Sustainability คืออะไร? แนวคิดความยั่งยืนยุคใหม่ที่ SME ต้องรู้

Sustainability คืออะไร? แนวทางการสร้างธุรกิจยั่งยืนสำหรับ SME ในยุคผู้บริโภคใส่ใจโลก

ในยุคที่โลกใส่ใจเรื่องสิ่งแวดล้อมและสังคม การดำเนินธุรกิจเพื่อแสวงหากำไรเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพออีกต่อไป เพราะแนวคิดเรื่อง Sustainability ได้กลายเป็นหนึ่งในกลยุทธ์สำคัญที่หลายองค์กรนำมาใช้เพื่อเสริมความสามารถในการแข่งขันและรองรับการเปลี่ยนแปลงทางธุรกิจในระยะยาว

โดยเฉพาะสำหรับธุรกิจ SME ที่ต้องปรับตัวให้ทันกับพฤติกรรมของผู้บริโภคยุคใหม่ ที่หันมาสนับสนุนแบรนด์ที่รับผิดชอบต่อโลกและสังคมมากขึ้น ดังนั้น การทำความเข้าใจแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน จึงเป็นสิ่งที่ธุรกิจจำเป็นต้องทำอย่างรวดเร็วที่สุด

บทความนี้เรียบเรียงข้อมูลจากแหล่งความรู้ด้านธุรกิจที่น่าเชื่อถือ เช่น Bangkok Bank SME และหน่วยงานภาครัฐ เพื่อให้ผู้ประกอบการเข้าใจธุรกิจ SME ได้อย่างถูกต้อง

Sustainability คืออะไร? ทำไมธุรกิจยุคใหม่ต้องให้ความสำคัญ

Sustainability แปลว่าความยั่งยืนที่ในบริบทของการทำธุรกิจ จะหมายถึงแนวทางการดำเนินกิจการที่ตอบสนองความต้องการในปัจจุบัน โดยไม่ไปทำลายหรือลิดรอนความสามารถในการตอบสนองความต้องการของคนรุ่นหลัง หรือพูดง่าย ๆ การสร้าง Sustainability คือการทำธุรกิจที่คำนึงถึงกำไร ควบคู่ไปกับการดูแลสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล

สาเหตุที่ธุรกิจ SME ต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ เป็นเพราะพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไป ทำให้ผู้บริโภคบางกลุ่มมีแนวโน้มให้ความสำคัญกับสินค้าและบริการที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมมากขึ้น และอาจพิจารณาปัจจัยดังกล่าวประกอบการตัดสินใจซื้อ นอกจากนี้กฎระเบียบทางการค้าและนโยบายจากบริษัทขนาดใหญ่ที่เป็นคู่ค้า ก็เริ่มเน้นการเลือกซัพพลายเออร์ที่มีมาตรฐานด้านความยั่งยืนมากขึ้น เพราะฉะนั้นหาก SME ไม่ติดตามแนวโน้มด้านความยั่งยืน อาจพลาดโอกาสทางธุรกิจหรือความร่วมมือบางรูปแบบในอนาคตได้

3 เสาหลัก Sustainability หรือกรอบการทำงานที่เรียกว่า ESG ที่ทุกธุรกิจควรรู้

เมื่อพูดถึงความยั่งยืนภายในแนวคิด Sustainable คือสิ่งที่มักจะขับเคลื่อนผ่านแนวคิด 3 เสาหลัก หรือกรอบการทำงานที่เรียกว่า ESG ซึ่งจะเกี่ยวกับ Sustainability ในมุมต่าง ๆ โดยเราจะมาทำความเข้าใจว่ามีอะไรบ้าง

Environment

มิติความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม คือการพิจารณาว่าธุรกิจของเราสร้างผลกระทบต่อโลกอย่างไรบ้าง เช่น การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การจัดการน้ำเสีย การลดปริมาณขยะพลาสติก และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติหรือพลังงานหมุนเวียนอย่างมีประสิทธิภาพ

