ภัยแล้ง

เตือน 489 ตำบล เตรียมรับมือภัยแล้งปี 2564

ประเด็นน่าสนใจ

  • ฤดูฝนปี 2563 ปริมาณน้ำฝนในประเทศไทยมีน้อยกว่าค่าปรกติ ซึ่งใกล้เคียงกับในปี 2562 ที่ผ่านมา
  • หลายพื้นที่เสี่ยงประสบปัญหาภัยแล้งในช่วงฤดูแล้ง ปี 2564 จำนวน 498 ตำบล
  • แนะเกษตรกรเลี่ยงทำนาปรัง, ลุ่มเจ้าพระยาควรประหยัดน้ำ

สิ้นฤดูฝนในปี 2563 ทำให้ในอีกไม่นาน ฝนจะเริ่มค่อย ๆ ลดลง เข้าสู่ฤดูหนาวอย่างเต็มตัว ซึ่งนั่นหมายความว่าประเทศไทยจะยังจำเป็นที่จะต้องใช้น้ำที่มีอยู่ในฤดูฝนที่เพิ่งผ่านพ้นไปนี้ ไปจนถึงราวเดือน พ.ค. – มิ.ย. 2564

ซึ่งภาพรวมของปริมาณน้ำในช่วงที่ผ่านมา โดยเฉพาะในช่วง เดือน ตุลาคม 2563 นี้ หลายคนจะรู้สึกว่า มีฝนตกอย่างต่อเนื่อง มีพายุเข้าต่อเนื่อง แต่ภาพรวมของปริมาณน้ำในประเทศไทย โดยเฉพาะในเขื่อนใหญ่ ๆ กลับน่าเป็นห่วง เมื่อเขื่อนหลักของประเทศไม่ได้มีน้ำมากอย่างที่คิด

ลุ่มน้ำเจ้าพระยา – ลุ่มน้ำแม่กลอง ต้องประหยัด


ปริมาณน้ำในเขื่อนภูมิพลวันนี้

5,131

ล้าน ลบ.ม.
แต่สามารถใช้ได้ เพียง

1,331

ล้าน ลบ.ม. หรือ 14% เท่านั้น


ปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำขนาดกลางและขนาดใหญ่ทั่วประเทศไทย จำนวน 447 แห่ง มีน้ำกักเก็บอยู่ราว 43,739 ล้าน ลบ.ม. จากความจุ 76,068 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 58% ของความจุ และมีปริมาณน้ำสามารถใช้ได้ราว 19,800 ล้าน ลบ.ม. หรือ 38% ของความจุอ่างฯ

ในขณะเดียวกัน จากปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำหลัก ๆ นี้ ซึ่งหากดูเฉพาะเขื่อนหลักสำหรับลุ่มน้ำเจ้าพระยาและลุ่มน้ำแม่กลอง ปริมาณน้ำต้นทุนของทั้งสองลุ่มน้ำ มีอยู่อย่างจำกัด เนื่องจากในฤดูฝนที่ผ่านมา แนวฝน-แนวพายุพัดเข้าไทยนั้นจะไม่ขึ้นไปทางตอนเหนือของประเทศ

สำหรับในเขื่อนหลักในลุ่มน้ำเจ้าพระยา ได้แก่ เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ มีปริมาณน้ำใช้การได้รวมกัน 4,011 ล้าน ลบ.ม.

ซึ่งต้องส่งน้ำให้กับ 22 จังหวัดภาคกลางตลอดระยะเวลา 6+3 เดือน ก็คือ

  • ช่วงตั้งแต่เดือน พ.ย. 63 – เม.ย. 64
  • ช่วงตั้งแต่ พ.ค. – ก.ค. 64 (กรณีฝนทิ้งช่วง)

ปริมาณฝนในปี 2563 เทียบกับค่าปรกติ

สถานการณ์น้ำในแม่น้ำสายหลัก

สำหรับแม่น้ำสายหลักในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคกลาง แนวโน้มของปริมาณน้ำในลำน้ำมีแนวโน้นลดลง ระดับน้ำอยู่ในระดับน้ำน้อยถึงปรกติ โดยจะเป็นว่า ในหลายจุดระดับน้ำ อยู่ในระดับ น้ำน้อยวิกฤติ

