ผ่าตัดกระดูกสันหลังมีวิธีไหนบ้าง ก่อนและหลังผ่าตัดต้องทำอย่างไร

ผ่าตัดกระดูกสันหลังมีแบบไหนบ้าง ก่อนผ่าตัดเตรียมตัวอย่างไร?

ผ่าตัดกระดูกสันหลังเป็นทางเลือกการรักษาสำหรับผู้ที่มีปัญหาปวดหลังเรื้อรัง ชา แขนขาอ่อนแรง หรือมีความผิดปกติของกระดูกสันหลังที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาแบบทั่วไป ซึ่งในปัจจุบันมีวิธีการผ่าตัดกระดูกสันหลังอยู่หลายแบบ ตั้งแต่การผ่าตัดแบบเปิดไปจนถึงการผ่าตัดแผลเล็กที่ช่วยลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ

บทความนี้จะพามารู้จักกันให้มากขึ้นว่าวิธีรักษาด้วยการผ่าตัดกระดูกสันหลังมีแบบไหนบ้าง พร้อมแนะนำการเตรียมตัวก่อนผ่าตัดและการดูแลตัวเองหลังผ่าตัดอย่างถูกวิธี

ผ่าตัดกระดูกสันหลัง (Spine Surgery) คืออะไร

ผ่าตัดกระดูกสันหลัง (Spine Surgery) คือ การรักษาที่มุ่งแก้ไขปัญหาการกดทับเส้นประสาทซึ่งเป็นสาเหตุของอาการปวด ชา หรือแขนขาอ่อนแรง โดยการตัดหรือนำสิ่งที่กดทับรากประสาทออกเพื่อให้เส้นประสาทกลับมาทำงานได้ดีขึ้น ในบางกรณีที่กระดูกสันหลังหลวม โยก หรือขาดความมั่นคง แพทย์จะทำการเชื่อมข้อต่อกระดูกสันหลังเพื่อเพิ่มความแข็งแรงและลดการกดทับเส้นประสาท

โดยสาเหตุหลักที่ทำให้ผู้ป่วยต้องรักษาด้วยการผ่าตัดกระดูกสันหลัง เช่น ความผิดปกติเกี่ยวกับกระดูกสันหลังตั้งแต่กำเนิด, อุบัติเหตุ, การทำงานหนัก รวมถึงโรคหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อม การผ่าตัดกระดูกสันหลังจึงเป็นแนวทางการรักษาที่ช่วยลดอาการปวดและฟื้นฟูการเคลื่อนไหวให้กลับมาใช้งานใกล้เคียงปกติยิ่งขึ้น

ผ่าตัดกระดูกสันหลัง มีวิธีไหนบ้าง

การผ่าตัดกระดูกสันหลังสามารถแบ่งออกได้ตามขนาดแผลและเทคนิคการผ่าตัด โดยแต่ละวิธีมีความเหมาะสมแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับชนิดของโรค ความรุนแรง และโครงสร้างกระดูกสันหลังของผู้ป่วย ซึ่งโดยหลัก ๆ สามารถแบ่งได้เป็น 2 รูปแบบ ดังนี้

1. การผ่าตัดกระดูกสันหลังแบบแผลเล็ก (Minimally Invasive Spine Surgery) เป็นการผ่าตัดที่รบกวนเนื้อเยื่อข้างเคียงน้อย แผลมีขนาดเล็ก เจ็บน้อย และฟื้นตัวได้เร็ว โดยแบ่งย่อยได้หลายวิธี ได้แก่
• การผ่าตัดกระดูกสันหลังแบบส่องกล้อง (Endoscopic Discectomy) คือการรักษาด้วยการเจาะแผลขนาดเล็กประมาณ 1 เซนติเมตร เพื่อสอดกล้องขนาดเล็กและเครื่องมือผ่าตัดเข้าไป พร้อมกับผ่าตัดแก้ไขจากการดูผ่านจอมอนิเตอร์ได้โดยตรง
• การผ่าตัดแบบใช้กล้องขยาย (Microscopic Spine Surgery) แพทย์จะเปิดแผลขนาดเล็กประมาณ 3-5 เซนติเมตร แล้วใช้กล้องจุลทรรศน์ช่วยเพื่อขยายภาพบริเวณที่ต้องผ่าตัดให้เห็นชัดเจน
• การผ่าตัดเชื่อมข้อกระดูกสันหลังส่วนเอวแบบแผลเล็ก (MIS TLIF) เป็นการผ่าตัดแบบส่องกล้องเพื่อนำหมอนรองกระดูกที่เสื่อมออก ใส่หมอนรองกระดูกเทียม และยึดตรึงกระดูกหรือเชื่อมข้อต่อด้วยอุปกรณ์พิเศษเพื่อทำให้ของกระดูกสันหลังมีความมั่นคง

2. การผ่าตัดกระดูกสันหลังแบบเปิด (Open Spine Surgery) เป็นการผ่าตัดแบบดั้งเดิมที่ต้องเปิดแผลยาว มีการเลาะกล้ามเนื้อและใส่โลหะยึดกระดูกสันหลัง เพื่อระบายการกดทับเส้นประสาทและเพิ่มความมั่นคง เหมาะกับผู้ป่วยที่มีความผิดปกติของโครงสร้างกระดูกสันหลัง เช่น กระดูกคด กระดูกสันหลังเคลื่อน หรือมีความไม่มั่นคงร่วมด้วย