Social

มิติด้านสังคม เป็นสิ่งที่ครอบคลุมเรื่องการปฏิบัติต่อคน ทั้งภายในและภายนอกองค์กร ตั้งแต่การดูแลสวัสดิการ ความปลอดภัย และสิทธิมนุษยชนของพนักงาน ไปจนถึงการสนับสนุนและไม่สร้างความเดือดร้อนให้กับชุมชนที่โรงงานหรือธุรกิจตั้งอยู่

Economic & Governance

มิติด้านเศรษฐกิจและธรรมาภิบาล คือการบริหารจัดการธุรกิจด้วยความโปร่งใส ตรวจสอบได้ ต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน มีจรรยาบรรณในการแข่งขัน และสนับสนุนการดำเนินธุรกิจให้มีความมั่นคงและเติบโตได้ในระยะยาว

ธุรกิจ SME ได้อะไรจากการทำ Sustainability

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าการทำเพื่อสิ่งแวดล้อมและสังคมเป็นเรื่องสิ้นเปลือง แต่ในความเป็นจริงแล้ว การนำ Sustainability มาปรับใช้ อาจช่วยสร้างประโยชน์ต่อ SME ได้หลายด้าน ขึ้นอยู่กับลักษณะธุรกิจและแนวทางการดำเนินงาน ดังนี้
● ลดต้นทุนในระยะยาว : การใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ หรือการลดของเสียในกระบวนการผลิต อาจช่วยลดค่าไฟ ค่าน้ำ และการใช้วัตถุดิบได้ หากมีการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ
● เข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ง่ายขึ้น : สถาบันการเงินบางแห่งมีผลิตภัณฑ์หรือโครงการสนับสนุนธุรกิจที่ดำเนินงานด้านความยั่งยืน โดยเงื่อนไขและอัตราดอกเบี้ยจะแตกต่างกันไปตามแต่ละสถาบัน
● ยกระดับภาพลักษณ์แบรนด์ : อาจช่วยเสริมภาพลักษณ์และความน่าเชื่อถือของแบรนด์ในสายตาผู้มีส่วนได้ส่วนเสียบางกลุ่มที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม
● ดึงดูดคนเก่งร่วมงาน : คนรุ่นใหม่มักอยากทำงานกับองค์กรที่มีจุดมุ่งหมายและดูแลพนักงานเป็นอย่างดี
● บริหารความเสี่ยงทางธุรกิจ : การดำเนินการตามแนวคิด Sustainability จะเป็นการเตรียมพร้อมรับมือกับข้อบังคับทางกฎหมายด้านสิ่งแวดล้อม และกำแพงภาษีคาร์บอนที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

วิธีเริ่มต้นทำ Sustainability สำหรับ SME แบบทำได้จริง

โดยพื้นฐานแล้ว SME ไม่จำเป็นต้องลงทุนมหาศาลเหมือนองค์กรขนาดใหญ่ เพื่อเริ่มต้นการพัฒนาด้าน Sustainability แต่สามารถเริ่มการวางแผนและดำเนินการพัฒนาอย่างยั่งยืนได้ผ่าน 4 ขั้นตอน ดังนี้

1. ประเมินผลกระทบของธุรกิจ

เริ่มต้นจากการสำรวจกระบวนการทำงานตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ว่าธุรกิจของเราสร้างผลกระทบอะไรบ้าง เช่น ใช้ไฟเยอะ สร้างขยะเยอะ หรือแพ็กเกจจิ้งย่อยสลายยาก เพื่อหาจุดที่ต้องได้รับการแก้ไข

2. ตั้งเป้าหมายด้านความยั่งยืน

กำหนดเป้าหมายที่ชัดเจนและวัดผลได้ เช่น ตั้งเป้าลดค่าไฟในออฟฟิศลง 10% ภายใน 6 เดือน หรือเปลี่ยนมาใช้บรรจุภัณฑ์รีไซเคิล 50% ภายในปีนี้

3. ปรับกระบวนการทำงานให้ลดผลกระทบ

ลงมือทำจากสิ่งเล็ก ๆ เช่น นโยบายแยกขยะ การใช้ทรัพยากรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือการเจรจากับซัพพลายเออร์ เพื่อเลือกซื้อวัตถุดิบที่มาจากแหล่งที่ยั่งยืนเท่าที่จะเป็นไปได้