ในขณะที่บริเวณภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบนมีสถานะใกล้เคียงกับภาคเหนือและภาคกลางคือ ระดับน้ำในแม่น้ำสายหลักอยู่ในระดับน้ำน้อย ถึงอยู่ในเกณฑ์ปรกติ

มีเพียงบริเวณภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ที่มีแนวโน้มน้ำมาก

ข้อมูลปริมาณน้ำในลำน้ำสายต่าง ๆ (ข้อมูล 13 พ.ย. 63)

สาเหตุของสถานการณ์น้ำ

ในปี 2563 ปริมาณน้ำต้นทุนที่มีในประเทศไทยมีปริมาณน้อยกว่าปรกติ ซึ่งในช่วงต้นฤดูฝนปี 2563 ปริมาณน้ำฝนน้อยกว่าปี 2562 เนื่องจากสภาวะฝนทิ้งช่วงต่อเนื่องจากฤดูแล้ง ก่อนที่จะเริ่มมีฝนตกชุกมากขึ้นในช่วงปลายฤดูฝนที่ผ่านมา

ปริมาณน้ำในลำน้ำแต่ละภาค
กราฟปริมาณน้ำฝนสะสมตั้งแต่ต้นปีจนถึง 12 พ.ย. 2563 โดยเส้นสีแดงคือปริมาณน้ำฝนสะสมในปี 2563

ซึ่งในช่วงปลายฤดูฝนที่ผ่านมา มีร่องมรสุมพาดผ่าน และมีพายุพัดเข้ามาในประเทศไทยอย่างต่อเนื่อง ทำให้ปริมาณน้ำฝนเพิ่มสูงขึ้นมากกว่าในปี 2562 ที่ผ่านมา แต่หากดูพื้นที่ที่ฝนตกเป็นรายภาคแล้วจะพบว่า

แนวพื้นที่ของฝนตกลงมานั้น ส่วนใหญ่ไปอยู่ในบริเวณพื้นที่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือทางตอนบน และตอนล่างของภาค รวมถึงภาคตะวันออกและใต้

ในขณะที่ปริมาณน้ำฝนในภาคกลาง และฝั่งตะวันตกของประเทศนั้นมีปริมาณฝนไม่มากนัก จึงทำให้ปริมาณน้ำให้ในเขื่อนหลัก โดยเฉพาะลุ่มเจ้าพระยา มีปริมาณที่ค่อนข้างน้อย โดยเฉพาะเขื่อนภูมิพล

ปริมาณน้ำฝนสะสมในปี 2563 นี้ จะเห็นพื้นที่มีฝนตกน้อย – มาก
ปริมาณน้ำในแหล่งน้ำ

ผลกระทบ 498 ตำบลเสี่ยงแล้ง

เนื่องจากน้ำต้นทุนมีน้อยส่งผลทำให้น้ำที่เหลืออยู่ ไม่มีเพียงพอสำหรับการทำนาปรังได้อย่างแน่นอน โดยเฉพาะในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ดังนั้น คำแนะนำสำหรับเกษตรกร ควรเลือกปลูกพืชน้ำที่ใช้น้ำน้อยเป็นทางเลือกแทน หรือหามีแหล่งน้ำของตนเอง ไม่ว่าจะเป็นบ่อบาดาล สระน้ำ ก็จะยังคงพอช่วยผ่อนปัญหาไปได้

ซึ่งในช่วงเวลาที่เหลืออีกกว่าครึ่งปี ก่อนถึงฤดูฝนในปี 2564 จึงมีหลายพื้นที่ที่เสี่ยงประสบปัญหาภัยแล้งอย่างแน่นอน โดยเฉพาะทางบริเวณภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน

พื้นที่เสี่ยงภัยไม้ผลขาดแคลนน้ำ ฤดูแล้ง 2564

ในพื้นที่ที่ปริมาณน้ำมีน้อย ทำให้เสี่ยงที่ไม้ผลจะขาดแคลนน้ำราว 3.3 แสนไร่ ในพื้นที่ 32 จังหวัด โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือ และภาคอีสาน จำนวนกว่า 113 อำเภอ

