เด็กไข้สูง ดูแลอย่างไรให้ปลอดภัย วิธีรับมือเบื้องต้นที่คุณพ่อคุณแม่ต้องรู้
อาการเจ็บป่วยในเด็กเล็กเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงได้ยาก เด็กไข้สูงย่อมสร้างความกังวลใจให้แก่ผู้ปกครองไม่น้อย ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการดูแลรักษาเบื้องต้น การประเมินอาการ และการเลือกใช้ยาอย่างเหมาะสม จึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะช่วยให้ลูกน้อยปลอดภัยและหายป่วยได้เร็วขึ้น
อาการของเด็กที่มีไข้สูงเป็นอย่างไร?
การสังเกตอาการเด็กไข้สูง ไม่ได้ดูเพียงแค่เป็นไข้กี่องศาเท่านั้น แต่ยังต้องสังเกตพฤติกรรมและอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย ปกติแล้วเมื่อเด็กมีไข้ ผิวหนังจะร้อนจัด หน้าแดง ตัวแดง หรือในบางรายอาจมีอาการหนาวสั่น หรือมือเท้าเย็นร่วมด้วย นอกจากนี้ เด็กมีไข้สูงมักจะมีอาการซึม ไม่ร่าเริงเหมือนปกติ เบื่ออาหาร ร้องไห้งอแง หรือนอนหลับนานกว่าปกติ
หากพบว่าลูกน้อยมีอาการดังกล่าว ต้องคอยเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด เพราะอาการไข้สูงอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ ที่รุนแรงได้หากไม่ได้รับการดูแลที่ถูกวิธี โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็กที่ระบบภูมิต้านทานของร่างกายยังทำงานได้ไม่เต็มที่ และยังไม่สามารถสื่อสารได้ ยิ่งมีความเสี่ยงที่จะเป็นอันตรายสูงขึ้น
วิธีวัดไข้เด็ก แบบไหนถึงเรียกว่ามีไข้?
การใช้มือสัมผัสตัวลูกเพียงอย่างเดียวอาจบอกได้ไม่ชัดเจนว่าเด็กไข้สูงหรือไม่ ดังนั้นคุณพ่อคุณแม่ควรใช้อุปกรณ์วัดไข้เด็กที่มีมาตรฐานเพื่ออ่านค่าอุณหภูมิร่างกายตามเกณฑ์ดังนี้
• เริ่มมีไข้ (37.5 องศาเซลเซียส) : หลายคนสงสัยว่าอุณหภูมิ 37.5 มีไข้ไหม คำตอบคือเป็นเกณฑ์เริ่มต้นที่บ่งบอกว่าลูกเริ่มมีไข้ต่ำ ๆ และควรเริ่มเฝ้าระวังอาการเพื่อไม่ให้ไข้สูงไปกว่าเดิม
• ไข้สูง (38.5 องศาเซลเซียสขึ้นไป) : หากสงสัยว่ากี่องศาถึงมีไข้ในระดับที่ต้องดูแลเป็นพิเศษ สิ่งที่ควรสังเกตคือเมื่ออุณหภูมิแตะ 38.5 องศาเซลเซียส ให้ถือเป็นเด็กไข้สูงที่ต้องคอยเช็ดตัวและให้ยาลดไข้ตามช่วงเวลาที่เหมาะสม
• ไข้สูงมาก (39-40 องศาเซลเซียส) : หากปรอทวัดไข้สูง 39 องศาเซลเซียสขึ้นไป ถือว่าเป็นระดับที่น่ากังวล ต้องรีบลดอุณหภูมิโดยเร็วเพื่อป้องกันอาการชัก และรีบพาส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว
คุณพ่อคุณแม่ควรทำอย่างไรหากพบว่าเด็กมีไข้สูง?
