ตองกา ประเทศตองกา ภูเขาไฟ สึนามิ เกาะฮังกา ตองกา แผ่นดินไหว

นักวิชาการวิศวะมหิดล ชี้ความต่าง สึนามิจากภูเขาไฟใต้ทะเลปะทุ VS สึนามิจากแผ่นดินไหว

คัดลอก URL แล้ว

ท่ามกลางภัยจากโรคระบาดไวรัสโควิด-19 ชาวโลกต้องตื่นตระหนกกับภัยพิบัติธรรมชาติที่น่าสะพรึงกลัวเมื่อวันที่ 15 ม.ค.ที่ผ่านมา การปะทุภูเขาไฟใต้ทะเลบนเกาะที่ชื่อ ‘ฮุงกา ตองกา–ฮุงกา ฮาอาปาย’ ทำให้ประเทศตองกากลางมหาสมุทรแปซิฟิกถูกปกคลุมไปด้วยเถ้าถ่านภูเขาไฟ และได้รับความเสียหายอย่างหนัก การระเบิดนี้ยังก่อให้เกิด ‘สึนามิ’ ความสูง 1.5-2 เมตร ซัดเข้าชายฝั่งตองกาและอีกหลายประเทศต่อมา

เสียงกึกก้องดังไกลไปถึงนิวซีแลนด์ที่อยู่ห่างออกไปกว่า 2,383 กิโลเมตร ในเวลาต่อมาไม่นาน คลื่นมวลอากาศนี้จึงเดินทางมาถึงน่านฟ้าประเทศไทยที่อยู่ห่างกว่า 1 หมื่นกิโลเมตร ซึ่งสามารถตรวจวัดได้โดยสถานีตรวจวัดสภาพท้องฟ้าของ NARIT หรือสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซิดนีย์ มอร์นิง เฮรัลด์ เปรียบว่าการประทุดังกล่าวมีความรุนแรงเท่ากับระเบิดฮิโรชิม่า 1,000 ลูก ทั้งนี้ดาวเทียมสำรวจ GOES West ได้จับภาพวินาทีระเบิดของภูเขาไฟไว้ได้

รศ.ดร. ธีรพันธ์ อรธรรมรัตน์ ผู้เชี่ยวชาญแผ่นดินไหว คณะวิศวกรรมศาสตร์ ภาควิชาวิศวกรรมโยธาและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า ภูเขาไฟใต้น้ำเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติโลก พื้นที่บริเวณเกิดเหตุภูเขาไฟปะทุใต้ทะเล ประเทศตองกาในมหาสมุทรแปซิฟิก แถบนี้เป็นแนวบริเวณที่เรียกว่า ‘วงแหวนแห่งไฟ’ (Ring of Fire) ยาวกว่า 40,000 กิโลเมตรซึ่งเป็นแนวมุดตัวของแผ่นเปลือกโลกกันอยู่ ส่งผลให้เกิดแผ่นดินไหวและมีภูเขาไฟใต้น้ำภายในวงแหวนไฟ ที่ยังคุกกรุ่นอยู่ลอดเวลา จนทำให้เกิดเป็นเกาะต่างๆ ในมหาสมุทรแปซิฟิกขึ้นมา โดยเหตุการณ์ภูเขาไฟตองกาปะทุใต้ทะเลนี้ นับว่ารุนแรงสุดในรอบ 30 ปี นับจากการระเบิดของภูเขาไฟพินาตูโบเมื่อปี 2534 ทางด้านตะวันตกของเกาะลูซอน ประเทศฟิลิปปินส์ โดยเป็นการปะทุขึ้นอย่างรุนแรงหลังจากที่หลับใหลมานานกว่า 600 ปี คงจำกันได้ว่ามีผู้เสียชีวิตกว่า 800 คนและอีก100,000 คนกลายเป็นคนไร้ที่อยู่อาศัย

