วัคซีนโควิด-19 โควิด-19

วัคซีนโควิด-19 มีกี่ชนิด แต่ละชนิดคืออะไร

นายแพทย์สมชัย ลีลาศิริวงศ์ ที่ปรึกษาผู้จัดการความเสี่ยง โรงพยาบาลพระรามเก้า ให้ข้อมูลกับเราว่า วัคซีนที่ใช้ป้องกันโรคโควิด 19 ทั้งหมดในปัจจุบัน มีอยู่ 4 ชนิดหลัก ๆ โดยแบ่งจากเทคนิคที่ใช้ในการผลิตวัคซีนโควิด 19 ได้แก่

รู้จัก 4 ชนิดหลักๆ วัคซีนโควิด-19

1.mRNA vaccines หรือวัคซีนชนิดสารพันธุกรรม เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่เคยใช้กับการพัฒนาวัคซีนป้องกันโรคอีโบล่า วัคซีนชนิดนี้จะใช้สารพันธุกรรมของโควิด-19 หรือเชื้อไวรัสซาร์ส-โควี-2 (SARS-CoV-2) เข้าไปกำกับการสร้างโปรตีนส่วนหนาม (spike protein) และทำให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อโควิด-19 ออกมา โดยมี BioNTech/Pfizer และ Moderna เป็นสองยี่ห้อที่ใช้เทคโนโลยีนี้

2.Viral vector vaccines หรือวัคซีนชนิดใช้ไวรัสเป็นพาหะ พัฒนาโดยการนำไวรัสที่ถูกทำให้อ่อนฤทธิ์ลงแล้ว หรือไม่สามารถแบ่งตัวได้อีก มาตัดแต่งพันธุกรรมเพื่อใช้เป็นพาหะ แล้วฝากสารพันธุกรรมของโควิด-19 เข้าไป ทำให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมา ซึ่งเทคนิคนี้เป็นวิธีที่สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้ดี เนื่องจากเลียนแบบการติดเชื้อที่ใกล้เคียงธรรมชาติ โดยมีวัคซีนจาก Johnson & Johnson, Sputnik V รวมถึง ‘Oxford – AstraZeneca’ ที่ผลิตจากเทคนิคนี้

3.Protein-based vaccines หรือวัคซีนที่ทำจากโปรตีนส่วนหนึ่งของเชื้อ ไวรัสซาร์ส-โควี-2 (SARS-CoV-2) โดยการนำเอาโปรตีนบางส่วนของโควิด-19 เช่น โปรตีนส่วนหนาม มาผสมกับสารกระตุ้นภูมิ ก่อนฉีดเข้าร่างกาย แล้วนำมาผสมกับสารกระตุ้นภูมิ เมื่อฉีดเข้าไปแล้วจะกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัส ใช้กันมานานแล้ว เพราะเป็นเทคนิคที่ใช้ผลิตวัคซีนไข้หวัดใหญ่ และวัคซีนตับอักเสบชนิดบี ซึ่ง Novavax เป็นหนึ่งยี่ห้อที่ใช้เทคนิคนี้ในการผลิต

4.Inactivated vaccines หรือวัคซีนชนิดเชื้อตาย เป็นการผลิตขึ้นจากการนำเชื้อโควิด-19 มาทำให้ตายด้วยสารเคมีหรือความร้อน ก่อนฉีดเข้าร่างกายเพื่อกระตุ้นให้เกิดการสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัส เทคนิคนี้ผลิตได้ค่อนข้างช้า และต้นทุนสูง เนื่องจากต้องผลิตในห้องปฏิบัติการนิรภัยระดับ 3 ซึ่งเจ้าที่ใช้เทคนิคนี้คือ Sinopharm และ ‘Sinovac’

เมื่อรับรู้ถึงที่มาที่ไปของเทคนิคที่ใช้ในการผลิตวัคซีนในแต่ละชนิด ความคาดหวังต่อมาคงหนีไม่พ้นปัจจัยด้านความเสี่ยง หรือ ‘ผลข้างเคียง’ ที่ดูจะมีหลายอาการจนน่าสับสัน ซึ่งจริงๆ แล้วผลข้างเคียงจากการฉีดวัคซีนไม่ใช่เรื่องแปลกใหม่ ผู้มีผลข้างเคียงส่วนใหญ่มักมีอาการร่วมกัน อย่าง จุดปวด บวม แดง คัน หรือช้ำ ตรงจุดฉีดวัคซีน, อาการคลื่นไส้ – มีไข้ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ รวมถึงรู้สึกอ่อนเพลียและไม่สบายตัว ซึ่งเป็นผลข้างเคียง “ชนิดไม่รุนแรง” ที่พบแทบในวัคซีนทุกชนิด

