ำเสมอ

ดังนั้นหากคุณหรือคนใกล้ชิดเป็นคนหนึ่งที่อยู่ในกลุ่มผู้ป่วยหรือสงสัยว่าจะป่วย ควรพบจิตแพทย์เพื่อประเมินและรักษาอย่างเหมาะสม หรือหากมีนัดก็ไม่ควรหยุดพบแพทย์ เพราะอาจนำไปสู่อาการรุนแรง และเป็นอันตรายได้ ซึ่งปัจจุบันมีการให้บริการการรักษาทางไกลที่เรียกว่าE – Mental Healthทำให้คนไข้ได้รับความสะดวกมากขึ้น

วิธีการรับมือสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19อย่างเข้าใจคือ

1.ไม่ทำให้สถานการณ์เลวร้ายลง ในสถานการณ์แบบนี้อาจเกิดความเครียดขึ้นได้ แต่ความเครียดอาจทำให้เกิดภาวะท้อถอยหมดหวัง อารมณ์ที่ไม่เป็นปกติทำให้เรามีโอกาสตัดสินใจทำสิ่งใดๆ โดยไม่รอบคอบ คำแนะนำคือ ควรประคับประคองอารมณ์ให้ผ่านสถานการณ์ไปให้ได้ในแต่ละวันรักษาตัวให้ดีอย่าให้ติดเชื้อ

2. ติดตามข่าวสารเท่าที่จำเป็น เช็คข่าววันละครั้งก็เพียงพอเลือกรับข่าวสารจากแหล่งข่าวที่เชื่อถือได้ ลดการเสพโซเชียลมีเดีย ระมัดระวังข่าวปลอม

3. ปฏิบัติตามคำแนะนำจากกระทรวงสาธารณสุขอย่างเคร่งครัด ใส่หน้ากากอนามัย ล้างมือบ่อยๆ เป็นต้น

4. ตรวจสอบอาการทางร่างกายจิตใจอารมณ์ของตัวเองอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเฝ้าระวังอาการซึมเศร้า

5. ใช้ชีวิตอย่างเป็นปกติและมีคุณค่า แม้อยู่ในสถานการณ์ที่ไม่ปกติ เราก็จำเป็นต้องดำเนินชีวิตให้เป็นปกติอย่ามัวแต่จดจ่ออยู่กับข่าวจนป่วยทั้งใจและกาย

เทคนิคใช้ชีวิตให้ปกติ (Healthy Routine) ประกอบด้วย

  • กินให้เป็นปกติ ทำอาหารง่าย ๆ เช่น หุงข้าว ทอดไข่ เป็นต้น
  • นอนให้ปกติ การนอนหลับให้เพียงพอเป็นภูมิคุ้มกันชั้นดี ป้องกันไวรัสและภาวะซึมเศร้าได้
  • เชื่อมต่อกับผู้คน แม้จะเจอเพื่อนฝูงผู้คนเหมือนเมื่อก่อนไม่ได้ แต่ยังสามารถเชื่อมต่อ พูดคุยปรึกษาหารือกันได้ โดยใช้เทคโนโลยีเชื่อมต่อถึงกัน หากิจกรรมทำอย่าให้ว่าง
  • แม้จะ Work From Home ก็ควรทำตัวเหมือนปกติ ตื่นเช้า อาบน้ำ แต่งตัว หรือออกกำลังกายตามยูทูบแทนการไปฟิตเนส
  • ทำสิ่งที่สนใจและงานอดิเรกที่ชอบ เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ
  • ออกกำลังกายสมอง ใช้ความคิดสร้างสรรค์และจินตนาการ ทำกิจกรรมในเงื่อนไขสถานการณ์ที่จำกัด เช่น ลองวาดรูปภาพด้วยอุปกรณ์เท่าที่มี อบขนมหรือทำอาหารง่าย ๆ ฟังเพลงเป็นต้น
  • สุดท้าย คือ ฝึกปรับทัศนคติ อย่าตระหนก อย่ากังวลจนเกินไป ลองใช้เวลาสักวันละ 5 นาที สำรวจ ทบทวนความคิด ความรู้สึก หรือการตอบสนองทางร่างกาย หรือถ้าไม่แน่ใจลองถามคนรอบข้างและคนใกล้ชิด
WRITER

RELATED

อินเดียไฟเขียวใช้ยาตัวใหม่รักษาผู้ป่วย ‘โควิด-19’ ในกรณีฉุกเฉิน

อินเดียไฟเขียวใช้ยาตัวใหม่รักษาผู้ป่วย ‘โควิด-19’ ในกรณีฉุกเฉิน

ผลการทดลองทางคลินิกพบว่าช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็ว ลดการพึ่งพาออกซิเจน

