ผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดี รักษาได้อย่างไร อาการเป็นแบบไหนที่จำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัด?
เคยไหม? หลังทานของหวานหรืออาหารมัน ๆ ไขมันสูง แล้วรู้สึกปวดท้อง คลื่นไส้ หรือรู้สึกจุกแน่นมากกว่าปกติ ซึ่งนั่นอาจไม่ใช่อาการท้องอืดธรรมดาทั่วไป แต่กลับเป็นสัญญาณของอาการนิ่วในถุงน้ำดีก็เป็นได้ ซึ่งจำเป็นต้องผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดีหรือไม่ หรือมีแนวทางการรักษาอื่นอย่างไรเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตราย สามารถติดตามได้ในบทความนี้!
ทำความรู้จัก นิ่วในถุงน้ำดี (Gallstones) คืออะไร?
นิ่วในถุงน้ำดี (Gallstones) คือสารต่าง ๆ เช่น คอเลสเตอรอล เกลือแคลเซียม สารเม็ดสีในน้ำดีที่มีการตกผลึกจนเป็นก้อนแข็งเล็ก ๆ อยู่ภายในถุงน้ำดี ซึ่งโดยปกติแล้วน้ำดีจะมีสภาวะที่สมดุล แต่เมื่อไหร่ที่มีการสะสมสารบางอย่างมากเกินไป หรือมีปัญหาไม่สามารถระบายออกได้หมด ก็จะเกิดการตกผลึกและกลายเป็นนิ่วได้
หาสาเหตุการเกิดนิ่วในถุงน้ำดี มีอะไรบ้าง?
สาเหตุหลักของโรคนิ่วในถุงน้ำดีนั้นมักเกี่ยวข้องกับความไม่สมดุลของสารในน้ำดี ซึ่งลักษณะนิ่วที่พบได้บ่อยมีอยู่ 2 ชนิด คือนิ่วที่มาจากการตกผลึกของคอเลสเตอรอล และนิ่วที่มาจากสารกลุ่มบิลิรูบิน (Bilirubin) หรือสารที่มาจากเซลล์เม็ดเลือดแดงสลายตัว
ปัจจัยเสี่ยงบางอย่างก็อาจส่งผลให้เกิดนิ่วในถุงน้ำดีได้เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็น
● ภาวะน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์หรือผู้ที่เป็นโรคอ้วน (Obesity)
● ผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์ที่ผ่านการตั้งครรภ์มาแล้ว
● การอดอาหาร หรือไดเอตที่ผิดวิธี
● กรรมพันธุ์ที่ครอบครัวมีประวัติเป็นนิ่วในถุงน้ำดีมาก่อน
● การรับประทานอาหารที่มีไขมันสูงเป็นประจำ
● อายุที่เพิ่มขึ้นส่งผลให้การระบายของเหลวในน้ำดีช้าลง
● ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางชนิด เช่น เบาหวาน ตับแข็ง โรคที่เกี่ยวกับการสลายเม็ดเลือดแดง
นิ่วในถุงน้ำดี อาการเป็นแบบไหน?
โรคนิ่วในถุงน้ำดีในช่วงแรกมักไม่แสดงอาการ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดและตำแหน่งของก้อนนิ่ว ซึ่งถ้าก้อนนิ่วมีขนาดใหญ่ขึ้นหรือมีการสะสมในปริมาณที่มากขึ้น อาจมีลักษณะอาการที่พบได้บ่อย ดังนี้
● รู้สึกปวดท้องบริเวณกลางท้องด้านบน หรือใต้ชายโครงด้านขวา ซึ่งมักจะปวดหลังรับประทานอาหารมื้อใหญ่ ของทอด ของมัน หรืออาหารที่มีไขมันสูง แต่จะเป็นประมาณ 1-2 ชั่วโมง และอาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นตามลำดับ
● มีอาการคล้ายจุก เสียด แน่นท้อง ไม่สบายท้องหลังรับประทาน
● รู้สึกจุกแน่นบริเวณลิ้นปี่ อาจรุนแรงถึงขั้นมีอาการปวดร้าวบริเวณหลังหรือไหล่ขวา
● รู้สึกคลื่นไส้ อาเจียน
นิ่วในถุงน้ำดี อาการแบบไหนควรรีบพบแพทย์?