การรู้ว่าเด็กมีไข้กี่องศาจะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ประเมินความรุนแรงและเลือกวิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้นได้อย่างถูกต้อง เพื่อให้เด็กไข้สูงมีอุณหภูมิลดลงโดยเร็ว ควรทำสิ่งต่อไปนี้
• เช็ดตัว : ควรใช้น้ำธรรมดาหรือน้ำอุ่นเล็กน้อยเช็ดผิวแบบย้อนรูขุมขน เพื่อระบายความร้อนในร่างกาย ซึ่งถือเป็นวิธีลดไข้ทารกแรกเกิดและเด็กเล็กที่ปลอดภัยและได้ผลดี
• ให้ยาตามน้ำหนักตัว : การคำนวณขนาดยาต้องใช้ “น้ำหนักตัว” ของเด็กเป็นเกณฑ์ (โดยให้ยา 10–15 มิลลิกรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม) เพื่อป้องกันการได้รับยาเกินขนาดหรือการรับยาน้อยเกินไป
• ให้ยาอย่างต่อเนื่อง : ควรป้อนยาทุก ๆ 4-6 ชั่วโมง แต่ถ้าไข้ลดแล้วสามารถหยุดยาได้
• เลือกชนิดยาให้ปลอดภัย : แนะนำให้ใช้ยาพาราเซตามอลเป็นหลัก เพราะปลอดภัยที่สุด ส่วนยาในกลุ่มไอบูโพรเฟน (Ibuprofen) ใช้ได้ในเด็กอายุ 6 เดือนขึ้นไป ซึ่งอาจมีผลข้างเคียงได้
• สังเกตอาการร่วม : หากลูกตัวร้อน ไข้ไม่ลด แม้จะเช็ดตัวและทานยาแล้ว หรือมีอาการซึมลง ไม่กินนม ควรรีบพาไปพบแพทย์ทันที
• ระวังภาวะขาดน้ำ : ภาวะขาดน้ำเป็นสิ่งที่อันตราย ดังนั้นควรให้เด็กไข้สูงจิบน้ำบ่อย ๆ เพื่อชดเชยเหงื่อที่เสียไป และช่วยลดความร้อนในร่างกาย
อาการชักในเด็กที่มีไข้สูงเป็นอย่างไร?
ความกังวลที่สุดเมื่อเด็กไข้สูงคือภาวะชักจากไข้สูง (Febrile Seizure) ซึ่งมักพบในเด็กเล็ก อาการชักอาจเกิดขึ้นเมื่ออุณหภูมิร่างกายพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เด็กอาจมีอาการเกร็ง กระตุก ตาเหลือก และไม่รู้สึกตัว
สิ่งสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจคือยาแก้ไข้เด็กไม่สามารถป้องกันภาวะชักได้ 100% เพียงแค่ช่วยลดอุณหภูมิและทำให้เด็กสบายตัวขึ้นเท่านั้น ดังนั้นหากลูกตัวร้อนจนเกิดอาการชัก การปฐมพยาบาลที่ถูกต้องคือ จับเด็กนอนตะแคงเพื่อเปิดทางเดินหายใจและป้องกันการสำลัก ห้ามใช้นิ้วหรือวัตถุใด ๆ งัดปากเด็กเด็ดขาดเพราะอาจทำให้ฟันหักและอุดกั้นทางเดินหายใจได้ และเมื่อเด็กหยุดชักควรรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที
ยาลดไข้เด็ก Lotemp Biopharm ตัวช่วยที่คุณพ่อคุณแม่ไว้วางใจ
การเลือกใช้ยาลดไข้สูงเด็กต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ และปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรหากไม่แน่ใจ อย่างไรก็ตาม การมียาสามัญประจำบ้านที่เหมาะสมเตรียมพร้อมไว้เสมอจะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่รับมือกับสถานการณ์เด็กไข้สูงได้อย่างราบรื่นและทันท่วงที
หนึ่งในผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการยอมรับในเรื่องคุณภาพและความปลอดภัยคือยาลดไข้เด็ก Lotemp จาก Biopharm เป็นยาลดไข้พาราเซตามอลแขวนตะกอนชนิดน้ำ (Suspension) ที่ออกแบบมาสำหรับเด็กโดยเฉพาะ ไม่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์และแอสไพริน ทำให้มีความปลอดภัยสูง มี 2 ขนาดให้เลือกทั้งขนาด 120 mg/5ml มีทั้งรสบับเบิ้ลกัมและรสสตรอเบอร์รี่ รวมถึงขนาด 250 mg/5ml รสส้ม สามารถทานควบคู่ไปกับการดูแลอย่างถูกวิธีเพื่อช่วยบรรเทาอาการไข้สูงให้ทุเลาลง และช่วยให้ลูกน้อยกลับมาร่าเริงสดใสได้อีกครั้ง
ศึกษาข้อมูลผลิตภัณฑ์เพิ่มเติมที่ : https://lotemp.in.th/
