พระปรางค์สามยอด โบราณสถาน พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองลพบุรี
ถ้าเอ่ยถึงลพบุรี นอกจากจะคิดถึงทุ่งดอกทานตะวัน งานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ศาลพระกาฬและลิงลพบุรีแล้ว พระปรางค์สามยอด คือจุดแลนด์มาร์กทางประวัติศาสตร์อันศักดิ์สิทธิ์ของลพบุรีมาอย่างยาวนานหลายร้อยปี ด้วยสถาปัตยกรรมปราสาทศิลาแลงแบบขอมเรียงต่อกัน 3 องค์ เชื่อมต่อกันด้วยมุขกระสัน ภายในบริเวณ นอกจากปราสาททั้ง 3 องค์นี้แล้ว ทางด้านทิศตะวันออกของปราสาทประธานมีการต่อเติมวิหารก่ออิฐถือปูนเชื่อมต่อกับปราสาทประธานเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูปในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ. 2199 -2231)
ประวัติพระปรางค์สามยอด
ลักษณะเป็นปราสาทเขมรในศิลปะบายน (พ.ศ. 1720 – 1773) โครงสร้างเป็นศิลาแลงประดับปูนปั้น สร้างขึ้นในรัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 (ครองราชย์ พ.ศ. 1724 – 1757) เพื่อเป็นพุทธสถานในลัทธิวัชรยานประจำเมืองละโว้หรือลพบุรี ซึ่งในขณะนั้น เป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรกัมพูชา แต่เดิมภายในปราสาทประธานประดิษฐานพระพุทธรูปนาคปรกทรงเครื่อง ปราสาททิศใต้ ประดิษฐานรูปพระโลเกศวรสี่กร (พระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร) และปราสาททิศเหนือประดิษฐานรูปพระนางปรัชญาปารมิตาสองกร ส่วนพระปรางค์องค์กลางมีฐาน แต่เดิมเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูป และมีเพดานไม้เขียนลวดลายเป็นดอกจันสีแดง
ด้านหน้าทางทิศตะวันออกมีวิหารสร้างในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ประดิษฐานพระพุทธรูปศิลาขนาดใหญ่ปางสมาธิที่สมบูรณ์ดี เป็นศิลปะแบบสมัยอยุธยาตอนต้น อายุราวพุทธศตวรรษที่ 20 พระปรางค์สามยอดนี้เดิมเป็นเทวสถานของขอมในพุทธศาสนาลัทธิมหายาน ต่อมาได้ดัดแปลงเป็นเทวสถาน มีฐานศิวลึงค์ปรากฏอยู่ในองค์ปรางค์ทั้งสามปรางค์ จนกระทั่งถึงรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช จึงได้บูรณะปฏิสังขรณ์พระปรางค์สามยอดเป็นวัดในพระพุทธศาสนา สร้างพระวิหารก่อด้วยอิฐ ลักษณะสถาปัตยกรรมแบบอยุธยาผสมแบบยุโรปในส่วนของประตูและหน้าต่าง ภายในวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปหินทรายปางมารวิชัย ศิลปะอยุธยาตอนต้น ปัจจุบันยังคงประดิษฐานอยู่กลางแจ้ง
ฐานศิวลึงค์
ความเชื่อและความสำคัญทางประวัติศาสตร์
- ศูนย์กลางพุทธศาสนาลัทธิวัชรยาน: เดิมสร้างขึ้นเพื่อเป็นพุทธสถานในลัทธิมหายาน-วัชรยาน ของเขมรโบราณในเมืองละโว้
- คติเขาพระสุเมรุ: สถาปัตยกรรมพระปรางค์มีรากฐานมาจากความเชื่อเรื่องเขาพระสุเมรุ ซึ่งเป็นศูนย์กลางของจักรวาลในคติพราหมณ์-ฮินดูและพุทธ
- การดัดแปลงในสมัยอยุธยา: ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้มีการบูรณะพระปรางค์สามยอดให้เป็นวัดในพุทธศาสนาเถรวาท โดยมีการสร้างวิหารเชื่อมต่อกับปราสาทประธาน
- ความศักดิ์สิทธิ์: มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับความศักดิ์สิทธิ์ว่า ลิงจำนวนมากที่อาศัยอยู่รอบๆ จะไม่เข้าไปในตัวพระปรางค์ เชื่อว่าเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์และเคยเป็นที่ประกอบพิธีกรรม
พระปรางค์สามยอดมีค่าเข้าไหม
อัตราค่าเข้าชม ชาวไทย 10 บาท ชาวต่างชาติ 50 บาท หรือซื้อบัตรเข้าชมแบบเหมารวม ชาวไทย 30 บาท ชาวต่างชาติ 150 บาท สามารถเข้าชมพระปรางค์สามยอด วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ บ้านหลวงรับราชทูต (บ้านวิชาเยนทร์) และพระที่นั่งไกรสรสีหราช (พระที่นั่งเย็น)
ทั้งนี้ ใกล้ๆ กันคือที่ตั้งของศาลพระกาฬ จุดมูศักดิ์สิทธิ์ ศูนย์รวมใจของชาวลพบุรี เป็นที่เลื่อมใสศรัทธาด้านการขอพรโชคลาภ เงินทอง ความเจริญก้าวหน้าในหน้าที่การงาน การเรียนต่อ และความสำเร็จในสิ่งที่ปรารถนา เชื่อกันว่าท่านช่วยคุ้มครองให้ปลอดภัย ศัตรูยำเกรงไม่กล้าทำอันตราย อย่าลืมแวะไปกราบขอพรกันต่อได้เลยค่ะ
ภาพโดย MTHAI TEAM
ที่อยู่ : ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
แผนที่ : https://maps.app.goo.gl/A4fmpJCxVq7EwJZi7
เวลาทำการ : เปิดทุกวัน เวลา 08:30 น. – 17:30 น.
เนื้อหาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
7 โบราณสถาน เที่ยวชมความงดงามของอดีต
วัดปิตุลาธิราชรังสฤษฎิ์ โบราณสถานสำคัญ 1 ในวัดสวย ฉะเชิงเทรา
วัดพยัคฆอินทาราม (วัดเจดีย์) โบราณสถานสำคัญ จ.ฉะเชิงเทรา
คำทำนายดวงชะตาปี 2569 วางจำหน่ายแล้ววันนี้
ช่องทางการสั่งซื้อที่แอปพลิเคชัน MTHAI
มือถือแอนดรอยด์ : https://play.google.com/store/apps/details
มือถือ iOS ไอโฟน : https://apps.apple.com/gr/app/mthai-com/id471243201
