วัคซีนโควิด-19 โควิด-19

วัคซีนโควิด-19 มีกี่ชนิด แต่ละชนิดคืออะไร

นายแพทย์สมชัย ลีลาศิริวงศ์ ที่ปรึกษาผู้จัดการความเสี่ยง โรงพยาบาลพระรามเก้า ให้ข้อมูลกับเราว่า วัคซีนที่ใช้ป้องกันโรคโควิด 19 ทั้งหมดในปัจจุบัน มีอยู่ 4 ชนิดหลัก ๆ โดยแบ่งจากเทคนิคที่ใช้ในการผลิตวัคซีนโควิด 19 ได้แก่

รู้จัก 4 ชนิดหลักๆ วัคซีนโควิด-19

1.mRNA vaccines หรือวัคซีนชนิดสารพันธุกรรม เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่เคยใช้กับการพัฒนาวัคซีนป้องกันโรคอีโบล่า วัคซีนชนิดนี้จะใช้สารพันธุกรรมของโควิด-19 หรือเชื้อไวรัสซาร์ส-โควี-2 (SARS-CoV-2) เข้าไปกำกับการสร้างโปรตีนส่วนหนาม (spike protein) และทำให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อโควิด-19 ออกมา โดยมี BioNTech/Pfizer และ Moderna เป็นสองยี่ห้อที่ใช้เทคโนโลยีนี้

2.Viral vector vaccines หรือวัคซีนชนิดใช้ไวรัสเป็นพาหะ พัฒนาโดยการนำไวรัสที่ถูกทำให้อ่อนฤทธิ์ลงแล้ว หรือไม่สามารถแบ่งตัวได้อีก มาตัดแต่งพันธุกรรมเพื่อใช้เป็นพาหะ แล้วฝากสารพันธุกรรมของโควิด-19 เข้าไป ทำให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมา ซึ่งเทคนิคนี้เป็นวิธีที่สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้ดี เนื่องจากเลียนแบบการติดเชื้อที่ใกล้เคียงธรรมชาติ โดยมีวัคซีนจาก Johnson & Johnson, Sputnik V รวมถึง ‘Oxford – AstraZeneca’ ที่ผลิตจากเทคนิคนี้

3.Protein-based vaccines หรือวัคซีนที่ทำจากโปรตีนส่วนหนึ่งของเชื้อ ไวรัสซาร์ส-โควี-2 (SARS-CoV-2) โดยการนำเอาโปรตีนบางส่วนของโควิด-19 เช่น โปรตีนส่วนหนาม มาผสมกับสารกระตุ้นภูมิ ก่อนฉีดเข้าร่างกาย แล้วนำมาผสมกับสารกระตุ้นภูมิ เมื่อฉีดเข้าไปแล้วจะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัส ใช้กันมานานแล้ว เพราะเป็นเทคนิคที่ใช้ผลิตวัคซีนไข้หวัดใหญ่ และวัคซีนตับอักเสบชนิดบี ซึ่ง Novavax เป็นหนึ่งยี่ห้อที่ใช้เทคนิคนี้ในการผลิต

4.Inactivated vaccines หรือวัคซีนชนิดเชื้อตาย เป็นการผลิตขึ้นจากการนำเชื้อโควิด-19 มาทำให้ตายด้วยสารเคมีหรือความร้อน ก่อนฉีดเข้าร่างกายเพื่อกระตุ้นให้เกิดการสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัส เทคนิคนี้ผลิตได้ค่อนข้างช้า และต้นทุนสูง เนื่องจากต้องผลิตในห้องปฏิบัติการนิรภัยระดับ 3 ซึ่งเจ้าที่ใช้เทคนิคนี้คือ Sinopharm และ ‘Sinovac’

เมื่อรับรู้ถึงที่มาที่ไปของเทคนิคที่ใช้ในการผลิตวัคซีนในแต่ละชนิด ความคาดหวังต่อมาคงหนีไม่พ้นปัจจัยด้านความเสี่ยง หรือ ‘ผลข้างเคียง’ ที่ดูจะมีหลายอาการจนน่าสับสัน ซึ่งจริงๆ แล้วผลข้างเคียงจากการฉีดวัคซีนไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่ ผู้มีผลข้างเคียงส่วนใหญ่มักมีอาการร่วมกัน อย่าง จุดปวด บวม แดง คัน หรือช้ำ ตรงจุดฉีดวัคซีน, อาการคลื่นไส้ – มีไข้ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ รวมถึงรู้สึกอ่อนเพลียและไม่สบายตัว ซึ่งเป็นผลข้างเคียง “ชนิดไม่รุนแรง” ที่พบแทบในวัคซีนทุกชนิด

