ชุดนักเรียนไทย ประวัติศาสตร์ เกร็ดความรู้

ต้นกำเนิด ชุดนักเรียนไทย

คัดลอก URL แล้ว

เครื่องแบบนักเรียน หรือ ชุดนักเรียนไทย ที่สวมใส่กัน มีต้นกำเนิดมาตั้งแต่เมื่อไรในประเทศไทย ในบทความนี้สรุปข้อมูล ต้นกำเนิด ชุดนักเรียนไทย มาให้ได้อ่านกันเป็นเกร็ดความรู้

ประวัติความเป็นมา ต้นกำเนิด ชุดนักเรียนไทย

เริ่มมี ชุดนักเรียน ในสมัยรัชกาลที่ 5

โดยประเทศไทยได้เริ่มมี ชุดนักเรียน ขึ้นเป็นครั้งแรกตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 พ.ศ. 2428
ซึ่งมีพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียน พุทธศักราช 2428 และได้มีการแบ่งเป็นชุดนักเรียนชาย นักเรียนหญิง ดังนี้

ชุดนักเรียนชายไทย เครื่องแบบประกอบด้วย

• หมวกฟาง มีผ้าพันหมวกสีตามสีประจำโรงเรียน ติดอักษรย่อนามโรงเรียนที่หน้าหมวก

• เสื้อราชปะแตนสีขาว ดุมทอง

• กางเกงไทย (กางเกงขาสั้นอย่างที่นักเรียนใช้อยู่ในปัจจุบัน ส่วนที่เรียกว่า กางเกงขาสั้นในสมัยก่อน คือ กางเกงรูเซีย เป็นกางเกงทรงกระบอกยาวถึงใต้เข่ารวบชายรัดไว้ใต้เข่า) สีดำ

• ถุงเท้าขาว หรือดำ

• รองเท้าดำ

• ถุงเท้า รองเท้า เป็นของราคาแพง จึงไม่จำเป็นที่จะต้องมีทุกคน ส่วนใหญ่ไม่มีใช้

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 6

กำหนดให้นักเรียนในหัวเมืองใช้เสือราชปะแตนสีเทา แทนเสื้อขาวได้ด้วย (เสื้อเทาเป็นเครื่องแบบสำหรับเดินป่า ข้าราชการในกรุงเมื่อออกไปหัวเมืองให้ใช้เสื้อเดินป่าสีเทา แทนเสื้อขาว เพราะรักษาความสะอาดง่ายกว่า ปัจจุบันยังคงมีข้าราชการสำนักพระราชวังและสำนักราชเลขาธิการที่ยังคงรักษาธรรมเนียมนี้อยู่ เมื่อต้องไปปฏิบัติราชการต่างจังหวัดจะเปลี่ยนเสื้อเป็นสีกากีทั้งหมด)

จากนั้น ในสมัยเปลี่ยนแปลงการปกครอง มีการจัดตั้งยุวชนทหาร และกำหนดให้นักเรียนตั้งแต่ชั้นมัธยมปีที่ 4 (เทียบกับปัจจุบันคือ ชั้น ม.2 ขึ้นไป) ต้องเป็นยุวชนทหาร นักเรียนตั้งแต่ชั้น ม.4 ขึ้นไปจึงแต่งเครื่องแบบยุวชนทหารแทน

เครื่องแบบนักเรียน คือ

• หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หน้าหมวกเป็นโลหะมีอุณาโลมอยู่กลาง มีตัวอักษรว่า รักชาติยิ่งชีพ

• เสื้อเชิ้ตสีกากีแกมเขียว

• กางเกงขาสั้นสีกากีแกมเขียว

• ถุงเท้าดำ รองเท้าดำ

ภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ผ้าขาดแคลน มีการเปลี่ยนแปลงเครื่องแบบนักเรียนเป็น

• หมวกกะโล่สีขาว

• เสื้อเชิ้ตแขนสั้นสีขาว ปักอักษรย่อนามจังหวัดพร้อมหมายเลขประจำโรงเรียนด้วยไหมสีน้ำเงิน โรงเรียนราษฎร์หรือสมัยนี้เรียกว่า โรงเรียนเอกชนปักสีแดง เช่น โรงเรียนยุพราชวิทยาลัย ใช้ ช.ม.๑ (ขึ้นต้นเลขที่ ๑ คือ โรงเรียนชายประจำจังหวัด แล้วต่อด้วยเลข ๒ โรงเรียนสตรีประจำจังหวัด แล้วจึงต่อด้วยเลข ๓ โรงเรียนประจำอำเภอ ต่อด้วยโรงเรียนประชาบาลไปจนครบทั้งจังหวัด)

