ตำนาน กวนเกษียรสมุทร
จุดเริ่มต้นการล้างแค้นครุฑ VS นาค
ตำนานรามเกียรติ์ ฉบับพราหมณ์ – ฮินดู เล่าเรื่องราวการ กวนเกษียรสมุทร อันเป็นจุดเริ่มต้นของการกำเนิดของทิพย์ 14 อย่าง ยังเป็นจุดเริ่มต้นของการกำเนิดและความบาดหมางของสรรพสิ่ง นอกจากเป็นที่มาพระราหูครึ่งท่อน กำเนิดพระแม่ลักษมี ที่มาของเรื่องเล่า นารายณ์ทรงสุบรรณแล้ว หนึ่งในนั้นคือจุดเริ่มต้นการล้างแค้นของพญาครุฑ
เทวตำนานการกวนเกษียรสมุทร (กวนน้ำอมฤต)
ตามเทวตำนาน การกวนเกษียรสมุทรนั้น พระวิษณุได้เสด็จมาเป็นองค์ประธานแล้วตรัสให้เหล่าเทวาอสูรช่วยกันถอนภูเขามันทรคีรี อันเป็นแหล่งกำเนิดแห่งมณีนพรัตน์ มาตั้งลงในท่ามกลางทะเลน้ำนมที่สถิตอยู่ในไวกูณฑ์สวรรค์ แล้วให้ช่วยกันเก็บหาสมุนไพรนานาชนิดมาผสมลงในเกษียรสมุทร และมอบหมายให้พญานาควาสุกิ มาเป็นเชือกพันรอบมันทรคีรี ต่างสายชักโยงโดยออกอุบายยกยอให้อสูรมาชักทางฝั่งเศียรนาคเพื่อเป็นเกียรติ ฝ่ายเทวดาก็มาชักทางหางทั้งเทวดา และอสูรช่วยกันชักดึงมันทรคีรีกันอย่างเต็มกำลัง ให้ภูเขานั้นหมุน เพื่อกวนสมุนไพรให้เข้ากับน้ำนมในทะเล ระหว่างนั้น มันทรที่กวนเกษียรสมุทร ซึ่งได้ใช้การมานานก็เริ่มเอียงคลอน
พระหริทราบความ จึงรีบอวตารไปเป็นเต่ากูรมาวตาร เพื่อหนุนดันภูเขามันทรให้ตั้งตรงขึ้นดังเดิมอีกครั้ง พิธีระหว่างเทวดา และอสูรนี้กินเวลายาวนานนับพันๆ ปี
ซึ่งการกวนเกษียรสมุทรทำให้เกิดของทิพย์วิเศษสุด 14 อย่าง ทยอยกันผุดขึ้นมาตามลำดับ สิ่งที่ 13 และ 14 ที่ผุดขึ้นมาพร้อมๆ กันคือ ธันวันตริผู้เป็นแพทย์สวรรค์ผุดขึ้นมาทูนหม้อน้ำทิพย์อมฤต
ของวิเศษที่เกิดขึ้นระหว่างพิธี
ในระหว่างการกวนยาวนานหลายพันปี มีของวิเศษและเทพเกิดขึ้นมามากมาย เช่น:
- โคสุรภี (หรือกามเธนุ): โคสารพัดนึก
- วารุณี: เทวีแห่งเหล้าและเมรัย
- ปาริชาต: ต้นไม้ทิพย์ที่ใครได้กลิ่นจะระลึกชาติได้
- นางอัปสร: นางฟ้าผู้งดงามจำนวนหลายล้านตน
- พระลักษมี: พระชายาแห่งพระวิษณุ (เทพีแห่งความมั่งคั่ง)
- ช้างเอราวัณ: ช้างทรงของพระอินทร์
- ม้าอุจไฉศรพ: ม้าสีขาวบริสุทธิ์
- หริธนู: คันศรวิเศษ
- สังข์ปัญจชันย์: สังข์วิเศษ
- ดาริกา / สังขพัทธ์: อัญมณีเก็จแก้ว
- พระจันทร์: เทพแห่งแสงนวลยามค่ำคืน
- ธันวันตริ: แพทย์สวรรค์ ผู้ทูน หม้อน้ำอมฤต ขึ้นมาจากเกษียรสมุทรเป็นสิ่งสุดท้าย
สุดท้ายแล้วฝ่ายเทวดาได้ดื่มน้ำอมฤต และขับไล่ฝายอสูรทั้งหมดลงจากสวรรค์ไป