น้ำกินน้ำใช้ ฤดูแล้ง 2564

นอกจากสถานการณ์น้ำในภาคเกษตรแล้ว สำหรับน้ำกินน้ำใช้ในการอุปโภคบริโภค ก็จะได้รับผลกระทบทั้งในและนอกเขต พื้นที่ดูแลของการประปาฯ

ทั้งในภาคเหนือ – ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง ดังนั้นในระยะเวลาอีกกว่า 6 เดือนจนกว่าจะถึงฤดูฝนปี 2564 นั้น ถือเป็นช่วงเวลาที่จะต้องใช้น้ำกันอย่างประหยัด


อีกทั้งในปี 2563 นี้ แม้ว่าเข้าฤดูฝน แต่ก็ยังเกิดภาวะฝนทิ้งช่วงจนกระทั่งในช่วงท้ายฤดูกาลที่ผ่านมา ดังนั้น คนไทยจะต้องเตรียมพร้อมเผชิญปัญหาน้ำใช้ไปอีกเกือบ 9 เดือนเลยทีเดียว


ข้อมูล : กรมชลประทาน, คลังข้อมูลน้ำและภูมิอากาศแห่งชาติ โดย สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน), สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ, กรมอุตุนิยมวิทยา

WRITER

Suthee C.

คนออนไลน์ ประสบการณ์ใช้ Netcape Navigator เปิดเว็บไซต์, ใช้ Notepad ทำเว็บ ผ่านเรื่องราวหลายๆ อย่างที่ผ่านมา เอามาเล่าให้ฟังกัน

RELATED

กปน. เดินหน้าเตรียมการพร้อมรับภัยแล้ง 2564

กปน. เดินหน้าเตรียมการพร้อมรับภัยแล้ง 2564

นายกวี อารีกุล ผู้ว่าการการประปานครหลวง (กปน.) เปิดเผยว่า กปน. ได้เฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์น้ำต้นทุนในเขื่อนหลักอย่างใกล้ชิดมาโดยตลอด พบว่า สถานการณ์ภัยแล้งของประเทศไทยปี 2564 ต้องมีการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด เนื่องจากปริมาณน้ำในเขื่อนหลักปีนี้น้อยกว่าช่วงเวลาเดียวกันของปีที่ผ่านมา โดยพื้นที่กรุงเทพฯ ฝั่งตะวันตก และนนทบุรีบางส่วน…

ประกาศเขตภัยแล้ง ปภ. เร่งแก้ปัญหา|ขอ ปชช. ใช้น้ำประหยัด

ประกาศเขตภัยแล้ง ปภ. เร่งแก้ปัญหา|ขอ ปชช. ใช้น้ำประหยัด

25 เม.ย. 63 นายมณฑล สุดประเสริฐ อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เปิดเผยว่า ปัจจุบัน (25 เม.ย.63) มีจังหวัดประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน (ภัยแล้ง) 26 จังหวัด…

กรมทางหลวงชนบท แจกน้ำประปาสะอาด ทุกภูมิภาค ช่วยบรรเทาภัยแล้ง

กรมทางหลวงชนบท แจกน้ำประปาสะอาด ทุกภูมิภาค ช่วยบรรเทาภัยแล้ง

กรมทางหลวงชนบท (ทช.) โดยแขวงทางหลวงชนบทเพชรบูรณ์ หมวดบำรุงทางหลวงชนบทหล่มสัก พร้อมเจ้าหน้าที่นำรถบรรทุกน้ำประปา จำนวน 6,000 ลิตร แจกจ่ายให้กับประชาชนมีบ้านเรือนบนถนนทางหลวงชนบทสาย พช.4004- บ้านอมชี ตำบลท่าพล อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบูรณ์ เพื่อใช้อุปโภคบริโภค…

เจ๋ง! อิสราเอลสกัดน้ำจากอากาศได้

เจ๋ง! อิสราเอลสกัดน้ำจากอากาศได้

สำนักข่าวซินหัว รายงานว่า Israel Institute of Technology – The Technion หรือ สถาบันเทคโนโลยีอิสราเอล เปิดเผยว่า นักวิจัยอิสราเอลพัฒนาระบบสกัดและเก็บน้ำจากอากาศ โดยรวมถึงพื้นที่ทะเลทราย โดยเป็นระบบที่สามารถพกพาได้และตอบสนองการใช้พลังงานทั้งหมดได้ด้วยตัวเอง…