ภาพจากดาวเทียม การระเบิดของภูเขาไฟตองก้าปะทุจากใต้น้ำ

สำหรับ ภูเขาไฟตองกาปะทุ ส่งผลให้ภูเขาไฟพ่นควัน เถ้าถ่าน แก๊สและไอน้ำสูงจนสามารถเห็นได้จากภาพถ่ายดาวเทียม และเกิดคลื่นยักษ์ที่พัดผ่านแนวชายฝั่งในเมืองนูกูอาโลฟาเมืองหลวง ทำให้น้ำท่วมถนนเลียบชายฝั่ง บ้านเรือนเสียหาย และเกิดสึนามิเคลื่อนที่เข้าหาฝั่งของเกาะ Tongatapu ซึ่งเป็นเกาะใหญ่ที่สุดของประเทศตองกา ศูนย์เตือนภัยสึนามิ ออกคำเตือนให้ระวังเกิดสึนามิซัดชายฝั่งหลายประเทศริมฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก โดยเมื่อเวลา 11.27 น. (15 ม.ค) ตามเวลาประเทศไทย ได้เกิดคลื่นสึนามิเคลื่อนตัวเข้าหาชายฝั่งหลายๆ ประเทศรอบมหาสมุทรแปซิฟิก โดยมีความสูงคลื่นประมาณ 0.1- 1.2 เมตร เช่น ที่ฟิลิปปินส์ 0.20 เมตร ญี่ปุ่น นิวซีแลนด์ และชิลี 1.0 -1.2 เมตร แต่ไม่เกิดสึนามิที่ทุ่นที่ใกล้ชายฝั่งทะเลอันดามัน ประเทศไทย จึงขอให้ประชาชนและนักท่องเที่ยว 6 จังหวัด ได้แก่ ระนอง ภูเก็ต พังงา กระบี่ ตรัง และสตูล ไม่ต้องกังวล ส่วนจังหวัดชายฝั่งทะเลอ่าวไทยก็ไม่มีผลกระทบเช่นกัน

สึนามิจากภูเขาไฟที่ปะทุใต้น้ำ หากเทียบกับสึนามิที่เกิดจากแผ่นดินไหว มีความแตกต่างกัน เนื่องจากหากเป็นแผ่นดินไหวเครื่องมือตรวจวัดแรงสั่นสะเทือนจะสามารถประเมินขนาดแผ่นดินไหวและออกคำเตือนสึนามิได้ดีกว่า ซึ่งจะทราบได้ว่าเป็นแผ่นดินไหวขนาดเท่าไหร่ และมีโอกาสในการเกิดสึนามิได้หรือไม่ และหากเกิดภัยพิบัติสึนามิขึ้น จะสามารถระบุแนวชายฝั่งที่น่าจะถูกคลื่นสึนามิซัดเข้าชายฝั่งได้ดีกว่า และประกาศเตือนภัยได้ทัน แต่สำหรับภูเขาไฟที่ปะทุใต้น้ำแล้วก่อให้เกิด สึนามิ นั้น มีโอกาสเกิดขึ้นน้อย ไม่ได้เกิดบ่อย ทำให้การประเมินเตือนภัยสึนามิทำได้ยากและล่าช้ากว่าเพราะยังขาดข้อมูลแบบจำลองในการคาดการณ์ผลกระทบ ส่วนลักษณะของลาวาใต้ทะเล จะเหมือนกันกับภูเขาไฟระเบิดบนบก และจะมีแผ่นดินไหวขนาดเล็กร่วมด้วย และการไหลออกมาใหม่ของลาวาและการประทุที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรงน่าจะส่งผลให้ภูมิทัศน์โดยรอบเปลี่ยนไป ล่าสุดมีรายงานจากภาพถ่ายดาวเทียมคาดว่าบางส่วนของเกาะ ‘ฮุงกา ตองกา–ฮุงกา ฮาอาปาย’ ที่ตั้งของภูเขาไฟหายไป รวมถึงส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและสิ่งแวดล้อมบริเวณใกล้เคียงด้วย เช่น ภูเขาไฟมีการปล่อยก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์และไนโตรเจนออกไซด์ เมื่อทำปฏิกิริยากับน้ำและออกซิเจน จะเกิดเป็นฝนกรด การกัดเซาะชายฝั่ง แนวปะการังที่ถูกทำลาย เป็นต้น