แม้ผู้ป่วยจะรู้สึกว่าอาการจุกเสียด ปวดท้อง แน่นท้องดีขึ้นแม้เวลาผ่านไปไม่กี่ชั่วโมง แต่จริง ๆ แล้วมีโอกาสที่จะเป็นต่อเนื่องและมีความรุนแรงขึ้นได้ เนื่องจากมีการสะสมก้อนนิ่วขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งถ้าหากก้อนนิ่วเหล่านั้นไปอุดกั้นทางเดินน้ำดีอาจส่งผลให้เกิดอาการปวดท้องรุนแรงเฉียบพลันได้ และจำเป็นต้องรีบเข้าพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาโดยเร็วที่สุดเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน
โดยอาการนิ่วในถุงน้ำดีที่บ่งบอกว่าเป็นสัญญาณอันตรายได้เวลาพบแพทย์ มีดังนี้
● มีอาการปวดท้องรุนแรงและมีอาการยาวนานกว่า 4-6 ชั่วโมง ร่วมกับมีไข้ หนาวสั่น เป็นสัญญาณของถุงน้ำดีอักเสบเฉียบพลัน
● สังเกตเห็นปัสสาวะสีเข้ม อุจจาระสีซีด ตัวเหลือง ตาเหลืองผิดปกติ บ่งบอกว่าท่อน้ำดีอุดตัน
● รู้สึกปวดท้องร้าวไปถึงยอดอกหรือทะลุไปบริเวณหลังจนไม่สามารถขยับตัวได้
รักษานิ่วในถุงน้ำดี ทำอย่างไรได้บ้าง? จำเป็นต้องผ่าตัดไหม?
ผู้ป่วยนิ่วในถุงน้ำดีจะได้รับการวินิจฉัยด้วยการตรวจอัลตราซาวนด์ช่องท้องส่วนบนเพื่อหาความผิดปกติในถุงน้ำดี เบื้องต้นหากมีก้อนนิ่วขนาดเล็ก หรือมีอาการที่แสดงออกไม่รุนแรง แพทย์จะแนะนำให้ทำการรักษาแบบประคับประคอง (Conservative Treatment) เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตราย เช่น แนะนำให้ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ ใช้ยารักษา ติดตามอาการอย่างใกล้ชิด
อย่างไรก็ตามหากแพทย์วินิจฉัยแล้วว่าเป็นโรคนิ่วในถุงน้ำดีที่มีอาการรุนแรง เช่น ผู้ป่วยมีอาการปวดท้องรุนแรงเฉียบพลัน มีภาวะแทรกซ้อนเกี่ยวกับท่อน้ำดี ตับอ่อน หรือเห็นนิ่วก้อนใหญ่และมีจำนวนเยอะ แพทย์จะพิจารณาแนะนำให้ผ่าตัดเพื่อนำเอานิ่วออก โดยรูปแบบการผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดี มี 2 รูปแบบที่เป็นที่นิยม
- การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบเปิดหน้าท้อง (Open Cholecystectomy) คือการรักษานิ่วในถุงน้ำดีแบบดั้งเดิมที่แพทย์จะทำการเปิดแผลผ่าตัดบริเวณใต้ชายโครงด้านขวาแล้วนำถุงน้ำดีและก้อนนิ่วออกมาทั้งหมด โดยเป็นวิธีผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดีที่เหมาะสำหรับผู้ที่มีความซับซ้อนของโรคสูง มีพังผืดในช่องท้องจากการผ่าตัดในอดีต หรือจำเป็นต้องได้รับการรักษาในกรณีวิกฤต
- การผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้อง (Laparoscopic Cholecystectomy) คือการผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดีที่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน แพทย์จะเจาะรูเข็มขนาดเล็กบริเวณหน้าท้องสำหรับใช้สอดกล้องและเครื่องมือในการผ่าตัดเพื่อนำถุงน้ำดีออก
ผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดี แบบส่องกล้อง แผลเล็ก ฟื้นตัวเร็วที่โรงพยาบาลวิภาวดี
นิ่วในถุงน้ำดี โรคที่เกิดจากการตกตะกอนหรือตกผลึกของสารต่าง ๆ ในถุงน้ำดี ซึ่งส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการปวดท้อง แน่นท้อง โดยเฉพาะหลังทานอาหารไขมันสูง หรือในบางรายก็ไม่แสดงอาการใด ๆ ซึ่งการรักษานิ่วในถุงน้ำดีแพทย์จะวินิจฉัยจากระดับความรุนแรงของอาการและสภาวะแทรกซ้อนว่าผู้ป่วยมีอาการเป็นอย่างไร สามารถเข้าการผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดีได้หรือไม่
หากสงสัยว่าตัวเองกำลังเผชิญกับอาการนิ่วในถุงน้ำดี ต้องการตรวจเช็กให้มั่นใจ เข้ารับการวินิจฉัยและรักษาด้วยวิธีที่ถูกต้องเหมาะสมได้ที่โรงพยาบาลวิภาวดี มีทีมแพทย์เฉพาะทางประสบการณ์สูง เทคโนโลยีการวินิจฉัยและการผ่าตัดนิ่ว นิ่วในถุงน้ำดีที่ทันสมัย พร้อมบริการให้คำแนะนำเกี่ยวกับการรักษาและการดูแลตัวเองหลังการรักษาอย่างครบถ้วน เพื่อให้ผู้เข้ารับบริการกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
● Facebook: Vibhavadi Hospital
● Line: @Vibhavadihospital
● Email: [email protected]
● Tel: 02-058-1111 หรือ 02-561-1111