13 จังหวัด ประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือ ภัยแล้ง

13 จังหวัด ประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือ ภัยแล้ง

สถานการณ์น้ำแล้งในปีนี้ เริ่มแล้ว มีจังหวัดที่มีการประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน (ภัยแล้ง) แล้วจำนวน 13 จังหวัด ประกอบไปด้วย เชียงราย น่าน นครพนม มหาสารคาม บึงกาฬ หนองคาย บุรีรัมย์…

รัฐบาลตั้ง “ศูนย์เฉพาะกิจแก้ภัยแล้ง” นายกฯ เป็น ผบ.ศูนย์ฯ

รัฐบาลตั้ง “ศูนย์เฉพาะกิจแก้ภัยแล้ง” นายกฯ เป็น ผบ.ศูนย์ฯ

ศ.ดร.นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ได้เปิดเผยว่า คณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ได้เห็นชอบในกรอบรายละเอียดโครงสร้างการจัดตั้งศูนย์บัญชาการเฉพาะกิจและแผนปฏิบัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาวิกฤตน้ำ รวมทั้งเห็นชอบให้สำนักงบประมาณดำเนินการตามพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ พ.ศ.2561 โดยพิจารณาจัดสรรงบประมาณเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสนับสนุนการปฏิบัติงานดังกล่าวตามความจำเป็น โดย ศูนย์บัญชาการเฉพาะกิจ” แก้ปัญหาภัยแล้งในครั้งนี้ จะมีพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีเป็นผู้บัญชาการอำนวยการแก้ไขปัญหาวิกฤตน้ำ…

ภัยแล้งทุกภูมิภาคเข้าขั้นวิกฤติ เขื่อนใหญ่ 14 แห่ง มีน้ำน้อยกว่าครึ่ง

ภัยแล้งทุกภูมิภาคเข้าขั้นวิกฤติ เขื่อนใหญ่ 14 แห่ง มีน้ำน้อยกว่าครึ่ง

นายสำเริง แสงภู่วงค์ รองเลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เปิดเผยถึงสถานการณ์น้ำภาพรวมทั้งประเทศขณะนี้ว่า ปัจจุบันแหล่งน้ำต่าง ๆ ทั่วประเทศมีปริมาณน้ำรวมทั้งสิ้น 49,789 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 61% เป็นปริมาณน้ำใช้การ 25,714…

ชลประทาน ตั้งศูนย์เฉพาะกิจฯ เครื่องจักรกล สู้ภัยแล้ง

ชลประทาน ตั้งศูนย์เฉพาะกิจฯ เครื่องจักรกล สู้ภัยแล้ง

ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล รองอธิบดีกรมชลประทาน เป็นประธานเปิดศูนย์ปฏิบัติการเฉพาะกิจสำนักเครื่องจักรกล แก้ไขและบรรเทาวิกฤติภัยแล้ง ปี 2562/2563 กรมชลประทาน โดยมี นายสุชาติ เจริญศรี รองอธิบดีกรมชลประทาน นายสุพิศ พิทักษ์ธรรม ผู้อำนวยการสำนักเครื่องจักรกล…

รัฐบาล เล็งทุ่มงบ 3 พันล้านรับมือภัยแล้ง

รัฐบาล เล็งทุ่มงบ 3 พันล้านรับมือภัยแล้ง

พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงการแก้ไขสถานการณ์ภัยแล้ง ว่า ตนบอกล่วงหน้าไปแล้วว่าเราจะดูแลในเรื่องการเอาน้ำใต้ดินและบนดิน เพื่อดูแลในส่วนของการอุปโภคและบริโภค ส่วนน้ำทำการเกษตรไม่มีเพียงพอจึงต้องปรับเปลี่ยน โดยไม่สามารถทำนาปรังได้ เพราะว่าน้ำในปีนี้น้อยมาก เราพยายามขุดบ่อน้ำบาดาลทั่วประเทศเพิ่มขึ้น 500 กว่าแห่ง ซึ่งมีการประชุมล่วงหน้าเพื่อเตรียมการมาแล้ว อย่างไรก็ตาม…