วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดราชวรวิหาร ตั้งอยู่ที่ ถนนพระรามที่ 1 แขวงปทุมวัน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร มีจุดเด่นคือเป็นวัดกลางเมือง ตั้งอยู่ระหว่างศูนย์การค้าสยามพารากอนและห้างเซ็นทรัลเวิลด์ วัดสถาปนาขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2400 และฉลองพระอารามในปี พ.ศ. 2410
วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร
![วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร](https://img-ha.mthcdn.com/_5FS_NPE3zn817ZzgwEmGakUGX0=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_07.jpg)
ด้วยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชดำริถึงที่นาหลวงบริเวณทุ่งกะปิ ริมคลองสามเสนให้ขุดสระเพื่อเป็นสวนสำหรับเสด็จประพาสในเขตพระราชฐาน พระราชทานนามว่า พระราชวังประทุมวัน ภายในสร้างพระที่นั่ง 2 ชั้น คือ พระที่นั่งประทุมมาภิรมย์ทางด้านทิศเหนือ ส่วนบริเวณด้านทิศใต้ฝั่งตะวันตกโปรดฯ ให้สร้างพระอาราม “วัดประปทุมวันนาราม“ หรือ “วัดปทุมวนาราม” เพื่อพระราชทานแด่สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี (สมเด็จพระนางรำเพยภมราภิรมย์ พระมเหสี) และเมื่อครั้งเสด็จมาประทับแรม ก็จะโปรดฯให้อาราธนาพระราชาคณะลงเรือสำปั้น พายเข้าไปรับบิณฑบาตในเขตพระราชฐานในตอนเช้า เมื่อเย็นย่ำก็จัดให้มีผ้าป่า ให้เรือข้าราชการเล่นเพลงสักวาดอกสร้อย มีละครข้างในที่พระราชวังดังนี้ทุกๆ ปี กลายเป็นวัดเคียงวัง
![พระอุโบสถ](https://img-ha.mthcdn.com/l2g0TlAt8dp2O8f-jmnNmi5j_bI=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_06.jpg)
นอกจากนี้ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ยังโปรดฯ ให้สร้างเสนาสนะสำคัญในเขตพุทธาวาส ดังปรากฏในหมายรับสั่งความว่า “…ให้สฐาปนาการเปนพระอารามสร้าง พระมหาสฐูปเจดีย์ มีชั้นชุกชีชั้นทักษิน ซึ่งภายหลังได้เชิญพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งนำมาแต่สีหฬทวีป แลพุกามประเทศบัญจุไว้ ณ ภายในแลพระอุโบสถหลังหนึ่ง ด้านตะวันออกสำหรับพระมหาเจดีย์มีกำแพงแก้ววงรอบ มีมหาสีมาชั้นนอก ขัณฑสีมาชั้นใน…แลให้สร้างที่ประดิษฐานไม้พระมหาโพธิซึ่งนำพืชมาแต่สีหฬทวีป มีระเบียงล้อมรอบทั้ง 4 ด้านแลสร้างพระวิหารใหญ่ เปนที่ธรรมสวนะสฐานสำหรับพระมหาโพธิ…”
![สถูปเจดีย์](https://img-ha.mthcdn.com/8MhDDMBFlyWQkRq7FO3unaAUUY4=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_02-768x1024.jpg)
![เจดีย์](https://img-ha.mthcdn.com/yNFCLwMX1GPUZgSTKJasAPWEZcc=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_08.jpg)
![เจดีย์](https://img-ha.mthcdn.com/FjSG_f69drBRYrXEixseK-uZO-w=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_05-768x1024.jpg)
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชดำเนินทรงก่อพระฤกษ์พระอุโบสถ ณ วันพฤหัสบดีที่ 11 มิถุนายน พ.ศ. 2400 และโปรดฯ ให้อาราธนาพระสงฆ์ธรรมยุตติกนิกายจากวัดบวรนิเวศวิหาร จำนวน 9 รูปมาจำพรรษาที่พระอาราม พระราชทานสมณศักดิ์ พระครูประทุมธรรมธาดา (กล่ำ) เป็นเจ้าอาวาสองค์แรก