• กางเกงขาสั้นสีกากี เข็มขัดหนังสีน้ำตาล

• ถุงเท้าน้ำตาล รองเท้าน้ำตาล มีก็ได้ไม่มีก็ได้

มีบางโรงเรียนที่มีเครื่องแบบพิเศษ เช่น โรงเรียนในพระบรมราชูปถัมภ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว คือ โรงเรียนมหาดเล็กหลวง (ปัจจุบันคือ วชิราวุธวิทยาลัย) โรงเรียนราชวิทยาลัย (ปัจจุบันคือ โรงเรียน -.ป.ร.ราชวิทยาลัย) โรงเรียนมหาดเล็กหลวงเชียงใหม่ โรงเรียนพรานหลวง ใช้เครื่องแต่งกายซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้าราชการพลเรือนในพระราชสำนัก ร.ศ. ๑๒๙ ประกอบด้วย

• หมวกหนีบสักหลาดสีน้ำเงินแก่ ติดตราพระมหามงกุฎเงินที่ขวาหมวก กับมีดุมพระมหามงกุฎเงินที่หน้าหมวก ๒ ดุม

• เสื้อราชปะแตนสีขาว ดุมพระมหามงกุฎเงิน ติดแผ่นคอพื้นน้ำเงินแก่มีแถบไหมเงินพาดกลาง กับมีอักษรย่อนามโรงเรียนทำด้วยเงิน ม.(มหาดเล็กหลวง) ร. (ราชวิทยาลัย) ช. (มหาดเล็กหลวงเชียงใหม่) และ พ. (พรานหลวง) ทับกึ่งกลางแผ่นคอทั้งสองข้าง

• กางเกงไทยสีน้ำเงินแก่

• ถุงเท้าดำ รองเท้าดำ

• เวลาเล่าเรียนปกติในโรงเรียนสวมเสื้อคอกลมผ้าป่านสีขาว ที่เรียกว่าเสื้อชั้นใน สวมกางเกงขาสั้น

เนื่องจากในช่วงแรกที่เริ่มวางรากฐานการศึกษาชาตินั้น มุ่งเน้นจัดการศึกษาสำหรับเด็กชาย การศึกษาสตรีจึงมาเริ่มเอาตอนปลายรัชกาลที่ 5 แต่ก็ค่อยๆ เริ่มจัด จนถึงปี พ.ศ. 2456 จึงมีการจัดหลักสูตรสำหรับสตรีขึ้นเป็นการเฉพาะ และได้เริ่มมีการจัดตั้งโรงเรียนสำหรับสตรีขึ้น จึงเริ่มมีเครื่องแบบนักเรียนหญิง แต่ต้องขอประทานที่จำรูปแบบเสื้อไม่ได้ นุ่งผ้าซิ่นสีพื้น และต่อมามีกำหนดให้ติดเข็มอักษรย่อนามโรงเรียน เช่น โรงเรียนสตรีวัฒโนทัยพายัพ ติดเข็มอักษร ว พ ในวงกลม

ภายหลังสงครามโลกครั้งที่สองจึงปรับเปลี่ยนมาใช้ดังที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน

เครื่องแบบนักเรียนเป็นเครื่องแบบสำหรับนักเรียน ใช้ในสถาบันการศึกษา ใช้กันมากในระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษา โดยการแต่งเครื่องแบบนักเรียนมีพื้นฐานมาจากการแต่งตัวให้เข้ากับกาลเทศะของโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษา เครื่องแบบของนักเรียนชายส่วนใหญ่ประกอบไปด้วยกางเกงขาสั้นหรือขายาวสีดำและเสื้อเชิ้ตสีขาวและอาจมีเนคไทด้วย ส่วนเครื่องแบบของนักเรียนหญิง ส่วนใหญ่แล้วประกอบไปด้วยเสื้อครึ่งตัวและกระโปรง ในบางประเทศอนุญาตให้นักเรียนหญิงใส่กางเกงขายาว การใช้เสื้อสูทเหมือนเสื้อแจ็กเกตทั้งนักเรียนหญิงและนักเรียนชายนั้นถือเป็นเรื่องปกติโดยเฉพาะในประเทศที่อากาศหนาว ในขณะที่บางประเทศมีเครื่องแบบนักเรียนที่เป็นมาตรฐานให้ใช้สำหรับทุกโรงเรียน และบางประเทศมีเครื่องแบบนักเรียนแตกต่างกันไปในแต่ละโรงเรียน ในหลายโรงเรียนก็มีการจัดทำเข็มหรือตราสัญลักษณ์ติดหน้าอกด้วย

ปัจจุบันเครื่องแบบนักเรียนไทย มีรูปแบบการแต่งกายของผู้เข้าศึกษาในระดับอนุบาล ประถมศึกษา และมัธยมศึกษา ในสถานศึกษาที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียน พ.ศ. 2551 ประกอบกับระเบียบปฏิบัติของโรงเรียนต่าง ๆ เอง