จากจุดเกิดเหตุ บริเวณที่คาดว่าน่าจะได้รับผลกระทบมากที่สุด คือ ประเทศตองกา ซึ่งอยู่ห่างประมาณ 60 กิโลเมตร อาจจะถูกปกคลุมด้วยเถ้าลาวา ทำให้การสื่อสารกับโลกภายนอกเป็นไปด้วยความยากลำบาก ส่งผลให้การช่วยเหลือจากต่างชาติเป็นไปอย่างล่าช้า แต่หลังจากเกิดเหตุการณ์ครั้งนี้แล้ว หลายประเทศเริ่มมีการยกเลิกการยกระดับการเตือนที่จะเกิดสึนามิออกแล้ว และอยู่ระหว่างการเฝ้าระวัง แต่ยังไม่สามารถทราบได้แน่ชัดว่า จะเกิดเหตุการณ์อย่างไรต่อไป คาดว่าการประทุของภูเขาไฟคงมีต่อเนื่องไปอีกสักช่วงเวลาหนึ่ง แต่คงไม่สามารถบอกได้แน่ชัดว่าจะรุนแรงกว่าเดิมหรือไม่

รศ.ดร. ธีรพันธ์ อรธรรมรัตน์ กล่าวสรุปท้ายว่า หากเปรียบเทียบกับสึนามิที่เกิดขึ้นในมหาสมุทรอันดามันในปี 2547 ที่ก่อให้เกิดความเสียหายร้ายแรงต่อประเทศไทยโดยครั้งนั้นมีสาเหตุจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ใต้ทะเล หากเกิดขึ้นในปัจจุบันการส่งสัญญาณเตือนภัยเราสามารถทำได้ดีขึ้นกว่าเดิมแน่นอน แต่สำหรับสึนามิที่เกิดจากภูเขาไฟใต้ทะเลระเบิดครั้งนี้ ทำให้การออกคำเตือนได้ยากกว่า ส่วนความสูงของคลื่นสึนามิจากภูเขาไฟใต้ทะเลระเบิดตองกามีระดับต่ำว่าคลื่นสึนามิจากแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ใต้ทะเล ในอนาคตนานาประเทศควรจะศึกษาและทำฐานข้อมูลภูเขาไฟใต้ทะเลมากยิ่งขึ้นเพื่อความปลอดภัยของประชาชน ลดความเสียหายทางสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจ


แท็ก: Other , , , , , ,
WRITER

RELATED

เกาะหลัก ‘ตองกา’ ใช้ไฟฟ้าได้ 90% เคเบิลใต้น้ำยังเสียหายหนัก

เกาะหลัก ‘ตองกา’ ใช้ไฟฟ้าได้ 90% เคเบิลใต้น้ำยังเสียหายหนัก

เกาะตองกาตาปู ซึ่งเป็นเกาะหลักของตองกา จะกลับมาใช้ไฟฟ้าได้ร้อยละ 90 แล้ว

ภาพเทียบเกาะหาย หลังภูเขาไฟใต้ทะเลระเบิดใน ‘ตองกา’

ภาพเทียบเกาะหาย หลังภูเขาไฟใต้ทะเลระเบิดใน ‘ตองกา’

ก่อนหน้านี้เกิดเหตุภูเขาไฟฮังกา ตองกา-ฮังกา ฮายาไป ปะทุรุนแรงเมื่อช่วงเช้าวันที่ 14 ม.ค. และปะทุซ้ำอีกครั้งช่วงบ่ายวันที่ 15 ม.ค.

ครบ 7 ปี เกาะฮังกา ตองกาฯ จากการกำเนิดสู่การระเบิดครั้งใหญ่ และสึนามิ

ครบ 7 ปี เกาะฮังกา ตองกาฯ จากการกำเนิดสู่การระเบิดครั้งใหญ่ และสึนามิ

เกาะแห่งนี้เกิดขึ้นครั้งแรกเมื่อ 16 ม.ค. 2015 และนับตั้งแต่วันนั้นเป็นเวลา 7 ปีเต็ม สู่การระเบิดครั้งใหญ่

