ฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ผลข้างเคียงคืออะไร อันตรายไหม?

ฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง มีผลข้างเคียงอะไร อันตรายไหม?

การฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ผลข้างเคียงเป็นสิ่งที่ผู้ป่วยจำนวนมากกังวลเมื่อต้องเผชิญกับภาวะปวดหลังเรื้อรังหรือร้าวลงขา เนื่องจากเป็นการฉีดยาลดอักเสบเข้าสู่พื้นที่โดยรอบเส้นประสาทโดยตรงเพื่อลดปวดอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งแม้ว่าการฉีดสเตียรอยด์จะเป็นหัตถการมาตรฐานที่ใช้กันทั่วโลก แต่การทำความเข้าใจเรื่องความปลอดภัยและข้อควรระวังถือเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ป่วยทุกคน

ฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง คืออะไร มีผลข้างเคียงอย่างไร?

การฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง (Epidural Steroid Injection) คือการระงับความปวดอย่างรวดเร็วด้วยการฉีดยาเข้าไปในช่องว่างเหนือเยื่อหุ้มไขสันหลัง ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีรากประสาทบรรจุอยู่

ยาแก้ปวดแบบฉีดนี้จะมีส่วนผสมของยาชา (Local Anesthetic) และยาสเตียรอยด์ (Corticosteroids) เพื่อไปยับยั้งการหลั่งสารก่อการอักเสบ และลดการบวมของเส้นประสาท

ส่วนการฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ผลข้างเคียงมีอะไรบ้างนั้น ส่วนใหญ่มักเป็นผลข้างเคียงชั่วคราว ดังนี้
● อาการปวด บวม หรือช้ำเล็กน้อยบริเวณที่ฉีดในช่วง 2-3 วันแรก
● อาการชา และรู้สึกหนักขา 2 ข้าง สามารถหายได้ใน 2-3 ชั่วโมง
● อาการวิงเวียนหรือปวดศีรษะ สามารถพบได้น้อย เกิดจากสารน้ำในไขสันหลังรั่วไหลออกมา
● ระดับน้ำตาลในเลือดสูง โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคเบาหวาน แต่จะดีขึ้นใน 3-4 วัน
● หน้าแดง ผื่นขึ้น หรือมีประจำเดือนผิดปกติในผู้ป่วยบางราย

ฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง อันตรายไหม ฉีดซ้ำได้หรือเปล่า

ในปัจจุบันแพทย์จะใช้เครื่องอัลตราซาวนด์ (Ultrasound) หรือเครื่องเอกซเรย์ฟลูออโรสโคปี (Fluoroscope) ช่วยนำทาง ทำให้การฉีดยาแก้ปวดเข้ากระดูกสันหลังมีความแม่นยำสูงและลดโอกาสที่เข็มจะสัมผัสโดนเส้นประสาทสำคัญโดยตรงได้มาก

ความเสี่ยงรุนแรงอย่างการติดเชื้อในช่องไขสันหลัง (Epidural Abscess) หรือเลือดออกในโพรงกระดูกสันหลัง (Epidural Hematoma) นั้นมีอุบัติการณ์ที่ต่ำมากหากทำโดยแพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลัง

ในด้านความถี่ของการรักษา ส่วนใหญ่จะฉีดกัน 1 ครั้ง/ปี แต่ก็สามารถฉีดซ้ำได้ตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ โดยทั่วไปไม่เกิน 3–4 ครั้ง/ปี เนื่องจากการฉีดสเตียรอยด์มากเกินไป อาจมีผลข้างเคียงทำให้กล้ามเนื้อและกระดูกสันหลังอ่อนแรง หรือเกิดกระดูกพรุน

ฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง เหมาะกับใครบ้าง?

การเลือกใช้วิธีฉีดสเตียรอยด์เข้าสู่โพรงกระดูกสันหลังไม่ได้เหมาะสำหรับทุกคน แต่จะเป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่มีอาการปวดจากการกดทับหรือการอักเสบของรากประสาท ดังนี้
● ผู้ป่วยที่มีภาวะหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท (Herniated Nucleus Pulposus) ที่มีอาการปวดร้าวไปตามแขนหรือขา
● ผู้ป่วยโรคโพรงกระดูกสันหลังตีบแคบ (Spinal Stenosis) ซึ่งมักมีอาการปวดเมื่อเดินหรือยืนนาน ๆ
● ผู้ที่มีภาวะกระดูกสันหลังเคลื่อน (Spondylolisthesis) ซึ่งส่งผลให้เกิดการเบียดทับหรือดึงรั้งรากประสาท จนมีอาการปวดร้าวลงขา
● ผู้ที่มีภาวะกระดูกสันหลังยุบ (Vertebral Compression Fracture) ซึ่งก่อให้เกิดความปวดรุนแรง
● ผู้ป่วยที่ผ่านการรักษาด้วยยาและการกายภาพบำบัดแล้วแต่อาการไม่ดีขึ้น แต่ยังไม่ถึงขั้นต้องเข้ารับการผ่าตัด
● ผู้ที่มีอาการปวดลงขา หลังผ่าตัดกระดูกสันหลัง (Postlaminectomy Pain Syndrome)

ฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ควรเตรียมตัวอย่างไร

เพื่อให้การฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ผลข้างเคียงเกิดขึ้นน้อยที่สุด ผู้ป่วยควรเตรียมความพร้อมตามคำแนะนำทางการแพทย์อย่างเคร่งครัด ดังนี้
● แจ้งประวัติยาที่ใช้ : โดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือด หรือยาที่มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด เนื่องจากต้องหยุดยาก่อนทำหัตถการตามความเหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงภาวะเลือดออกผิดปกติ
● ตรวจสอบการแพ้ยา : แจ้งประวัติการแพ้ยาชา แพ้อาหารทะเล หรือสารทึบรังสี (Contrast Media) หากต้องมีการใช้เครื่อง Fluoroscope
● เตรียมร่างกาย : ควรมีผู้ดูแลมารับส่งหลังเสร็จสิ้นหัตถการ เนื่องจากยาชาอาจทำให้ขามีอาการอ่อนแรงชั่วคราว ไม่ควรขับรถเอง
● การรับประทานอาหาร : โดยส่วนใหญ่ไม่ต้องงดน้ำและอาหาร ยกเว้นในรายที่ฉีดบริเวณกระดูกสันหลังส่วนคอ ต้องงดน้ำและอาหารประมาณ 6-8 ชั่วโมง

หลังฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง มีวิธีดูแลตัวเอง ลดผลข้างเคียงได้ยังไง

หลังฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ควรปฏิบัติตัวอย่างเหมาะสมเพื่อลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน โดยแนวทางดูแลตนเอง ได้แก่
● พักผ่อนอย่างเพียงพอ : หลีกเลี่ยงการยกของหนัก การก้ม ๆ เงย ๆ หรือการออกกำลังกายหนักในช่วง 3 วันแรก
● ประคบเย็น : หากรู้สึกปวดตึงบริเวณรอยเข็ม ให้ประคบเย็นเพื่อบรรเทาอาการ
● สังเกตอาการผิดปกติ : หากมีไข้สูง ปวดศีรษะอย่างรุนแรงเมื่อลุกนั่ง แขนขาอ่อนแรงมากขึ้น หรือควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ ให้รีบกลับมาพบแพทย์ทันที
● ติดตามผลการรักษา : อาการปวดจะลดลงใน 3-5 วัน เห็นผลเต็มที่ภายใน 1 สัปดาห์ หากยังรู้สึกปวดมากอยู่ สามารถฉีดซ้ำได้ โดยควรเว้นระยะอย่างน้อย 2 สัปดาห์

ฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ผลข้างเคียงต่ำ ลดปวดได้ดี

การฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง คือ หัตถการทางการแพทย์ที่ใช้ลดการอักเสบของรากประสาท เหมาะกับผู้ที่มีภาวะปวดร้าวจากการกดทับเส้นประสาท โดยฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง ผลข้างเคียงส่วนใหญ่เป็นอาการชั่วคราว เช่น อาการปวดเฉพาะที่หรือระดับน้ำตาลในเลือดสูงชั่วคราว ส่วนผลข้างเคียงรุนแรงจะพบได้น้อยมาก เมื่อดำเนินการภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทาง

หากมีอาการปวดหลังเรื้อรังที่รบกวนชีวิตประจำวัน ปรึกษาโรงพยาบาลวิภาวดี เพื่อประเมินและวางแผนรักษาด้วยการฉีดยาเข้าโพรงกระดูกสันหลัง โดยทีมแพทย์เฉพาะทาง และยังมีอุปกรณ์นำทางที่แม่นยำ เพื่อส่งยาไปยังจุดที่มีพยาธิสภาพโดยตรง ช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษา

ช่องทางติดต่อ
● Facebook: Vibhavadi Hospital
● Line: @Vibhavadihospital
● Email: [email protected]
● Tel: 02-561-1111 หรือ 02-581-1111