เอิร์น จิรวรรณ ส่งต่อความห่วงใยสู่แม่ลูกอ่อน ชวนทำกล่องปันสุข มอบยามวิกฤติ

เอิร์น จิรวรรณ ส่งต่อความห่วงใยสู่แม่ลูกอ่อน ชวนทำกล่องปันสุข มอบยามวิกฤติ

เอิร์น จิรวรรณ อดีตนักร้องดังยุค 90 และ ผอ. โรงเรียนสาธิตกรุงเทพธนบุรี ชักชวนทำกล่องปันสุขเพื่อมอบให้กับแม่ลูกอ่อน ในสถานการณ์ โควิด-19

อนามัยโลก อนุมัติใช้ ‘วัคซีนซิโนฟาร์ม’ ของจีนในกรณีฉุกเฉิน

อนามัยโลก อนุมัติใช้ ‘วัคซีนซิโนฟาร์ม’ ของจีนในกรณีฉุกเฉิน

องค์การอนามัยโลก ตรวจสอบและอนุมัติวัคซีน ที่พัฒนาขึ้นโดยซิโนฟาร์ม (Sinopharm) บริษัทเภสัชภัณฑ์สัญชาติจีน สำหรับใช้ในกรณีฉุกเฉิน

ด้วยรักและอาลัย น้าค่อม ศิลปินสาว ตู้เพลง มอบเพลง เธอเท่านั้น ขอบคุณที่สร้างเสียงหัวเราะให้คนไทย

ด้วยรักและอาลัย น้าค่อม ศิลปินสาว ตู้เพลง มอบเพลง เธอเท่านั้น ขอบคุณที่สร้างเสียงหัวเราะให้คนไทย

ตู้เพลง พิชญนันท์ ศิราวิริยานนท์ นักร้องสาวจากค่าย ข้าวสารมิวสิค ร้องเพลง เธอเท่านั้น แสดงความอาลัยให้กับ น้าค่อม ชวนชื่น เป็นครั้งสุดท้าย

‘บิ๊กตู่’ เผยเร่งเดินหน้า 3 แนวทางแก้โควิด ตั้งเป้าหาวัคซีนเพิ่มเป็น 150 ล้านโดส

‘บิ๊กตู่’ เผยเร่งเดินหน้า 3 แนวทางแก้โควิด ตั้งเป้าหาวัคซีนเพิ่มเป็น 150 ล้านโดส

นายกรัฐมนตรี เผย เดินหน้า 3 แนวทางเกี่ยวกับวัคซีนป้องกันโควิด-19 ตั้งเป้าเร่งเพิ่มจำนวนวัคซีน ให้เป็น 150 ล้านโดส หรือมากกว่านั้น

แบ่งปันน้ำใจ บอย-เจี๊ยบ จัดรถพุ่มพวงแจกของให้ชุมชนได้อิ่มท้อง

แบ่งปันน้ำใจ บอย-เจี๊ยบ จัดรถพุ่มพวงแจกของให้ชุมชนได้อิ่มท้อง

บอย พีชเมกเกอร์ และ เจี๊ยบ พิจิตรา คู่รักสายบุญ ผุดโครงการดี ๆ จัดรถพุ่มพวงตะเวรแจกของให้กับคนในหลายชุมชนได้อิ่มท้อง

MQDC เชิญชวนทุกท่านมาร่วม “ส่งแรงใจ ส่งต่อลมหายใจ”

MQDC เชิญชวนทุกท่านมาร่วม “ส่งแรงใจ ส่งต่อลมหายใจ”

MQDC เชิญชวนทุกท่านมาร่วม “ส่งแรงใจ ส่งต่อลมหายใจ” เพื่อสมทบทุนในการซื้อเครื่องช่วยหายใจเพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยติดเชื้อ Covid-19 ในสถานพยาบาลต่างๆ โดยท่านที่มีจิตเมตตาที่จะบริจาคนั้น สามารถร่วมบริจาคผ่านทาง มูลนิธิพุทธรักษา เลขบัญชี 133-523-514-7 (ธนาคารกรุงเทพ สาขาตรอกจันทน์)

เขตดุสิตเร่งตรวจเชิงรุก “ชุมชนแขวงสี่แยกมหานาค”

เขตดุสิตเร่งตรวจเชิงรุก “ชุมชนแขวงสี่แยกมหานาค”

วานนี้ (6 พ.ค. 64) มีตัวเลขผู้ติดเชื้อ COVID-19 อยู่ถึง 95 ราย ในบริเวณชุมชนวัดญวน-คลองลำปัก สี่แยกมหานาค

ชาวบ้านหลักสี่ร้อง สิระ สอบ รพ.สนาม หมอเหรียญทอง ตั้งกลางชุมชน

ชาวบ้านหลักสี่ร้อง สิระ สอบ รพ.สนาม หมอเหรียญทอง ตั้งกลางชุมชน

โดยขอให้มีการตรวจสอบว่าเป็นไปอย่างถูกต้องหรือไม่