โรงเรียนรัฐบาล

นักเรียนชาย

เสื้อ โดยส่วนใหญ่แล้วจะเป็นเสื้อเชิ้ตสีขาว ไม่มีสาบหลัง มีกระเป๋าเสื้อที่หน้าอกด้านซ้าย ปักอักษรย่อหรือสัญลักษณ์ของโรงเรียนที่หน้าอกซ้ายและชื่อหรือตัวเลขประจำตัวนักเรียนที่หน้าอกขวา ซึ่งใช้ด้ายสีน้ำเงินหรือสีแดงในการปัก

กางเกงและเข็มขัด มี 3 แบบ คือ กางเกงขาสั้นสีกากี คู่กับเข็มขัดหนังสีน้ำตาล กางเกงขาสั้น สีดำคู่กับเข็มขัดหนังสีดำหรือน้ำตาล สีน้ำเงินคู่กับเข็มขัดสีดำหรือสีน้ำตาล ในปัจจุบัน โรงเรียนที่ใช้กางเกงนักเรียนสีกากีส่วนใหญ่อยู่นอกพื้นที่ของกรุงเทพมหานคร

รองเท้าและถุงเท้า มี 2 แบบ คือ กางเกงน้ำตาล ต้องสั้นกว่าเข่าอย่างน้อย 3-4นิ้ว จะใช้รองเท้าและถุงเท้าสีน้ำตาล อีกแบบคือใช้ถุงเท้าสีขาว คู่กับรองเท้าผ้าหรือหนังสีดำ


ในรูปคือ อเล็กเซย์ โรมานอฟ

ในประวัติศาสตร์ตั้งแต่ปี ค.ศ.1846 ได้ปรากฏภาพเจ้าชายเอ็ดเวิร์ดของอังกฤษ โอรสพระราชินีวิคตอเรียทรงแต่งชุดกะลาสีเผยแพร่ทางหนังสือพิมพ์ ชุดดังกล่าวต่อมากลายเป็นที่นิยมของเด็กๆ ทั่วโลก จากนั้นมีการนำชุดกะลาสีไปเป็นแบบฟอร์มของนักเรียนในสหรัฐอเมริกาและแพร่ขยายต่อไปยังเยอรมนี ญี่ปุ่นและประเทศไทย ฯลฯ” แม้ชุดนักเรียนของไทยได้รับอิทธิพลจากต่างชาติไม่ตรงเป๊ะๆ แต่ก็ใกล้เคียง ในระดับชั้นประถมปลายจนถึง ม.ต้น จะสวมเสื้อคอปกใหญ่ๆ แล้วผูกคอซอง  รวมถึงเด็กๆ ในครอบครัวชนชั้นสูงสมัยก่อน มักจะเห็นสวมเสื้อแบบกะลาสีเรืออยู่บ่อยๆ

นักเรียนหญิง

เสื้อนักเรียนชั้นประถมศึกษา ใช้เสื้อคอปกบัวสีขาว เนื้อผ้าแบบเสื้อนักเรียนชาย ที่แขนไม่มีจีบ ปล่อยชายเสื้อ เช่นเดียวกันกับนักเรียนโรงเรียนสาธิต

เสื้อนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ใช้เสื้อคอปกกะลาสี สีขาว เนื้อผ้าแบบเสื้อนักเรียนชาย ที่แขนมีจีบและกระดุม ผูกโบสีกรมท่าใต้ปกเสื้อ ปล่อยชายเสื้อ

เสื้อนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ใช้เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว สอดชายเสื้อไว้ในกระโปรง คาดทับด้วยเข็มขัดหนังสีดำ

ปักอักษรย่อของโรงเรียนที่หน้าอกขวาและชื่อนักเรียนที่หน้าอกซ้าย ซึ่งใช้ด้ายสีน้ำเงินปัก

กระโปรง เป็นกระโปรงสีกรมท่า มีจีบด้านหน้า 6 จีบ และด้านหลัง 6 จีบ (เฉพาะนักเรียนชั้นประถมศึกษา และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น)

กางเกง เป็นกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (เฉพาะนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย)

รองเท้าและถุงเท้า รองเท้าหนังสีดำ ถุงเท้าสีขาว (เฉพาะนักเรียนชั้นประถมศึกษา และ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น) และ รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (เฉพาะนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย)

โรงเรียนเอกชน

นักเรียนชาย

ขึ้นอยู่กับการกำหนดหรือระเบียบของโรงเรียนนั้น ๆ ส่วนมากมักใช้เสื้อเชิ้ตสีขาว กางเกงขาสั้นสีน้ำเงินหรือสีดำ โดยต้องสั้นเหนือเข่าประมาณ 3-4นิ้ว บางโรงเรียนจะให้ใส่สั้นกว่านี้ด้วย และจะมีบางโรงเรียนที่ใช้เสื้อเชิ้ตเป็นสีอื่น หรือใช้กางเกงขายาว เช่นโรงเรียนนานาชาติ เป็นต้น

