เข้าพรรษานี้ สสส. ชวนลดแต้มลบ เก็บแต้มบวกให้ชีวิตด้วยการงดแอลกอฮอล์
ในมุมวิทยาศาสตร์ และการแพทย์ การเติมแอลกอฮอล์เข้าสู่ร่างกายแม้เพียงเล็กน้อย ก็สามารถส่งผลเสียเกิดเป็น “แต้มลบ” ให้กับชีวิตผู้ดื่มโดยไม่ทันตั้งตัว เพราะฤทธิ์ของแอลกอฮอล์จะส่งผลกระทบทั้งในระยะสั้น อาทิ ไม่สดชื่น ตื่นเช้ามาสมองตื้อ พลังงานถดถอย อันตรายจากแอลกอฮอล์ยังส่งผลระยะยาวเกิดเป็น “แต้มลบใหญ่ๆ” กับ ตับ สมอง และ อวัยวะสำคัญต่างๆในร่างกายจะโดนทำร้าย จากการสะสมของแอลกอฮอล์ ถ้าปล่อยให้แอลกอฮอล์ทำร้ายร่างกายคุณไปเรื่อยผลกระทบทั้งระยะสั้น และระยะยาวจะส่งผลเสียทำให้คุณพลาดโอกาสดีๆ เรื่องดีๆ ในชีวิตไปอย่างน่าเสียดาย
เข้าพรรษา 3 เดือนนี้ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) พร้อมด้วยสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) และภาคีเครือข่ายรณรงค์ลดการไม่ดื่มแอลกอฮอล์ อยากชวนทุกคนมาร่วมท้าใจตัวเอง ดูแลตัวเอง ด้วยการไม่เพิ่มแต้มลบจากแอลกอฮอล์ เน้นเก็บแต้มบวกให้กับชีวิตด้วยการร่วมแคมเปญงดเหล้าเข้าพรรษา โดยในปีนี้มาภายใต้ธีมการสื่อสาร “งดเหล้าเข้าพรรษา เก็บแต้มสุขภาพดี และเรื่องดี ๆ”
เพราะการที่เรางดดื่มแอลกอฮอล์ไม่ว่าในช่วงสั้นๆ หรืองดแบบยาวๆ ผลจากการงดจะส่งผลดีต่อชีวิตของผู้งดดื่มแอลกอฮอล์ได้
มาลองดูกันว่าการงดดื่มจะช่วย “ลดแต้มลบ เก็บแต้มบวก” อะไรให้ชีวิตคุณได้บ้าง
เก็บแต้มที่ 1 แต้มสุขภาพ (อัปเกรดร่างกายฟื้นจากฤทธิ์แอลกอฮอล์)
เมื่อหยุดดื่ม ร่างกายที่เคยรับศึกหนัก จากเอทานอล (Ethanol) หรือ เอทิลแอลกอฮอล์ (C₂H₅OH) ในเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จะสามารถฟื้นฟู และช่วยพลิกโฉมระบบสำคัญให้กลับมาทำงานได้มีประสิทธิภาพ มาดูกันว่าแต่ละระบบฟื้นฟูอย่างไร
- สมองและระบบการนอนหลับ (Brain & Deep Sleep) คืนการนอนที่มีคุณภาพ Focus Mode : หลายคนเคยคิดหรือได้ยินว่าดื่มแล้วช่วยหลับง่าย แต่ความจริงคือแอลกอฮอล์ทำลายโครงสร้างการนอนหลับลึก (Deep Sleep) และการหลับฝัน (REM Sleep) เมื่อแอลกอฮอล์เข้าสู่ร่างกายมีฤทธิ์กดประสาททำให้หลับแต่การหลับนั้นจะไม่ได้คุณภาพ ทำให้เมื่อตื่นมาแล้วไม่สดชื่นเกิดอาการเพลียสะสม แต่เมื่อเรางดดื่มแอลกอฮอล์ ระบบประสาทส่วนหน้า (Frontal Lobe) จะ ไม่ถูกรบกวนได้รับการฟื้นฟูอย่างเต็มที่ ผลลัพธ์คือคุณจะตื่นเช้ามาด้วยความเฟรช สมองปลอดโปร่ง มีสมาธิ และควบคุมอารมณ์ภายใต้สภาวะกดดันได้ดีขึ้น
- โครงสร้างสมองที่เสียหาย (Brain Structure) สามารถฟื้นฟูได้ >> เมื่อหยุดดื่มแอลกอฮอล์ สมองบางส่วนอาจฟื้นตัวได้โดยเฉพาะในรายที่ยังไม่ได้ดื่มต่อเนื่องยาวนาน สมองจะฟื้นตัวได้เร็วกว่าคนที่ดื่มเป็นประจํา เมื่อหยุดดื่มโครงสร้างสมองดีขึ้นใน 2-6 เดือนหลังหยุดดื่ม มีหลักฐานชี้ว่าที่บริเวณฮิปโปแคมปัสมีการสร้างเซลล์สมองใหม่ (neurogenesis) เซลล์ในส่วนนี้เริ่มฟื้นฟูกลับมาหลังหยุดดื่ม ส่งผลให้ระบบสารสื่อประสาทต่างๆ ค่อยกลับมาสมดุล
