การบ้าน มหาชาติคำหลวง ลิลิตพระลอ วรรณกรรมไทย วิชาภาษไทย เกร็ดความรู้ แต่งคำประพันธ์ โคลงสี่สุภาพ

โคลงสี่สุภาพคืออะไร? ทำไมกวีถึงนิยมแต่งโครงนี้มากที่สุด

คัดลอก URL แล้ว

สำหรับน้องๆ วัยเรียน โดยเฉพาะระดับชั้นม.ต้น ต้องเจอคำประพันธ์ ประเภท โคลงสี่สุภาพ ในบทเรียนและข้อสอบแน่นอนในวิชาภาษไทยแน่นอน วันนี้ทีนเอ็มไทย จะพาไปทบทวนความรู้ ความหมาย ประวัติความเป็นมา และการแต่งโคลงสี่สุภาพ กันค่ะ รวมไปถึงแนวข้อสอบเรื่องการแต่งคำประพันธ์ลักษณะนี้ด้วย

โคลงสี่สุภาพคืออะไร?
ทำไมกวีถึงนิยมแต่งโครงนี้มากที่สุด

โคลงสี่สุภาพ คือ โคลงชนิดหนึ่งที่มีเสน่ห์ของการบังคับวรรณยุกต์เอกโทอันเป็นมรดกของภาษาไทยที่ลงตัวที่สุด คำว่า สุภาพ หรือ เสาวภาพ หมายถึงคำที่มิได้มีรูปวรรณยุกต์ ทำให้กวีนิยมแต่งมากที่สุด

ประวัติความเป็นมา

โคลงสี่สุภาพ ปรากฏในวรรณกรรมไทย ตั้งแต่สมัยต้นอยุธยา ปรากฏใน มหาชาติคำหลวง เป็นเรื่องแรก และมีวรรณกรรมที่แต่งด้วยโคลงสี่สุภาพ 3 เรื่อง ได้แก่ โคลงนิราศหริภุญชัย โคลงมังทราตีเชียงใหม่ และลิลิตพระลอ

สมัยอยุธยาตอนกลาง วรรณกรรมที่ใช้โคลงสี่สุภาพ ได้แก่ โครงเรื่องพาลีสอนน้อง โคลงทศรถสอนพระราม และโคลงราชสวัสดิ์ พระราชนิพนธ์สมเด็จพระนายรายณ์มหาราช โคลงเฉลิมพระเกียรติพระนารายณ์มหาราช โคลงนิราศนครสวรรค์ กาพย์ห่อโคลงและโคลงอักษรสามของพระศรีมโหสถ

สมัยอยุธยาตอนปลาย ได้แก่ โคลงนิราศพระบาท โคลงนิราศเจ้าฟ้าอภัย และกาพย์ห่อโคลงพระราชนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร

สมัยธนบุรี ได้แก่ โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี และลิลิตเพชรมงกุฎ

สมัยรัตนโกสินทร์ วรรณกรรมที่ใช้โคลงสี่สุภาพที่เด่น ๆ ได้แก่ ลิลิตตะเลงพ่าย โคลงนิราศนรินทร์ โคลงนิราศสุพรรณ โคลงโลกนิติ สามกรุง

โคลงสี่สุภาพเป็นคำประพันธ์ที่กวีชอบแต่งและผ่านการพัฒนามายาวนานจนมีฉันทลักษณ์ที่ลงตัวและเป็นแบบฉบับดังที่ยึดถือกันในปัจจุบัน

ลักษณะบังคับ โคลงสี่สุภาพ

๐ ๐ ๐ เอก โท                ๐ x (๐ ๐)
๐ เอก ๐ ๐ x                       เอก โท
๐ ๐ เอก ๐ x ๐               เอก (๐ ๐)
๐ เอก ๐ ๐ โท             เอก โท ๐ ๐

หนึ่งบทมี 30 คำ แบ่งเป็น 4 บาท 3 บาทแรกบาทละ 7 คำ บาทที่สี่ 9 คำ แต่ละบาทแบ่งเป็น 2 วรรค วรรคแรก 5 คำ วรรคหลัง 2 คำ เว้นบาทสุดท้าย วรรคหลัง 4 คำ มีสร้อยได้ในบาทแรก บาทที่สาม และบาทที่สี่ ส่งสัมผัสจากคำที่ 7 บาทแรกไปยังคำที่ 5 ในบาทที่สองและสาม กับคำสุดท้ายวรรคที่สองไปยังคำที่ 5 บาทที่สี่ บังคับเอก 7 แห่ง โท 4 แห่ง

ตัวอย่างของโคลงสี่สุภาพ

ตัวอย่างของโคลงสี่สุภาพในจินดามณี ฉบับพระโหราธิบดี ที่มีไม้เอกไม้โทตรงตามบังคับ

๏ เสียงลือเสียงเล่าอ้าง อันใด พี่เอย
เสียงย่อมยอยศใคร ทั่วหล้า
สองเขือพี่หลับใหล ลืมตื่น ฤๅพี่
สองพี่คิดเองอ้า อย่าได้ถามเผือ ๚ะ

                                                                                        — ลิลิตพระลอ

ตัวอย่างของโคลงสี่สุภาพในจินดามณี ฉบับหลวงวงศาธิราชสนิท ที่มีไม้เอกไม้โทตรงตามบังคับ