4. สื่อสารแนวคิด Sustainability กับลูกค้า

บอกเล่าเรื่องราวสิ่งที่คุณทำให้ลูกค้าได้รับรู้ผ่านช่องทางโซเชียลมีเดีย หรือบนแพ็กเกจจิ้ง เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับแบรนด์และแสดงความโปร่งใส เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นการสื่อสารด้าน Sustainability ขององค์กรสู่คนภายนอก

แนวทางเริ่มต้นธุรกิจ SME สำหรับมือใหม่

สำหรับช่วงที่เริ่มทำธุรกิจและอยากวางโครงสร้างให้มีความยั่งยืนตั้งแต่เริ่มต้น นอกจากรู้ว่า Sustainable แปลว่าอะไรแล้ว สิ่งที่ควรรู้คือคำแนะนำพื้นฐานต่าง ๆ เหล่านี้

1. เริ่มจากธุรกิจขนาดเล็กก่อน

อย่าเพิ่งรีบลงทุนด้วยเม็ดเงินก้อนใหญ่ ควรเริ่มต้นจากสเกลเล็ก ๆ เพื่อทดสอบตลาดและศึกษาความต้องการของลูกค้า เพราะหากมีข้อผิดพลาดก็จะทำให้แก้ไขได้ทันและไม่เจ็บตัวมากนัก

2. วางแผนการเงินให้ชัดเจน

สภาพคล่องคือหัวใจสำคัญของ SME ซึ่งควรจัดทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายให้เป็นระบบตั้งแต่ต้น พร้อมควบคุมค่าใช้จ่ายที่จะเกิดขึ้น เพื่อให้เกิดประโยชน์กับองค์กรมากที่สุด และไม่ก่อหนี้สินจนเกินความจำเป็น

3. ใช้เทคโนโลยีช่วยบริหาร

ในยุคดิจิทัลควรนำเครื่องมือซอฟต์แวร์ต่าง ๆ เข้ามาช่วยทุ่นแรงให้ได้มากที่สุด เช่น ระบบ POS สำหรับจัดการหน้าร้าน, ซอฟต์แวร์บัญชี หรือเครื่องมือ AI ในการช่วยทำคอนเทนต์การตลาด เพื่อลดข้อผิดพลาดและประหยัดเวลาให้ได้มากที่สุด

4. สร้างความแตกต่างทางธุรกิจ

ในตลาดที่การแข่งขันสูง SME ไม่ควรไปสู้ด้วยการหั่นราคา แต่ควรหาจุดขายที่เป็นเอกลักษณ์ ไม่ว่าจะเป็นบริการที่เหนือกว่า การดีไซน์ที่แปลกใหม่ หรือการเป็นแบรนด์ที่รักษ์โลกตามแนวคิดความยั่งยืน

5. มองหาพาร์ทเนอร์ทางธุรกิจ

การสร้างเครือข่ายและหาพันธมิตรที่เกื้อกูลกัน จะช่วยให้ธุรกิจเติบโตได้ไวกว่าการทำทุกอย่างด้วยตัวคนเดียว เช่น การหาซัพพลายเออร์ที่เชื่อถือได้ หรือพาร์ทเนอร์ช่วยกระจายสินค้า เป็นต้น

Sustainability แนวทางธุรกิจที่ตอบโจทย์อนาคต

หลายองค์กรทั่วโลกมองว่า Sustainability เป็นแนวทางสำคัญในการดำเนินธุรกิจระยะยาว มากกว่าการเป็นเพียงกระแสชั่วคราวที่ช่วยนำทางให้ธุรกิจ SME สามารถก้าวข้ามผ่านวิกฤตและความเปลี่ยนแปลงของโลกใบนี้ไปได้ โดยการบูรณาการเรื่อง ESG Sustainablity เข้าไปในทุกกระบวนการทำงาน พร้อมเริ่มจัดทำ Sustainability Report ออกมาอย่างเป็นระบบ อาจช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานและสร้างโอกาสในการบริหารต้นทุนได้ดีขึ้น ช่วยเสริมความแข็งแกร่งของธุรกิจ สร้างคุณค่าให้กับแบรนด์ และสนับสนุนการเติบโตในอนาคตอีกด้วย