- ตับและระบบการเผาผลาญ (The Liver & Metabolism) รีเซ็ตโรงงานจัดการสารพิษ เมื่อลดการสะสมของแอลกอฮอล์ ตับจะกลับมาเผาผลาญแป้งและไขมันได้เต็มที่ ผลการวิจัยพบว่า ช่วยลด ภาระการทำงานของตับในการผลิตอินซูลิน ลดภาวะเสี่ยงการดื้อต่ออินซูลิน ลดปริมาณไขมันในตับ และในส่วน ร่างกายรูปร่างหุ่น ผลลัพธ์ที่ เห็นชัดเจนคือ พุงเริ่มยุบ น้ำหนักตัวลดลง หุ่นเฟิร์มขึ้น โดยไม่ต้องเข้าโหมอดอาหารให้ทรมาน เนื่องจากไม่ได้รับแคลอรีที่ไม่ดีต่อสุขภาพจากแอลกอฮอล์
- ผิวพรรณ (The Skin) บอกลาหน้าล้า คืนความสดใส: แอลกอฮอล์กระตุ้นทำให้ร่างกายขับน้ำออกจากร่างกาย ทำให้สภาพผิวแห้ง กร้าน และส่งผลให้ภาพรวมดูโทรม เมื่อหยุดดื่ม ร่างกายจะกักเก็บน้ำได้ตามปกติ สารต้านอนุมูลอิสระและ คอลลาเจน ใต้ผิวฟื้นตัวได้พัก
ช่วยคืนความอวบอิ่ม เปล่งปลั่ง ใบหน้าดูอ่อนเยาว์ และเฟรชขึ้นจนคนรอบข้างต้องทัก
เก็บแต้มที่ 2 แต้มการเงิน (เปลี่ยนเงินหมุน เป็นเงินออมก้อนโต)
ลองคำนวณกันเล่น ๆ ครับ ถ้าสังสรรค์สัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง ค่าใช้จ่ายต่อครั้ง (รวมค่าเหล้า ค่าอาหาร และค่า เดินทางกลับบ้าน) อยู่ที่ประมาณ 300-700 บาท ในบางรายอาจถึงหลักหลายพันบาทต่อครั้ง
พอลดหรืองดดื่ม เงินเหล่านี้จะถูกเก็บสะสมใน 3 เดือนของการเข้าพรรษาอาจกลายเป็น เงินเก็บหลักพัน จนถึงหลักหมื่นบาท และสามารถนำไปต่อยอดชีวิตได้อีกมาก เช่น
- คอร์สพัฒนาทักษะที่อยากเรียนมานาน
- ของขวัญชิ้นพิเศษให้ตัวเอง คนรัก หรือครอบครัว
- เงินสำหรับเรื่องสำคัญๆ อาทิ ค่าเทอม ค่ายา
- เงินสำรองฉุกเฉิน หรือเงินสำรองเพื่อการลงทุน
- หรือทริปท่องเที่ยวพักผ่อนปลายปี
เก็บแต้มที่ 3 แต้มความสุขและเวลาคุณภาพ (สะสมความทรงจำดี ๆ)
สิ่งที่มักหล่นหายไปในวงเหล้าโดยไม่รู้ตัวคือ “เวลา” เวลา 2-3 ชั่วโมงหรือมากกว่านั้นที่เคยหมดไป กับการนั่งดื่ม หากเปลี่ยนมุมมองใหม่ เราจะพบว่ามีกิจกรรมสนุก ๆ และอบอุ่นใจอีกมากมายที่รอให้เรา ไปเก็บแต้มความสุขแทนการนั่งดื่มแอลกอฮอล์ เช่น
- นั่งกินข้าวอร่อย ๆ หรืออบอุ่นหัวใจกับครอบครัว อาจทนแทนไม่ได้ด้วยเงิน ทอง
- ได้พาคนรักหรือสัตว์เลี้ยงไปเดินเล่น
- ดูคอนเสิร์ต ชมนิทรรศการ หรือเสพงานศิลปะที่ชอบ
- ได้ลุยงานอดิเรกที่เคยดองไว้ หรือนอนดูซีรีส์เรื่องโปรดแบบไม่ต้องกลัวแฮงก์ในวันรุ่งขึ้น
เข้าพรรษานี้ สสส. ขอเป็นแรงใจให้ทุกคนที่อยากงดแอลกอฮอล์ ได้งดแอลกอฮอล์ ด้วยการมาร่วม“งดเหล้าเข้าพรรษา เก็บแต้มสุขภาพดี และเรื่องดี ๆ” ไปด้วยกัน ยิ่งเริ่มเร็วเท่าไหร่ แต้ม และกำไรชีวิตก็ยิ่งเป็นของคุณมากเท่านั้น!