หลังผ่าตัดกระดูกสันหลัง พักฟื้นกี่วัน

หลังผ่าตัดกระดูกสันหลังหรือผ่าตัดกระดูกทับเส้น ระยะเวลาพักฟื้นของผู้ป่วยแต่ละคนอาจแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับชนิดของการผ่าตัด ความแข็งแรงของร่างกาย และลักษณะงานที่ต้องทำ โดยทั่วไปผู้ป่วยส่วนใหญ่มักรู้สึกดีขึ้นภายใน 2-3 สัปดาห์ และสามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันหรือทำงานได้ตามปกติ

การเตรียมตัวผ่าตัดกระดูกสันหลัง ทำอย่างไร

• เตรียมร่างกายให้พร้อม ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด และดูแลสุขภาพให้แข็งแรงก่อนวันผ่าตัด
• เตรียมจิตใจให้พร้อม ทำความเข้าใจขั้นตอนการรักษา ลดความกังวล และพักผ่อนให้เพียงพอ
• ควรนอนหลับให้เต็มที่ก่อนผ่าตัด และงดสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์ก่อนมาโรงพยาบาล
• ควรมีญาติที่สามารถดูแลผู้ป่วยและประสานงานกับเจ้าหน้าที่ได้คอยดูแลในวันผ่าตัด
• นำยาเดิมที่รับประทานมาด้วยทุกครั้ง และหากมีประวัติแพ้ยา ต้องแจ้งให้เจ้าหน้าที่หรือแพทย์ทราบ
• ไม่ควรนำของมีค่ามาโรงพยาบาล และต้องถอดเครื่องประดับต่าง ๆ ออกก่อนเข้ารับการผ่าตัด
• ใส่เสื้อผ้าและรองเท้าหลวม ๆ ที่สวมและถอดได้ง่าย เพื่อความสะดวก
• ทำความสะอาดร่างกายให้เรียบร้อย เช่น อาบน้ำ สระผม แปรงฟัน ตัดเล็บ และเช็ดยาทาเล็บออก
• งดแต่งหน้า ไม่ติดกิ๊บ ไม่ใส่คอนแท็กต์เลนส์ และต้องถอดฟันปลอมฝากญาติไว้
• ผู้ป่วยที่มีฟันโยกควรแจ้งให้แพทย์ทราบทุกครั้งก่อนการผ่าตัด

แนวทางการดูแลตัวเองหลังผ่าตัดกระดูกสันหลัง

• ในระยะแรกสามารถขยับเคลื่อนไหวร่างกายเบา ๆ ได้ โดยอาจใช้ไม้เท้าหรืออุปกรณ์ช่วยเดินเพื่อพยุงร่างกาย
• หลีกเลี่ยงการยกของหนัก การยืดตัว หรือการงอหลังอย่างรุนแรง โดยเฉพาะบริเวณที่เพิ่งผ่าตัด
• ในบางรายอาจต้องทำกายภาพบำบัดเพื่อช่วยให้ร่างกายปรับตัว และลดโอกาสการเกิดพังผืดบริเวณแผลผ่าตัด
• ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์และนักกายภาพบำบัดอย่างเคร่งครัด เพื่อให้การฟื้นฟูเป็นไปอย่างเหมาะสม
• ติดตามอาการและมาพบแพทย์ตามนัดทุกครั้ง เพื่อตรวจประเมินการฟื้นตัวหลังการผ่าตัด
• หากพบอาการผิดปกติหลังผ่าตัดกระดูกสันหลัง เช่น มีอาการเหน็บชา เจ็บปวดมากขึ้น หรือมีอาการปวดร้าวขึ้นแขนหรือลงขา ควรรีบกลับไปพบแพทย์โดยด่วน

ผ่าตัดกระดูกสันหลัง ฟื้นฟูกระดูกสันหลังให้ผู้ป่วยกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ผ่าตัดกระดูกสันหลังเป็นทางเลือกการรักษาโรคเกี่ยวกับกระดูกสันหลัง และช่วยบรรเทาอาการปวดหลังเรื้อรัง ชา หรืออ่อนแรงจากความผิดปกติของกระดูกสันหลัง โดยปัจจุบันมีวิธีการผ่าตัดหลากหลายรูปแบบที่ปลอดภัยและช่วยลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ ทั้งนี้ หากคนไข้มีการเตรียมตัวก่อนผ่าตัดและการดูแลตัวเองหลังผ่าตัดอย่างถูกวิธี จะช่วยให้การฟื้นตัวเป็นไปอย่างราบรื่นและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน

สำหรับผู้ที่มีอาการปวดหลังเรื้อรัง หรือมีความกังวลเกี่ยวกับปัญหากระดูกสันหลัง ที่ศัลยกรรมกระดูกและข้อ โรงพยาบาลวิภาวดี มีทีมศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกสันหลังและศัลยแพทย์ระบบประสาท พร้อมให้คำปรึกษาและรักษาด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย ดูแลใส่ใจคนไข้ทุกขั้นตอนการรักษา เพื่อให้คุณสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ใกล้เคียงปกติที่สุด

• Facebook: Vibhavadi Hospital
• Line: @Vibhavadihospital
• Email: [email protected]
• Tel: 02-561-1111 หรือ 02-581-1111