พญานาคได้ยื่นข้อตกลงและบังคับให้พญาครุฑต้องไปแย่งชิงน้ำอมฤตที่ได้จากพิธีนี้มาให้พวกตน เพื่อแลกกับอิสรภาพของ นางวินตา มารดาพญาครุฑ เพื่อให้พ้นจากการเป็นทาสของนางกัทรุผู้เป็นแม่พญานาค พญาครุฑจึงต้องลอบเข้าไปในวิมานของพระนารายณ์เพื่อชิงหม้อน้ำอมฤต และเกิดการต่อสู้ระหว่างพระนารายณ์กับพญาครุฑที่สู้กันอย่างไรก็ไม่มีใครแพ้ จนต้องเจรจาหย่าศึก และเป็นที่มาของ พระนารายณ์ทรงสุบรรณ นั่นเอง เหตุการณ์นี้สะท้อนผ่านหลักฐานทางประวัติศาสตร์และศิลปะ เช่น ภาพสลักทับหลังภาพครุฑยุดนาคหรือครุฑขโมยน้ำอมฤตที่ปรากฏในปราสาทหินหลายแห่ง เช่น ปราสาทพิมาย จังหวัดนครราชสีมา
และถึงแม้พญาครุฑจะนำน้ำอมฤตมาแลกอิสรภาพของแม่ได้สำเร็จ แต่พระนารายณ์ตามมาแย่งชิงคืนไปได้ ทำให้พญานาคไม่ได้ดื่มน้ำอมฤต จากนั้นพญาครุฑตามมาจับพญานาคไปกินเพราะความแค้นเรื่อยมา ครุฑกับนาคจึงกลายเป็นศัตรูคู่แค้นกันมาตราบจนปัจจุบัน
ประติมากรรมกวนเกษียรสมุทร สนามบินสุวรรณภูมิ
ประติมากรรม “กวนเกษียรสมุทร” ที่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ เป็นผลงานศิลปะชิ้นเอกที่จำลองตำนานพราหมณ์-ฮินดูเรื่องการกวนทะเลน้ำนมเพื่อแย่งชิงน้ำอมฤต
- ที่ตั้ง: บริเวณโถงผู้โดยสารขาออกระหว่างประเทศ (หลังจุดตรวจคนเข้าเมือง)
- ผู้จัดสร้าง: ออกแบบและสร้างโดยกรมศิลปากร โดยใช้ช่างฝีมือและศิลปินแห่งชาติกว่า 50 ท่าน
- องค์ประกอบสำคัญ:
- พระนารายณ์ (พระวิษณุ): 4 กร ประทับอยู่บนยอดเขามันทรคีรี
- กูรมาวตาร: เต่ายักษ์ (อวตารปางที่ 3) รองรับอยู่ใต้ภูเขา
- พญานาค: พระยาวาสุกรี (พญานาค) ใช้พันรอบเขามันทรคีรี
- เทวดาและอสูร: ฝ่ายเทวดา 9 องค์ และฝ่ายอสูร 9 ตน ช่วยกันดึงนาคเพื่อกวนมหาสมุทร
ความหมายและกุศโลบาย ทำไมจึงสร้างประติมากรรมนี้ ณ สนามบินสุวรรณภูมิ
- สื่อถึงความเจริญรุ่งเรือง ความมั่นคง และความเป็นอมตะ ดุจดังการได้ดื่มน้ำอมฤต
- เป็นสิริมงคลแก่ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ซึ่งแปลว่า “แผ่นดินทอง” เพื่อต้อนรับผู้เดินทางจากทั่วโลก
เนื้อหาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
เปิดประวัติพระราหู มีความผิดอะไร…ทำไมถึงถูกตัดร่าง?
สักการะ พระนารายณ์ทรงสุบรรณ พุทธคุณ ขอพรธุรกิจการงานราบรื่น
ไหว้พญาครุฑ ขอพรอำนาจ บารมี ความมั่งคั่ง วัดโพธิทอง บางมด
ช่องทางสมัครแอปพลิเคชัน MTHAI
มือถือแอนดรอยด์ : https://play.google.com/store/apps/details
มือถือ iOS ไอโฟน : https://apps.apple.com/gr/app/mthai-com/id471243201