หากปีนี้ใครกำลังลังเลว่าจะเริ่มงดแอลกอฮอล์ดีหรือไม่ หรือลังเลว่าจะทำได้อย่างตั้งใจไว้หรือไม่ สสส. อยากชวนท่านที่ยังลังเลมาลองรับชมสปอตรณรงค์ชุด “งดเหล้าเข้าพรรษา เก็บแต้มสุขภาพดี และเรื่องดีๆ” เพราะคุณอาจจะมีกำลังใจ และได้ไอเดียและทริกดีๆ ในการปรับใช้ในการงดเหล้า เหมือนตัวละครในเรื่อง
https://youtu.be/Phb7D91vAA0
https://youtu.be/5AlwHrq-XTg
ถ้าใครตัดสินใจได้แล้วว่าปีนี้จะร่วมงดเหล้าเก็บแต้มอัปเกรดร่างกาย อัปเกรดชีวิต สามารถปรึกษาแนวทางการงดเหล้าอย่างถูกวิธี ได้ที่ โทร. 1413 สายด่วนเลิกเหล้า และในปัจจุบัน สสส. มีตัวช่วยในการงดแอลกอฮอล์ที่จะอยู่เคียงข้างไปกับคุณบนมือถือ แอปพลิเคชันที่จะช่วยให้การงดเหล้าของคุณเป็นตามเป้าหมาย พร้อมตัวช่วยและภารกิจสะสมแต้มแลกของรางวัล สามารถดาวน์โหลด แอปพลิเคชัน Persona Health และร่วมภารกิจงดเหล้าเป็นเพื่อนกัน จาก สสส. ทั้งระบบ Apple ผ่าน App Store และ Android ผ่าน Google Play Store
App Store : https://apple.co/3E0npMz
Andriod : https://play.google.com/store/apps/details?id=com.thaihealth.personaHealth&hl=en
แหล่งข้อมูลอ้างอิงทางการแพทย์:
- ข้อมูลระบบประสาทและการนอนหลับ โดย โรงพยาบาลสมิติเวช นอนไม่หลับ เร่งแก่ เร่งป่วย
- ศูนย์การนอนหลับ ศิริราชพยาบาล คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
- ภาวะสมองเสียหายจากแอลกอฮอล์ โดย พญ.จิตรลดา สมาจาร ภาวะสมองเสียหายจากแอลกอฮอล์
- แอลกอฮอล์กับการนอนหลับ โดย Nation Council on Aging Does Alcohol Impact Your Sleep?
- ดื่มอย่างไรไม่ให้โดนขโมย ‘Deep Sleep’ เมื่อการดื่ม (อาจไม่) เท่ากับการนอนพัง โดย พลอยจันทร์ สุขคง ดื่มอย่างไร ไม่ให้โดนขโมย ‘Deep Sleep’ เมื่อการดื่ม (อาจไม่) เท่ากับการนอนพัง
- กรอบเวลาการฟื้นตัวของร่างกายหลังงดดื่มแอลกอฮอล์ 7 วัน โดย Harmony Ridge Recovery What Happens in the Body After 7 Days Without Alcohol | Harmony Ridge Recovery Center WV
- Alcohol Change UK (Dry January®) The evidence behind the Dry January® challenge: benefits and long-term impact | Alcohol Change UK
- ข้อมูลแคลอรีการออกกำลังกาย อิงจาก 2024 Compendium of Physical Activities, Herrmann SD et al., Journal of Sport and Health Science https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5942469/
- งานวิจัยอารมณ์และการออกกำลังกาย University of Vermont (2012), อ้างถึงใน calculators.org/ health/calorie-burn-rate https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21162437/ และ https://betterlifefitness.net/tools/calories-burned/jogging-calorie-calculator
ติดตามข่าวสารสุขภาพจากทางสสส.ได้ที่
Facebook : Social Marketing Thaihealth by สสส.
Line : @thaihealththailand
Tiktok: @thaihealth
Youtube: SocialMarketingTH