“ประเด็นที่คนไทยกำลังกังวลคือ ข่าวผลข้างเคียงที่รุนแรง โดยเฉพาะภาวะลิ่มเลือดอุดตันจากวัคซีนแอสตร้าเซนเนกา” โดย “สำนักงานการแพทย์ยุโรป (EMA) ประกาศว่าวัคซีนชนิดนี้ อาจมีความเชื่อมโยงกันกับภาวะดังกล่าว หลังมีรายงานว่ามีผู้ป่วยภาวะลิ่มเลือดอุดตันหลังได้รับการฉีดวัคซีนเข็มแรก”

“แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น หลายหน่วยงานด้านสาธารณสุขระดับโลกรายงานตรงกันว่า หากเทียบสัดส่วนประชากรที่รับการฉีดแล้ว ภาวะดังกล่าวมีสัดส่วนเกิดขึ้นต่ำมาก เมื่อพิจารณาในภาพรวมแล้ว หลายฝ่ายจึงให้ข้อสรุปว่า การเดินหน้าฉีดวัคซีนเพื่อลดโอกาสเสียชีวิตจากโควิด-19 จะมีประโยชน์มากกว่าการระงับใช้วัคซีนไปเลย”

ส่วนอีกหนึ่งที่กำลังเข้าสู่ประเทศไทยหลักล้านโดส อย่าง ซิโนแวค แม้ล่าสุดจะถูกเอ่ยถึงอาการข้างเคียงคล้ายอัมพฤกษ์ ซึ่งอาจเป็นความผิดปกติทางระบบประสาทชั่วคราว แต่ก็ยังไม่มีข้อมูลยืนยันที่ชัดเจนในหัวข้อดังกล่าว

ด้วยรายงานต่างๆ นานา ของทั้ง แอสตร้าเซนเนกา และ ซิโนแวค อาจจะยากเสียหน่อยที่จะยกวัคซีนทั้งสองให้เป็นม้าตัวความหวังของประเทศไทย แต่อย่างน้อยที่สุดแล้วทั้งคู่ต่างก็เป็นวัคซีนที่ได้รับการรับรองจากองค์กรอนามัยโลกแล้ว มีการอนุมัติใช้แล้วในหลายประเทศ และยังผ่านการขึ้นทะเบียนและได้รับการอนุมัติจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ประเทศไทย อย่างถูกต้อง

โดย รศ.พญ.รวีรัตน์ สิชฌรังษี กุมารแพทย์ด้านโรคภูมิแพ้และภูมิคุ้มกัน ให้ข้อมูลวัคซีนทั้งสองชนิดว่า “ในประเทศไทย จะใช้ แอสตร้าเซนเนกา ฉีดให้กับผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป บริเวณต้นแขนรวม 2 โดส ห่างกัน 10-12 สัปดาห์ และหลีกเลี่ยงการฉีดให้กับผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่องอย่างมาก ส่วน ซิโนแวค จะฉีดให้กับผู้ที่มีอายุระหว่าง 18-59 ปี บริเวณต้นแขนรวม 2 โดสเช่นกัน แต่ห่างกัน 2-4 สัปดาห์ และยกเว้นผู้ที่อยู่ในพื้นที่ระบาดรุนแรง จะต้องฉีดห่างกัน 2 สัปดาห์เท่านั้น”

“ประเทศไทยเริ่มดำเนินการฉีดวัคซีนให้กลุ่มเสี่ยงทั้ง 4 ไปแล้ว ซึ่งประกอบด้วย บุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขด่านหน้า, ผู้มีโรคประจำตัวหรือโรคกลุ่มเสี่ยง, ผู้มีอายุ 60 ปีขึ้นไป รวมถึงเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมโรคโควิด-19 ซึ่งหลังจากมีการนำเข้าวัคซีนมากขึ้น กระทรวงสาธารณสุขจึงได้เริ่มดำเนินการวางแผนงานฉีดวัคซีนให้คนทั่วไป กับโรงพยาบาล 1,500 แห่งทั่วประเทศ รวมถึงโรงพยาบาลพระรามเก้า ผ่านแพลตฟอร์ม หมอพร้อม”

แพลตฟอร์ม “หมอพร้อม” จะเปิดให้ลงทะเบียนผ่าน LINE Official Account ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมนี้ เป็นต้นไป อีกทั้งยังเปิดให้ประชาชนได้ศึกษาวิธีใช้งาน รวมถึงรายละเอียดที่ต้องแจ้ง ผ่านทางเว็บไซต์ https://หมอพร้อม.com อีกด้วย

แม้จะสรุปไม่ได้ว่าการฉีดวัคซีนทั้งสองชนิด เป็นทางรอดของคนไทย 100% หรือไม่ แต่การเข้าถึงข้อมูลของวัคซีนโควิด-19 ที่มากพอ จะช่วยสร้างความหวังให้คนไทยได้ ตัดสินใจเลือก “ทางเลือก” ในการก้าวผ่านพ้นวิกฤตนี้ไปได้ด้วยตัวเอง

สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ https://www.praram9.com/covid19-vaccine/

WRITER

RELATED

อบจ.ปทุมธานี เปิดให้ประชาชนในพื้นลงทะเบียนฉีด ‘วัคซีนซิโนฟาร์ม’

อบจ.ปทุมธานี เปิดให้ประชาชนในพื้นลงทะเบียนฉีด ‘วัคซีนซิโนฟาร์ม’

องค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานี เปิดให้ประชาชนลงทะเบียน รับวัคซีนทางเลือก 'ซิโนฟาร์ม' จากราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ แล้ว

ไขข้อสงสัย โควิด เดลตา จากอินเดีย วัคซีนที่ไทยมีป้องกันได้หรือไม่?