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินโดยกระบวนเรือพยุหยาตราชลมารคแห่ขึ้นไปรับพระพุทธปฏิมาสำคัญ 2 องค์คือ พระแสน (พระแสนเมืองมหาไชย) และพระสายน์ จากวัดเขมาภิรตาราม จ.นนทบุรี มาประดิษฐานในพระอุโบสถ วัดประทุมวนาราม และโปรดฯให้อันเชิญ พระแสน มาประดิษฐานเป็นองค์ประธานภายในพระวิหาร เมื่อวันอังคารที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2400
![วัดปทุมวนาราม](https://img-ha.mthcdn.com/dgC9aorob8WDPmj7DpFYEWzcdng=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_03-768x1024.jpg)
![พระสายน์](https://img-ha.mthcdn.com/VxyeNHI0nEV8nWAR9Vk8db7Yo-E=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_sai_buddha_march66_10.jpg)
คาถาบูชาหลวงพ่อพระสายน์
(ตั้งนะโม 3 จบ)
เสยยะพุทธะปะฏิมากะรัง อะหังวันทามิ สัพพะทา
นะมะการานุภาเวนะ นิททุกโข นิรุปัททะโว
สิทธิกิจจัง สิทธิกัมมัง สิทธิการิยะตะถาคะโต
สิทธิเตโช ขะโย นิจจัง สิทธิลาโภ นิรันตะรัง
สัพพะกัมมัง ปะสิทธิเม สัพพะสิทธิ ภะวันตุ เมฯ
นอกจากนี้ยัง ได้อัญเชิญพระเสริม (ພຮະເສີມ) พระพุทธรูปศิลปะล้านช้างเวียงจันทน์ ประทับนั่งขัดสมาธิราบบนบัลลังก์แอวขัน ปางมารวิชัย พระเกตุโมลีเป็นเอกลักษณ์โดยมีเส้นเปลวพระรัศมีเรียวและปลายม้วน หล่อด้วยทองสีสุก มีพระรูปลักษณ์งดงามโดดเด่น ขนาดหน้าตักกว้าง 2 ศอก 1 นิ้ว โดยได้รับการยกย่องว่าเป็น 1 ใน 3 พระพุทธรูปลาวอันงดงามที่สยามอัญเชิญมาจากลาว เพื่อประดิษฐาน ณ วัดบวรสถานสุทธาวาส ก่อนจะย้ายมาประดิษฐาน ณ วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร โดยเหตุที่อัญเชิญพระพุทธรูปศิลปะล้านช้างเวียงจันทน์ มาประดิษฐานที่วัดนี้ก็เพื่อให้ชาวลาว ซึ่งอาศัยอยู่ในชุมชนลาวใกล้เคียงวัดได้เคารพบูชา
![คาถา <a href=](https://img-ha.mthcdn.com/cW_wdLOPgU9DLpVH642rsV5UsGk=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_09-768x1024.jpg)
พระคาถาบูชาหลวงพ่อเสริม
(ตั้งนะโม 3 จบ)
นะโม พุทธายะ
นะ เสริมส่ง โม เสริมสุข พุท เสริมโชค
ธา เสริมลาภ ยะ เสริมทรัพย์
อำนาจ วาสนา บารมี อะหัง วันทามิ
สัพพะ โสตถี ภะวันตุเม
![สถาปัตยกรรม](https://img-ha.mthcdn.com/PlNLVYHbu1F2h61arDGqhKLsOkU=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_04-768x1024.jpg)
![วัดปทุมวนาราม](https://img-ha.mthcdn.com/756gAnJi2Xypgd6QASWqGR0-TUY=/mthai.com/app/uploads/2023/03/wat_patumva_na_ram_march66_01-768x1024.jpg)
วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร มีชื่อเสียงจากป่ากลางเมือง หรือที่เรียกว่า “สวนป่าศาลาพระราชศรัทธา” ที่มีต้นไม้ใหญ่ปกคลุมอย่างหนาแน่น จนแทบไม่เห็นอาคารสูงโดยรอบ เสมือนอยู่ในป่า จึงเป็นสถานที่สำหรับการเจริญธรรมวิปัสสนา นั่งสมาธิ และฟังธรรม วัดแห่งนี้ยังได้รับรางวัลอนุรักษ์สถาปัตยกรรมดีเด่นจากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ ประจำปี พ.ศ. 2556 อีกด้วย
แหล่งอ้างอิง :
หม่อมราชวงศ์ แน่งน้อย ศักดิ์ศรี. “วัดปทุมวนารามราชวรวิหาร ทำไมต้องตักบาตรด้วยข้าวเหนียว?”, ศิลปวัฒนธรรม, ตุลาคม 2557
เนื้อหาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
บทสวดเวียนเทียน 3 รอบ (พร้อมคำแปล)