นักเรียนหญิง

ขึ้นอยู่กับการกำหนดของโรงเรียน โดยโรงเรียนส่วนใหญ่มักเลือกใช้เสื้อกับกระโปรง แต่บางโรงเรียนใช้เสื้อแขนยาวแทน

ข้อมูลและภาพ siamuniform, uniformpichaoวิกิพีเดีย


เรื่องที่เกี่ยวข้อง


แท็ก: CAMPUS , , ,
WRITER

RELATED

พื้นถนนสีแดง มีไว้เพื่ออะไร กันลื่นได้จริงมั้ย?

พื้นถนนสีแดง มีไว้เพื่ออะไร กันลื่นได้จริงมั้ย?

ประโยชน์ของ พื้นถนนสีแดง มีไว้เพื่ออะไร หากสังเกตจะเห็นบนนถนนช่วง ทางร่วม ทางแยก ทางโค้ง

ทำไมต้องลอยกระทง? 8 ความเชื่อเกี่ยวกับ วันลอยกระทง

ทำไมต้องลอยกระทง? 8 ความเชื่อเกี่ยวกับ วันลอยกระทง

หลายคนอาจจะเคยสงสัยว่า ทำไมต้องลอยกระทง 8 ความเชื่อเกี่ยวกับวันลอยกระทง ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน

สัตว์ประจำชาติ 10 ประเทศสมาชิกอาเซียน มีอะไรบ้าง พร้อมเผยเหตุผลว่าทำไม?

สัตว์ประจำชาติ 10 ประเทศสมาชิกอาเซียน มีอะไรบ้าง พร้อมเผยเหตุผลว่าทำไม?

สัตว์ประจำชาติ ของแต่ละประเทศ (AEC) พร้อมเผยเหตุผล ว่าทำไมถึงเลือกสัตว์ชนิดต่างๆ นี้เป็น สัตว์ประจำชาติ

6 ประโยชน์ดีงาม ของการ เขียนด้วยลายมือ

6 ประโยชน์ดีงาม ของการ เขียนด้วยลายมือ

ประโยชน์ 6 ข้อในการ เขียนด้วยลายมือ ที่อาจจะทำให้คุณหันมาจับปากกาลงมือเขียนอีกครั้ง ลงบนกระดาษ

กราบเรียน ใช้กับใครได้บ้าง? เกร็ดความรู้การใช้ภาษา

กราบเรียน ใช้กับใครได้บ้าง? เกร็ดความรู้การใช้ภาษา

คำว่า กราบเรียน ใช้กับใครได้บ้าง? เกร็ดความรู้ภาษาไทย ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ พ.ศ. 2526

รวมลิสต์ คำศัพท์หุ้น มือใหม่หัดเล่นหุ้นควรรู้ คำศัพท์หุ้นภาษาอังกฤษ-ภาษาไทย

รวมลิสต์ คำศัพท์หุ้น มือใหม่หัดเล่นหุ้นควรรู้ คำศัพท์หุ้นภาษาอังกฤษ-ภาษาไทย

คำศัพท์หุ้น มือใหม่หัดเล่นหุ้นควรรู้ คำศัพท์หุ้นภาษาอังกฤษ-ภาษาไทย ติดดอย, หลุดดอย Circuit Breaker, EPS

100 คลังคำศัพท์รัฐสภา ภาษาอังกฤษ พร้อมความหมาย ชุดที่ 2

100 คลังคำศัพท์รัฐสภา ภาษาอังกฤษ พร้อมความหมาย ชุดที่ 2

เกร็ดความรู้ ภาษาอังกฤษ คลังคำศัพท์รัฐสภา หมวดคำศัพท์รัฐธรรมนูญ ชุดที่ 2 อีก 100 คำศัพท์

ศัพท์สภาน่ารู้ รวมคำศัพท์เกี่ยวกับการใช้ประชุมในสภาและความหมาย

ศัพท์สภาน่ารู้ รวมคำศัพท์เกี่ยวกับการใช้ประชุมในสภาและความหมาย

ศัพท์สภาน่ารู้ รวมคำศัพท์เกี่ยวกับการใช้ประชุมในสภาและความหมาย ประชุมสภา

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับสนามบิน การเดินทางด้วยเครื่องบิน

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับสนามบิน การเดินทางด้วยเครื่องบิน

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับสนามบิน เช่น การแจ้งตารางเวลาการบิน การเช็คอิน ประโยคที่ได้ยินบ่อยๆ บนเครื่องบิน ฯลฯ