วัดธรรมศาลา โบราณสถานนครปฐม ตำนานพญากง พญาพาน
หนึ่งในโบราณสถานสำคัญยุคทวารวดีของจังหวัดนครปฐม ตำนานพญากง พญาพาน นั่นคือ วัดธรรมศาลา วัดสวย นครปฐม ที่สงบ ร่มรื่น ด้วยหลังจาก พญาพานทำปิตุฆาตพระราชบิดากับยายหอมนั้น ก็ได้สำนึกในบาปบุญคุณโทษของตนที่ทำไว้ และทรงวิตกว่าจะได้รับสนองกรรมอย่างหนัก เลยโปรดให้มีการประชุมพระอรหันต์และพระสงฆ์จากอารามต่างๆ อีกทั้งยังได้ปลูกสร้างโรงธรรมขนาดใหญ่ไว้ใกล้เนินหรือถ้ำ เพื่อใช้เป็นที่ประชุมสงฆ์ด้วย เลยทำให้เรียกกันว่า ธรรมศาลา อันเป็นที่มาของชื่อวัด
นอกจากนี้ ยังเชื่อกันว่าเนินดินโบราณด้านหลังวัดเคยเป็น ถ้ำหรืออุโมงค์โบราณ ที่อาจเชื่อมต่อกับ วัดพระเมรุ นครปฐม และมีตำนานขุมทรัพย์พร้อมปู่โสมเฝ้าดูแลอยู่
โบราณสถานวัดธรรมศาลา ตั้งอยู่นอกเมืองโบราณนครปฐมด้านทิศตะวันออก มีการก่อสร้างซ้อนทับหลายสมัยตั้งแต่สมัยทวารวดีจนถึงสมัยอยุธยา
- สมัยที่ 1 การก่อสร้างครั้งแรกในสมัยทวารวดี เป็นสถูปก่ออิฐประดับลวดลายปูนปั้นในผังสี่เหลี่ยมจัตุรัส กว้างด้านละ 23 เมตร เหลือหลักฐานเพียงส่วนฐาน ประกอบด้วยฐานเขียงรองรับชุดฐานบัววลัย ยกเก็จด้านละ 3 เก็จ ท้องไม้แบ่งช่องประดับปูนปั้น เหนือขึ้นไปเป็นลานประทักษิณที่อาจประดับสถูปจำลองประจำมุม ถัดขึ้นไปเป็นชุดฐานบัววลัยอีก 1 ชุด รองรับโครงสร้างส่วนบนซึ่งพังทลายทั้งหมด
- สมัยที่ 2 อยู่ในสมัยทวารวดี มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างโบราณสถานสมัยแรก โดยถมปรับระดับพื้นให้สูงขึ้น แล้วก่อพอกชุดฐานบัววลัยชั้นล่างเดิมให้เป็นฐานเขียงเรียบในแผนผังสี่เหลี่ยมจัตุรัส และก่อหุ้มขยายฐานบัววลัยชั้นที่ 2 จนทำให้ลานประทักษิณในสมัยนี้มีขนาดแคบลง
- สมัยที่ 3 มีการปรับเปลี่ยนฐานชั้นที่ 2 ทางด้านทิศเหนือให้เป็นห้องคูหาประดิษฐานรูปเคารพ โดยพบหลักฐานเพียงด้านเดียว
- สมัยที่ 4 หลังจากโบราณสถานถูกทิ้งร้างเป็นซากเนินเจดีย์ที่ปรักหักพัง คนสมัยอยุธยาได้ปรับแต่งเนินดินโบราณสถานก่ออิฐเป็นชั้นลดหลั่นทำหน้าที่เป็นโครงสร้างส่วนฐานและกำแพงกันดิน และสร้างศาสนสถานขึ้นใหม่ ด้านบนเป็นอาคารในผังจัตุรมุข (มณฑป) วางตัวเยื้องจากแนวโบราณสถานสมัยทวารวดี
วัดนี้ตั้งวัดเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2396 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 6 มกราคม พ.ศ. 2553 รวมถึงกรมศิลปากรยังได้ขึ้นทะเบียนให้เป็นโบราณสถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2476
ภายในวัดยังประดิษฐานสรีระสังขารที่ไม่เน่าเปื่อย ของ หลวงพ่อน้อย อินทสโร อดีตเจ้าอาวาสผู้โด่งดัง ด้านคงกระพันชาตรี คลาดแคล้วปลอดภัยให้ได้สักการะกัน
พระประธาน ที่พุทธศาสนิกชนนิยมมาขอพร เสริมดวงชะตาชีวิต หน้าที่การงาน และความสงบสุขร่มเย็น
นับได้ว่า มาที่วัดแห่งนี้ที่เดียว ได้ครบทั้งทำบุญ ชื่นชมความงามโบราณสถาน เรียนรู้ประวัติศาสตร์ ศิลปะและยังได้เสริมสิริมงคลกลับไปครบในตัว
ภาพโดย MTHAI TEAM
ที่อยู่ : หมู่ที่ 7 บ้านสามง่าม ตำบลธรรมศาลา อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม
แผนที่ : https://maps.app.goo.gl/3e5Yt9vmAvUNe57o6
เวลาทำการ : 08.00 น. ถึง 17.00 น.
เนื้อหาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
วัดพระประโทณเจดีย์ ศิลปะทวารวดี ตำนานพระยากงพระยาพาน
ลอดถ้ำ ลงแพ แลมังกร ไหว้พระนอน ขอพรพญานาค วัดดอนขนาก
วัดสามพราน มังกรพันตึก วัดสวย นครปฐม