“ประเด็นที่คนไทยกำลังกังวลคือ ข่าวผลข้างเคียงที่รุนแรง โดยเฉพาะภาวะลิ่มเลือดอุดตันจากวัคซีนแอสตร้าเซนเนกา” โดย “สำนักงานการแพทย์ยุโรป (EMA) ประกาศว่าวัคซีนชนิดนี้ อาจมีความเชื่อมโยงกันกับภาวะดังกล่าว หลังมีรายงานว่ามีผู้ป่วยภาวะลิ่มเลือดอุดตันหลังได้รับการฉีดวัคซีนเข็มแรก”

“แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น หลายหน่วยงานด้านสาธารณสุขระดับโลกรายงานตรงกันว่า หากเทียบสัดส่วนประชากรที่รับการฉีดแล้ว ภาวะดังกล่าวมีสัดส่วนเกิดขึ้นต่ำมาก เมื่อพิจารณาในภาพรวมแล้ว หลายฝ่ายจึงให้ข้อสรุปว่า การเดินหน้าฉีดวัคซีนเพื่อลดโอกาสเสียชีวิตจากโควิด-19 จะมีประโยชน์มากกว่าการระงับใช้วัคซีนไปเลย”

ส่วนอีกหนึ่งที่กำลังเข้าสู่ประเทศไทยหลักล้านโดส อย่าง ซิโนแวค แม้ล่าสุดจะถูกเอ่ยถึงอาการข้างเคียงคล้ายอัมพฤกษ์ ซึ่งอาจเป็นความผิดปกติทางระบบประสาทชั่วคราว แต่ก็ยังไม่มีข้อมูลยืนยันที่ชัดเจนในหัวข้อดังกล่าว

ด้วยรายงานต่างๆ นานา ของทั้ง แอสตร้าเซนเนกา และ ซิโนแวค อาจจะยากเสียหน่อยที่จะยกวัคซีนทั้งสองให้เป็นม้าตัวความหวังของประเทศไทย แต่อย่างน้อยที่สุดแล้วทั้งคู่ต่างก็เป็นวัคซีนที่ได้รับการรับรองจากองค์กรอนามัยโลกแล้ว มีการอนุมัติใช้แล้วในหลายประเทศ และยังผ่านการขึ้นทะเบียนและได้รับการอนุมัติจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ประเทศไทย อย่างถูกต้อง

โดย รศ.พญ.รวีรัตน์ สิชฌรังษี กุมารแพทย์ด้านโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน ให้ข้อมูลวัคซีนทั้งสองชนิดว่า “ในประเทศไทย จะใช้ แอสตร้าเซนเนกา ฉีดให้กับผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป บริเวณต้นแขนรวม 2 โดส ห่างกัน 10-12 สัปดาห์ และหลีกเลี่ยงการฉีดให้กับผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องอย่างมาก ส่วน ซิโนแวค จะฉีดให้กับผู้ที่มีอายุระหว่าง 18-59 ปี บริเวณต้นแขนรวม 2 โดสเช่นกัน แต่ห่างกัน 2-4 สัปดาห์ และยกเว้นผู้ที่อยู่ในพื้นที่ระบาดรุนแรง จะต้องฉีดห่างกัน 2 สัปดาห์เท่านั้น”

“ประเทศไทยเริ่มดำเนินการฉีดวัคซีนให้กลุ่มเสี่ยงทั้ง 4 ไปแล้ว ซึ่งประกอบด้วย บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขด่านหน้า, ผู้มีโรคประจำตัวหรือโรคกลุ่มเสี่ยง, ผู้มีอายุ 60 ปีขึ้นไป รวมถึงเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมโรคโควิด-19 ซึ่งหลังจากมีการนำเข้าวัคซีนมากขึ้น กระทรวงสาธารณสุขจึงได้เริ่มดำเนินการวางแผนงานฉีดวัคซีนให้คนทั่วไป กับโรงพยาบาล 1,500 แห่งทั่วประเทศ รวมถึงโรงพยาบาลพระรามเก้า ผ่านแพลตฟอร์ม หมอพร้อม”

แพลตฟอร์ม “หมอพร้อม” จะเปิดให้ลงทะเบียนผ่าน LINE Official Account ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมนี้ เป็นต้นไป อีกทั้งยังเปิดให้ประชาชนได้ศึกษาวิธีใช้งาน รวมถึงรายละเอียดที่ต้องแจ้ง ผ่านทางเว็บไซต์ https://หมอพร้อม.com อีกด้วย

แม้จะสรุปไม่ได้ว่าการฉีดวัคซีนทั้งสองชนิด เป็นทางรอดของคนไทย 100% หรือไม่ แต่การเข้าถึงข้อมูลของวัคซีนโควิด-19 ที่มากพอ จะช่วยสร้างความหวังให้คนไทยได้ ตัดสินใจเลือก “ทางเลือก” ในการก้าวผ่านพ้นวิกฤตนี้ไปได้ด้วยตัวเอง

สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://www.praram9.com/covid19-vaccine/

WRITER

RELATED

ลาวเริ่มฉีดวัคซีนโควิด-19 ‘ซิโนฟาร์ม’ ให้ผู้มีอายุ 60 ปีขึ้นไป

ลาวเริ่มฉีดวัคซีนโควิด-19 ‘ซิโนฟาร์ม’ ให้ผู้มีอายุ 60 ปีขึ้นไป

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เริ่มฉีดวัคซีนป้องกันโควิด-19 ของซิโนฟาร์ม ให้ประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไป

อินเดีย พบสิงโตหลายตัวติดโควิด-19 สายพันธุ์เดลตา / ตายเพิ่ม 1 ตัว

อินเดีย พบสิงโตหลายตัวติดโควิด-19 สายพันธุ์เดลตา / ตายเพิ่ม 1 ตัว

โดยผลการตรวจหาสายพันธุ์ พบติดเชื้อในสายพันธุ์เดลตาทั้งหมด

รู้จัก “ขยะกำพร้า” ขยะที่ใครๆ ก็ไม่อยากได้

รู้จัก “ขยะกำพร้า” ขยะที่ใครๆ ก็ไม่อยากได้

ขยะกำพร้า คือนิยามของขยะมูลฝอยที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการ “จัดการขยะในขั้นตอนกลางทาง” หรือขั้นตอนการจัดเก็บ รวบรวม คัดแยก ปรับปรุงสภาพ

จุฬาฯ พัฒนา “รถดมไว” คันแรกในไทย ใช้สุนัขดมกลิ่นลงพื้นที่คัดกรองผู้ติดเชื้อโควิด-19​

จุฬาฯ พัฒนา “รถดมไว” คันแรกในไทย ใช้สุนัขดมกลิ่นลงพื้นที่คัดกรองผู้ติดเชื้อโควิด-19​

รู้จัก “รถดมไว” ใช้สุนัขดมกลิ่น คัดกรองผู้ติดเชื้อโควิด-19​ การทำงานของรถดมไว สุนัขมีความเสี่ยงติดเชื้อไหม

สมช. ย้ำ เอกชนหรือองค์กร ขอรับวัคซีนได้ เเต่ต้องอยู่เกณฑ์ เร่งด่วน

สมช. ย้ำ เอกชนหรือองค์กร ขอรับวัคซีนได้ เเต่ต้องอยู่เกณฑ์ เร่งด่วน

ไม่มีการกำหนดกรอบปริมาณที่จะสนับสนุนวัคซีนให้แต่ละองค์กร ขึ้นอยู่กับจำนวนวัคซีนที่มี

เทศบาลนครรังสิต เปิดให้ลงทะเบียนจองคิวฉีด “ซิโนฟาร์ม” เเล้ว

เทศบาลนครรังสิต เปิดให้ลงทะเบียนจองคิวฉีด “ซิโนฟาร์ม” เเล้ว

ผู้มีสิทธิ์ อายุ 18 ปีขึ้นไป มีทะเบียนบ้านในพื้นที่เทศบาลนครรังสิต เเละยังไม่ได้รับการฉีดวัคซีนทุกชนิด

ชลบุรี เผย พบผู้ติดเชื้อโควิด-19 รายใหม่ 187 ราย คลัสเตอร์ทั้งหมด 19 เเห่ง

ชลบุรี เผย พบผู้ติดเชื้อโควิด-19 รายใหม่ 187 ราย คลัสเตอร์ทั้งหมด 19 เเห่ง

นอกจากนี้ ได้รับรายงานการค้นหาผู้สัมผัสทั้งหมดจำนวน 511 ราย, ค้นหาเชิงรุกเบื้องต้น จำนวน 2,061 ราย

ปลัด มท. สั่งยกเลิกหนังสือ จัดสรรวัคซีนโควิด-19 ให้ไทยเบฟฯ แล้ว

ปลัด มท. สั่งยกเลิกหนังสือ จัดสรรวัคซีนโควิด-19 ให้ไทยเบฟฯ แล้ว

ก่อนหน้านี้มีเอกสารคำสั่งจากทางกระทรวงมหาดไทย ถึงผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด ให้เร่งหาวัคซีนโควิด-19 ให้กับพนักงานและครอบครัวของบริษัทไทยเบฟฯ

หลายพื้นที่ในแคนาดา เตรียมพร้อมยกเลิกข้อจำกัดการป้องกันโควิด-19

หลายพื้นที่ในแคนาดา เตรียมพร้อมยกเลิกข้อจำกัดการป้องกันโควิด-19

หลังจากประชาชนกว่า 70% ในรัฐ ได้รับวัคซีนแล้วอย่างน้อย 1 โดส และอัตราผู้ป่วยลดลง