การบ้าน มหาชาติคำหลวง ลิลิตพระลอ วรรณกรรมไทย วิชาภาษไทย เกร็ดความรู้ แต่งคำประพันธ์ โคลงสี่สุภาพ

โคลงสี่สุภาพคืออะไร? ทำไมกวีถึงนิยมแต่งโครงนี้มากที่สุด

คัดลอก URL แล้ว

สำหรับน้องๆ วัยเรียน โดยเฉพาะระดับชั้นม.ต้น ต้องเจอคำประพันธ์ ประเภท โคลงสี่สุภาพ ในบทเรียนและข้อสอบแน่นอนในวิชาภาษไทยแน่นอน วันนี้ทีนเอ็มไทย จะพาไปทบทวนความรู้ ความหมาย ประวัติความเป็นมา และการแต่งโคลงสี่สุภาพ กันค่ะ รวมไปถึงแนวข้อสอบเรื่องการแต่งคำประพันธ์ลักษณะนี้ด้วย

โคลงสี่สุภาพคืออะไร?
ทำไมกวีถึงนิยมแต่งโครงนี้มากที่สุด

โคลงสี่สุภาพ คือ โคลงชนิดหนึ่งที่มีเสน่ห์ของการบังคับวรรณยุกต์เอกโทอันเป็นมรดกของภาษาไทยที่ลงตัวที่สุด คำว่า สุภาพ หรือ เสาวภาพ หมายถึงคำที่มิได้มีรูปวรรณยุกต์ ทำให้กวีนิยมแต่งมากที่สุด

ประวัติความเป็นมา

โคลงสี่สุภาพ ปรากฏในวรรณกรรมไทย ตั้งแต่สมัยต้นอยุธยา ปรากฏใน มหาชาติคำหลวง เป็นเรื่องแรก และมีวรรณกรรมที่แต่งด้วยโคลงสี่สุภาพ 3 เรื่อง ได้แก่ โคลงนิราศหริภุญชัย โคลงมังทราตีเชียงใหม่ และลิลิตพระลอ

สมัยอยุธยาตอนกลาง วรรณกรรมที่ใช้โคลงสี่สุภาพ ได้แก่ โครงเรื่องพาลีสอนน้อง โคลงทศรถสอนพระราม และโคลงราชสวัสดิ์ พระราชนิพนธ์สมเด็จพระนายรายณ์มหาราช โคลงเฉลิมพระเกียรติพระนารายณ์มหาราช โคลงนิราศนครสวรรค์ กาพย์ห่อโคลงและโคลงอักษรสามของพระศรีมโหสถ

สมัยอยุธยาตอนปลาย ได้แก่ โคลงนิราศพระบาท โคลงนิราศเจ้าฟ้าอภัย และกาพย์ห่อโคลงพระราชนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร

สมัยธนบุรี ได้แก่ โคลงยอพระเกียรติพระเจ้ากรุงธนบุรี และลิลิตเพชรมงกุฎ

สมัยรัตนโกสินทร์ วรรณกรรมที่ใช้โคลงสี่สุภาพที่เด่น ๆ ได้แก่ ลิลิตตะเลงพ่าย โคลงนิราศนรินทร์ โคลงนิราศสุพรรณ โคลงโลกนิติ สามกรุง

โคลงสี่สุภาพเป็นคำประพันธ์ที่กวีชอบแต่งและผ่านการพัฒนามายาวนานจนมีฉันทลักษณ์ที่ลงตัวและเป็นแบบฉบับดังที่ยึดถือกันในปัจจุบัน

ลักษณะบังคับ โคลงสี่สุภาพ

๐ ๐ ๐ เอก โท                ๐ x (๐ ๐)
๐ เอก ๐ ๐ x                       เอก โท
๐ ๐ เอก ๐ x ๐               เอก (๐ ๐)
๐ เอก ๐ ๐ โท             เอก โท ๐ ๐