ไขข้อสงสัย โควิด เดลตา จากอินเดีย วัคซีนที่ไทยมีป้องกันได้หรือไม่?

วัคซีนในประเทศไทย ป้องกัน โควิดสายพันธุ์อินเดีย ได้หรือไม่? แนวโน้มการระบาด โควิดเดลตา จากอินเดีย ในไทย

ผู้ป่วยโควิด19 หลังรักษาตัวจนหายแล้ว จำเป็นต้อง ฉีดวัคซีนโควิด19 อีกไหม

ผู้ป่วยโควิด19 หลังรักษาตัวจนหายแล้ว จำเป็นต้อง ฉีดวัคซีนโควิด19 อีกไหม

หากคุณเป็นผู้ป่วยที่รักษาโรคโควิด19 จนหายดีแล้ว มีคำแนะนำทางการแพทย์ว่า ยังจำเป็นต้องเข้ารับการ ฉีดวัคซีนโควิด19 อีกเช่นกัน แต่ให้ยึดระยะเวลาดังนี้

กทม. เปิดจุดตรวจโควิด-19 เชิงรุก แบบ Walk in 6 จุด

กทม. เปิดจุดตรวจโควิด-19 เชิงรุก แบบ Walk in 6 จุด

กรุงเทพมหานคร เปิดจุดตรวจ COVID-19 เชิงรุกแบบ Walk in เพิ่ม 6 จุด กระจายไปทั่วตามเขตต่าง ๆ อาทิ อาคารโบ๊เบ๊ ทาวเวอร์ (ฝั่ง ถ.ดำรงรักษ์) / วัดมัชฌันติการาม เขตบางซื่อ

จุฬาฯ เร่งศึกษากรณีการฉีด ‘วัคซีนโควิด-19’ เข็มที่ 3

จุฬาฯ เร่งศึกษากรณีการฉีด ‘วัคซีนโควิด-19’ เข็มที่ 3

ขณะนี้อยู่ระหว่างการศึกษาการฉีดวัคซีนโควิดเข็มที่ 3 โดยไม่จำเป็นที่จะต้องใช้วัคซีนชนิดเดียวกัน

‘ออสเตรเลีย’ เตรียมทดลองวัคซีนโควิด-19 ชนิด mRNA ของตนเอง

‘ออสเตรเลีย’ เตรียมทดลองวัคซีนโควิด-19 ชนิด mRNA ของตนเอง

ตั้งเป้า เป็นวัคซีนป้องกันโควิด-19 ที่มีประสิทธิภาพ เทียบชั้น Pfizer, Moderna

Lamina ร่วมหนุนโครงการรถเก็บตัวอย่างชีวนิรภัยฯ

Lamina ร่วมหนุนโครงการรถเก็บตัวอย่างชีวนิรภัยฯ

บริษัท เทคโนเซล (เฟรย์) จำกัด ร่วมสนับสนุนการผลิตรถเก็บตัวอย่างชีวนิรภัยที่ดำเนินการโดยนักเทคนิคการแพทย์ และสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

คกก.โรคติดต่อแห่งชาติ เห็นชอบ ปรับระยะเวลาฉีดวัคซีน เข็มที่ 2 ให้เร็วยิ่งขึ้น

คกก.โรคติดต่อแห่งชาติ เห็นชอบ ปรับระยะเวลาฉีดวัคซีน เข็มที่ 2 ให้เร็วยิ่งขึ้น

พบว่าสายพันธุ์เดลตา มีสัดส่วนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติจึงเห็นชอบให้ปรับระยะเวลาการฉีด

‘หมอพร้อม’ แจ้งตั้งแต่ 25 มิ.ย.นี้ ปลดล็อกให้ รพ. จัดระบบคิวฉีดวัคซีนโควิด

‘หมอพร้อม’ แจ้งตั้งแต่ 25 มิ.ย.นี้ ปลดล็อกให้ รพ. จัดระบบคิวฉีดวัคซีนโควิด

หมอพร้อม ออกประกาศ ตั้งแต่วันที่ 25 มิ.ย.64 เป็นต้นไป จะทำการปลดล็อกให้แต่ละโรงพยาบาลสามารถจัดระบบคิว ลงนัด เลื่อนนัด และแจ้งเตือนประชาชนที่จะมาฉีดวัคซีนโควิดได้