๏ นิพนธ์กลกล่าวไว้ เป็นฉบับ
พึงเพ่งตามบังคับ ถี่ถ้วน
เอกโทท่านลำดับ โดยที่ สถิตนา
ทุกทั่วลักษณะล้วน เล่ห์นี้คือโคลง ๚ะ

นอกจากนี้มีโคลงแบบฉบับอีกบทที่มาจากโคลงนิราศนรินทร์ ที่เอกโทครบตรงตำแหน่งเช่นกัน

๏ จากมามาลิ่วล้ำ ลำบาง
บางยี่เรือราพราง พี่พร้อง
เรือแผงช่วยพานาง เมียงม่าน มานา
บางบ่รับคำคล้อง คล่าวน้ำตาคลอ ๚ะ

                                                                                                 — นิราศนรินทร์

คลิปแนวข้อสอบเรื่องการแต่งคำประพันธ์

 


แท็ก: CAMPUS , , , , , , , ,

RELATED

สัตว์ประจำชาติ 10 ประเทศสมาชิกอาเซียน มีอะไรบ้าง พร้อมเผยเหตุผลว่าทำไม?

สัตว์ประจำชาติ 10 ประเทศสมาชิกอาเซียน มีอะไรบ้าง พร้อมเผยเหตุผลว่าทำไม?

สัตว์ประจำชาติ ของแต่ละประเทศ (AEC) พร้อมเผยเหตุผล ว่าทำไมถึงเลือกสัตว์ชนิดต่างๆ นี้เป็น สัตว์ประจำชาติ

6 ประโยชน์ดีงาม ของการ เขียนด้วยลายมือ

6 ประโยชน์ดีงาม ของการ เขียนด้วยลายมือ

ประโยชน์ 6 ข้อในการ เขียนด้วยลายมือ ที่อาจจะทำให้คุณหันมาจับปากกาลงมือเขียนอีกครั้ง ลงบนกระดาษ

กราบเรียน ใช้กับใครได้บ้าง? เกร็ดความรู้การใช้ภาษา

กราบเรียน ใช้กับใครได้บ้าง? เกร็ดความรู้การใช้ภาษา

คำว่า กราบเรียน ใช้กับใครได้บ้าง? เกร็ดความรู้ภาษาไทย ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยงานสารบรรณ พ.ศ. 2526

รวมลิสต์ คำศัพท์หุ้น มือใหม่หัดเล่นหุ้นควรรู้ คำศัพท์หุ้นภาษาอังกฤษ-ภาษาไทย

รวมลิสต์ คำศัพท์หุ้น มือใหม่หัดเล่นหุ้นควรรู้ คำศัพท์หุ้นภาษาอังกฤษ-ภาษาไทย

คำศัพท์หุ้น มือใหม่หัดเล่นหุ้นควรรู้ คำศัพท์หุ้นภาษาอังกฤษ-ภาษาไทย ติดดอย, หลุดดอย Circuit Breaker, EPS

100 คลังคำศัพท์รัฐสภา ภาษาอังกฤษ พร้อมความหมาย ชุดที่ 2

100 คลังคำศัพท์รัฐสภา ภาษาอังกฤษ พร้อมความหมาย ชุดที่ 2

เกร็ดความรู้ ภาษาอังกฤษ คลังคำศัพท์รัฐสภา หมวดคำศัพท์รัฐธรรมนูญ ชุดที่ 2 อีก 100 คำศัพท์

ศัพท์สภาน่ารู้ รวมคำศัพท์เกี่ยวกับการใช้ประชุมในสภาและความหมาย

ศัพท์สภาน่ารู้ รวมคำศัพท์เกี่ยวกับการใช้ประชุมในสภาและความหมาย

ศัพท์สภาน่ารู้ รวมคำศัพท์เกี่ยวกับการใช้ประชุมในสภาและความหมาย ประชุมสภา

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับสนามบิน การเดินทางด้วยเครื่องบิน

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับสนามบิน การเดินทางด้วยเครื่องบิน

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับสนามบิน เช่น การแจ้งตารางเวลาการบิน การเช็คอิน ประโยคที่ได้ยินบ่อยๆ บนเครื่องบิน ฯลฯ

20 คำทับศัพท์ด้านไอที ที่มักจะเผลอใช้ผิดกันบ่อยๆ

20 คำทับศัพท์ด้านไอที ที่มักจะเผลอใช้ผิดกันบ่อยๆ

คำทับศัพท์ด้านไอที เขียนยังไงให้ถูก คำทับศัพท์ คือการถอดอักษรหรือแปลงข้อความ เพื่อให้สามารถเขียนคำในภาษาต่างประเทศด้วยภาษาและอักษรในภาษานั้น ๆ ได้สะดวก

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับ ยาเสพติด

คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับ ยาเสพติด

เกร็ดความรู้ คำศัพท์ภาษาอังกฤษ เกี่ยวกับ ยาเสพติด มีชื่อเรียกว่าอะไรกันบ้าง ลักลอบค้ายาเสพติด (Drugs Trafficking) ติดยาเสพติด (Drug addict) ฯลฯ