หนึ่งบทมี 30 คำ แบ่งเป็น 4 บาท 3 บาทแรกบาทละ 7 คำ บาทที่สี่ 9 คำ แต่ละบาทแบ่งเป็น 2 วรรค วรรคแรก 5 คำ วรรคหลัง 2 คำ เว้นบาทสุดท้าย วรรคหลัง 4 คำ มีสร้อยได้ในบาทแรก บาทที่สาม และบาทที่สี่ ส่งสัมผัสจากคำที่ 7 บาทแรกไปยังคำที่ 5 ในบาทที่สองและสาม กับคำสุดท้ายวรรคที่สองไปยังคำที่ 5 บาทที่สี่ บังคับเอก 7 แห่ง โท 4 แห่ง

ตัวอย่างของโคลงสี่สุภาพ

ตัวอย่างของโคลงสี่สุภาพในจินดามณี ฉบับพระโหราธิบดี ที่มีไม้เอกไม้โทตรงตามบังคับ

๏ เสียงลือเสียงเล่าอ้าง อันใด พี่เอย
เสียงย่อมยอยศใคร ทั่วหล้า
สองเขือพี่หลับใหล ลืมตื่น ฤๅพี่
สองพี่คิดเองอ้า อย่าได้ถามเผือ ๚ะ

                                                                                        — ลิลิตพระลอ

ตัวอย่างของโคลงสี่สุภาพในจินดามณี ฉบับหลวงวงศาธิราชสนิท ที่มีไม้เอกไม้โทตรงตามบังคับ

๏ นิพนธ์กลกล่าวไว้ เป็นฉบับ
พึงเพ่งตามบังคับ ถี่ถ้วน
เอกโทท่านลำดับ โดยที่ สถิตนา
ทุกทั่วลักษณะล้วน เล่ห์นี้คือโคลง ๚ะ

นอกจากนี้มีโคลงแบบฉบับอีกบทที่มาจากโคลงนิราศนรินทร์ ที่เอกโทครบตรงตำแหน่งเช่นกัน

๏ จากมามาลิ่วล้ำ ลำบาง
บางยี่เรือราพราง พี่พร้อง
เรือแผงช่วยพานาง เมียงม่าน มานา
บางบ่รับคำคล้อง คล่าวน้ำตาคลอ ๚ะ

                                                                                                 — นิราศนรินทร์

คลิปแนวข้อสอบเรื่องการแต่งคำประพันธ์

 


แท็ก: CAMPUS , , , , , , , ,

RELATED

ปุ่ม F1 ถึง F12 คีย์ลัดพื้นฐาน ที่อาจยังไม่ค่อยรู้กัน ว่าช่วยให้ทำงานได้ง่ายขึ้น

ปุ่ม F1 ถึง F12 คีย์ลัดพื้นฐาน ที่อาจยังไม่ค่อยรู้กัน ว่าช่วยให้ทำงานได้ง่ายขึ้น

"สัมผัสความรู้สึกแบบมือโปรฯ นั่งทำงาน เรียนรู้การใช้งานปุ่มต่างๆ บนคีย์บอร์ดอย่างมีประสิทธิภาพ "ปุ่ม F1 ถึง F12" มีฟังก์ชั่นที่เป็นประโยชน์อย่างไรบ้าง

วิธีอ่านฉลากโภชนาการ สัญลักษณ์ต่างๆ บนผลิตภัณฑ์ ที่ถูกต้อง

วิธีอ่านฉลากโภชนาการ สัญลักษณ์ต่างๆ บนผลิตภัณฑ์ ที่ถูกต้อง

แนะนำ วิธีอ่านฉลากโภชนาการ สัญลักษณ์ต่างๆ บนผลิตภัณฑ์ สำหรับคนที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก, เลี่ยงไขมัน, คุมโซเดียม, ต้องการเสริมวิตามิน มีปัญหาในการขับถ่าย