ภูเขาไฟใต้ทะเลระเบิดขนาดใหญ่ เกิดสึนามิพัดถล่มประเทศตองกา

ภูเขาไฟใต้ทะเลระเบิดขนาดใหญ่ เกิดสึนามิพัดถล่มประเทศตองกา

เมื่อช่วงบ่ายที่ผ่านมาเกิดเหตุการณ์ภูเขาไฟใต้ทะเลห่างจากประเทศตองกาไปราว 65 กม. เมื่อช่วงบ่ายที่ผ่านมา โดยเป็นการระเบิดของภูเขาไฟขนาดใหญ่สามารถมองเห็นได้จากในอวกาศ ทำให้ภาพถ่ายดาวเทียม Himawari สามารถจับภาพวินาทีที่เกิดเหตุการณ์ระเบิดในครั้งนี้ไว้ได้ เหตุการณ์ระเบิดของภูเขาไฟใต้ทะเลในครั้งนี้คถือเป็นการประทุขนาดใหญ่มากและเรียกได้ว่า เป็นการระเบิดครั้งใหญ่ในรอบหลายสิบปีที่ผ่านมา ซึ่งการระเบิดที่เกิดขึ้นทำให้มีการเตือนภัยสึนามีจากแรงระเบิดที่เกิดขึ้น ควันของเถ้าถ่านจากการระเบิดในครั้งนี้สูงขึ้นไปกว่า 20 กม. ในอากาศ…

‘ภูเขาไฟ’ ในสเปนปะทุต่อเนื่อง อพยพประชาชนเพิ่มหลายร้อย

‘ภูเขาไฟ’ ในสเปนปะทุต่อเนื่อง อพยพประชาชนเพิ่มหลายร้อย

เกาะปัลมาของสเปน มีการปะทุอย่างต่อเนื่องของภูเขาไฟกุมเบร วิเอคา ต้องมีการอพยพประชาชนเพิ่มมากกว่า 300 คน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา

เหตุแผ่นดินไหว 7.0 ในเม็กซิโก (มีคลิป)

เหตุแผ่นดินไหว 7.0 ในเม็กซิโก (มีคลิป)

เบื้องต้นมีรายงานสิ่งปลูกสร้างเสียหาย แต่ยังไม่มีรายงานยืนยันผู้เสียชีวิตแต่อย่างใด

แผ่นดินไหวในเฮติ เสียชีวิตแล้วกว่า 300 / บ้านเรือนเสียหายจำนวนมาก

แผ่นดินไหวในเฮติ เสียชีวิตแล้วกว่า 300 / บ้านเรือนเสียหายจำนวนมาก

ประเด็นสำคัญ เกิดเหตุแผ่นดินไหว ขนาด 7.2 แมนีจูด ที่ประเทศเฮติ เมื่อคืนที่ผ่านมา (ตามเวลาในประเทศไทย) ในขณะนี้มีรายงานผู้เสียชีวิตแล้วอย่างน้อย 300 ราย บ้านเรือนและอาคารพังเสียหายจำนวนมาก และยังคงมีผู้ติดค้างอยู่ใต้ซากอาคาร ซึ่งยังไม่สามารถยืนยันตัวเลขที่ชัดเจนได้ ซึ่งเฮติกำลังเผชิญกับปัญหาที่ถาโถมเข้ามาอย่างหนักหน่วง…

10 ภูเขาไฟ ที่สวยที่สุดในโลก สัมผัสธรรมชาติอันน่าตื่นเต้นท้าทาย

10 ภูเขาไฟ ที่สวยที่สุดในโลก สัมผัสธรรมชาติอันน่าตื่นเต้นท้าทาย

พาไปชม 10 ภูเขาไฟ ที่สวยที่สุดในโลก มีทั้งที่ดับสนิทแล้ว และที่ยังมีลาวาพวยพุ่งออกมาให้ได้เห็น

จีนแผ่นดินไหวใหญ่ 2 รอบในคืนเดียว ชิงไห่ ขนาด 7.3 , ยูนนานขนาด 6.1

จีนแผ่นดินไหวใหญ่ 2 รอบในคืนเดียว ชิงไห่ ขนาด 7.3 , ยูนนานขนาด 6.1

โดยที่มณฑลชิงไห่ เมื่อเวลาประมาณ 01.04 น. ที่ผ่านมาขนาด 7.3 และที่มณฑลยูนาน ขนาด 6.4

X