ต้นสาละเกี่ยวอะไรกับพระพุทธเจ้า ความจริงของไม้มงคลในพุทธประวัติ

ดอกไม้ที่มีรูปลักษณ์สวยเด่นสะดุดตากันตามวัดวาอารามในไทยเราที่เห็นกันอยู่นี่ คือ ดอกของต้นสาละลังกา หรือ ต้นลูกปืนใหญ่ ตามความเชื่อไทยถือเป็นไม้มงคลศักดิ์สิทธิ์ที่มักปลูกในวัด เสริมสร้างความเจริญรุ่งเรือง ป้องกันภัยอันตราย และให้กลิ่นหอมบำบัด แล้วต้นสาละเกี่ยวอะไรกับพระพุทธเจ้า ?
ตามพุทธประวัติแล้ว ต้นสาละ คือ ไม้มงคลพุทธประวัติซึ่งเกี่ยวข้องกับ 3 เหตุการณ์สำคัญคือ ประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน เป็นสัญลักษณ์แห่งความร่มเย็น การตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า และการปกป้องคุ้มครองจากสิ่งไม่ดี

ต้นสาละเมื่อครั้งประสูติ
เมื่อพระนางสิริมหามายาทรงครรภ์ใกล้ครบกำหนดพระประสูติกาล จึงเสด็จออกจากกรุงกบิลพัสดุ์ เพื่อทรงมีพระประสูติกาลที่กรุงเทวทหะ อันเป็นเมืองต้นตระกูลของพระนาง ตามธรรมเนียมประเพณีพราหมณ์ เมื่อขบวนเสด็จมาถึงครึ่งทางระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับกรุงเทวทหะ ณ สวนลุมพินีวัน เป็นสวนป่าไม้ “สาละ” (ปัจจุบันคือตำบล “รุมมินเด” แขวงเปชวาร์ ประเทศเนปาล) พระนางประทับยืนชูพระหัตถ์ขึ้นเหนี่ยวกิ่งสาละ ก็รู้สึกประชวรพระครรภ์ และได้ประสูติพระสิทธัตถะกุมาร
ต้นสาละเมื่อครั้งตรัสรู้
ก่อนที่เจ้าชายสิทธัตถะจะทรงตรัสรู้ หลังจากที่ได้เสวยข้าวมธุปายาสที่บรรจุอยู่ในถาดทองคำของนางสุชาดาแล้ว ได้ทรงอธิษฐานว่า ถ้าพระองค์ได้สำเร็จพระโพธิญาณ ขอให้การลอยถาดทองคำนี้สามารถทวนกระแสน้ำแห่งแม่น้ำเนรัญชราได้ เมื่อทรงอธิษฐานแล้วได้ทรงลอยถาด ปรากฏว่าถาดทองคำนั้นได้ลอยทวนกระแสน้ำ จากนั้นพระองค์เสด็จไปประทับใต้ต้นสาละตลอดเวลากลางวัน พอเวลาตอนเย็นก็เสด็จไปยังต้นพระศรีมหาโพธิ์ ประทับนั่งใต้ต้นโพธิ์และได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าในเวลารุ่งอรุณ ณ วันเพ็ญเดือน 6

ต้นสาละเมื่อครั้งเสด็จดับขันธปรินิพพาน
เมื่อพระพุทธเจ้าจะเสด็จดับขันธปรินิพพาน พร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์สาวก เสด็จถึงเขตเมืองกุสินารา ใกล้ฝั่งแม่น้ำหิรัญวดี พระองค์ทรงเหน็ดเหนื่อยมาก จึงมีรับสั่งให้พระอานนท์ ซึ่งเป็นองค์อุปัฏฐากปูลาดพระที่บรรทม โดยหันพระเศียรไปทางทิศเหนือ ระหว่างต้นสาละทั้งคู่ แล้วพระองค์ก็ทรงสำเร็จสีหไสยาสน์ โดยพระปรัศว์เบื้องขวา (นอนตะแคงขวาพระบาทซ้ายซ้อนทับพระบาทขวา) และแล้วเสด็จเข้าสู่พระปรินิพพาน

หากแต่ต้นสาละลังกามีดอกใหญ่สีชมพูแดงออกมาจากลำต้นที่เราพบเห็นกันตามวัดในไทยนี้ มิใช่ต้นสาละตามพุทธประวัติ แต่เป็นต้นสาละอินเดีย ที่มีดอกเล็กและมีกลิ่นหอม ที่สามารถพบเห็นได้ที่ประเทศอินเดียแต่ไม่สามารถปลูกได้ที่ไทยเกราเนื่องจากสภาพภูมิอากาศร้อนชื้นที่ไม่เหมาะสมการแก่เจริญเติบโตนั่นเอง
อย่างไรก็ตาม ต้นสาละลังกา ถือเป็นไม้มงคลของชาวศรีลังกา เพราะดอกสวยและมีกลิ่นหอม จึงนิยมนำไปถวายพระ มักปลูกในบริเวณวัดและปลูกเป็นไม้ประดับทั่วไปในประเทศเขตร้อน
ส่วนในเนปาล นิยมนำไม้สาละอินเดียมาสร้างเทวาลัยมณฑปไม้ อันเป็นที่มาของชื่อเมืองหลวงว่า“กาฐมาณฑุ” นั่นเอง
เนื้อหาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
ฤกษ์เปลี่ยนชื่อ นามสกุล 2569 ฤกษ์มงคลรับชื่อใหม่ นามสกุลใหม่ปีมะเมีย
ดวงกุมภาพันธ์ 2569 โดย อ.นก กุลภัสสรณ์ ให้หินนำโชคให้นกนำทาง
วิธี ปลูกต้นวาสนาให้ออกดอก ต้นไม้มงคลกับความเชื่อในไทย
เช็กดวงปี 69 ก่อนใคร ราคา 129 บาท ได้แล้ววันนี้ที่แอปพลิเคชัน MThai
รับฟรี! วอลเปเปอร์ 12 ราศี (เมื่อสมัครดูดวงรายปี 69)
📲 มือถือแอนดรอยด์
https://play.google.com/store/apps/details?id=com.mthai.app
📲 มือถือ ios ไอโฟน
https://apps.apple.com/