ครูชาวฝรั่งเศสผู้จุดแสงสว่างในโลกมืด ประดิษฐ์อักษรเบรลล์ เพื่อผู้ที่มองไม่เห็น

ครูชาวฝรั่งเศสผู้จุดแสงสว่างในโลกมืด ประดิษฐ์อักษรเบรลล์ เพื่อผู้ที่มองไม่เห็น

อักษรเบรลล์ ประดิษฐ์ขึ้นโดย หลุยส์ เบรลล์ครูตาบอดชาวฝรั่งเศส ปัจจุบันถูกนำไปใช้ไปทั่วโลก การอ่านอักษรเบรลล์ อ่านอย่างไร มีความหมายแบบไหน

7 เรื่องเกี่ยวกับ กำเนิดซานตาคลอส ความเชื่อตำนานลุงซานต้า วันคริสต์มาส

7 เรื่องเกี่ยวกับ กำเนิดซานตาคลอส ความเชื่อตำนานลุงซานต้า วันคริสต์มาส

ประวัติ ซานต้า หรือ ลุงซานต้า ถือเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของวันคริสมาสต์ ที่ถูกกำหนดขึ้นในวันที่ 25 ธันวาคมของทุกปี

“ศิลปะโคมไฟ” ความบันเทิง การสรรเสริญ การขอพร การบวงสรวง วัฒนธรรมอำเภอซื่อเฉิงทสืบทอดนานกว่า 1,000 ปี

“ศิลปะโคมไฟ” ความบันเทิง การสรรเสริญ การขอพร การบวงสรวง วัฒนธรรมอำเภอซื่อเฉิงทสืบทอดนานกว่า 1,000 ปี

อำเภอซื่อเฉิง ในมณฑลเจียงซีทางภาคตะวันออกของจีน ได้รับการขนานนามว่าเป็น “บ้านเกิดของศิลปะโคมไฟจีน”

รูเล็กๆ ที่หน้าต่างเครื่องบิน กับประโยชน์ที่ยิ่งใหญ่

รูเล็กๆ ที่หน้าต่างเครื่องบิน กับประโยชน์ที่ยิ่งใหญ่

คุณเคยสังเกตเห็นรูเล็กๆ บริเวณหน้าต่างเครื่องบินกันมั้ย? มันมีอยู่ที่หน้าต่างเครื่องบินทุกบานเลยล่ะ รูเล็กๆ นั้นมีชื่อเรียกว่า “Breather Hole”

HYPERTHYMESIA โรคความจำดี บิดเบือนความทรงจำหรือลืมความทรงจำที่อยากลืมไม่ได้

HYPERTHYMESIA โรคความจำดี บิดเบือนความทรงจำหรือลืมความทรงจำที่อยากลืมไม่ได้

มีอยู่จริง HYPERTHYMESIA โรคความจำดี ภาวะความทรงจำที่คนคนหนึ่ง สามารถจำรายละเอียดประสบการณ์ในชีวิตได้อย่างมากมาย

ตราสัญลักษณ์ Thai SELECT ทำไมต้องมี? ผู้ประกอบการสินค้าอาหารสำเร็จรูปควรรู้

ตราสัญลักษณ์ Thai SELECT ทำไมต้องมี? ผู้ประกอบการสินค้าอาหารสำเร็จรูปควรรู้

ประโยชน์ของการมีตราสัญลักษณ์ Thai SELECT ดีอย่างไร ทำไมต้องมี?

5 ประเทศอื่นๆ นอกจากไทย ที่มีประเพณี วันลอยกระทง

5 ประเทศอื่นๆ นอกจากไทย ที่มีประเพณี วันลอยกระทง

พาไปดูประเทศอื่นๆ จากทั่วโลก ที่มีการจัดงานลอยกระทง จะลอยเหมือนในไทยไหม และเขาจัดขึ้นเพื่ออะไรกันบ้าง

X