กล้องโทรทรรศน์วิทยุ ข่าวสดวันนี้ ดาราศาสตร์ หลุมดำ

เผยภาพถ่าย “หลุมดำ” ครั้งแรกในประวัติศาสตร์

คัดลอก URL แล้ว

นักดาราศาสตร์เผยภาพถ่าย “หลุมดำ” ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ห่างจากโลกประมาณ 55 ล้านปีแสง

เมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2562 เวลา 20:00 น. ตามเวลาประเทศไทย มีการแถลงข่าวสำคัญพร้อมกันทั่วโลกภายใต้โครงการความร่วมมือระดับนานาชาติ เปิดเผยภาพ “หลุมดำมวลยวดยิ่ง” (Supermassive Black Hole) บริเวณใจกลางกาแล็กซี M87 (Messier 87) อยู่ห่างจากโลกประมาณ 55 ล้านปีแสง

และมีมวลประมาณ 6,500 ล้านเท่าของมวลดวงอาทิตย์ ผลงานจากกล้องโทรทรรศน์อีเวนต์ฮอไรซันเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุช่วงความถี่สูง นับเป็นความสำเร็จทางวิทยาศาสตร์ครั้งยิ่งใหญ่อีกครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ของมวลมนุษยชาติ

ดร. ศรัณย์ โปษยะจินดา ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ กล่าวว่า นักวิทยาศาสตร์ทราบกันดีว่า “หลุมดำ” มีอยู่จริง แต่ยังไม่สามารถบันทึกภาพได้โดยตรง ที่ผ่านมานักวิทยาศาสตร์จำลองภาพหลุมดำจากทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์ต่างๆ ภาพหลุมดำมวลยวดยิ่งบริเวณใจกลางกาแล็กซี M87 ที่เราได้เห็นวันนี้ นับเป็นภาพหลุมดำภาพแรกที่บันทึกได้โดยตรง

ภาพที่บันทึกได้ปรากฏเป็นเงาของหลุมดำที่ห่อหุ้มหลุมดำ มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 40,000 ล้านกิโลเมตร เงาของหลุมดำนี้ใหญ่กว่าขนาดจริงของหลุมดำประมาณ 2.5 เท่า นับเป็นหลุมดำที่มีขนาดใหญ่และใกล้โลกที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยศึกษามา

กล้องโทรทรรศน์อีเวนต์ฮอไรซัน (Event Horizon Telescope: EHT) เป็นเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุความถี่สูง ช่วง 230-450 GHz จากหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุ 8 แห่งทั่วโลก ทำงานร่วมกันเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการรับสัญญานและกำลังแยกภาพ ใช้เทคนิคการแทรกสอดระยะไกล (Very Long Baseline Interferometer : VLBI)

เมื่อสังเกตการณ์ร่วมกันจะเสมือนว่ามีกล้องโทรทรรศน์วิทยุที่มีขนาดหน้าจานเท่ากับเส้นผ่านศูนย์กลางของโลก
การใช้เทคนิคการแทรกสอดระยะไกล หรือวีแอลบีไอในครั้งนี้ สังเกตการณ์ ณ ช่วงความถี่ 230 GHz เทียบเท่าความยาวคลื่น 1.3 มิลลิเมตร ทำให้ได้ภาพที่มีความละเอียดเชิงมุมระดับ 20 ไมโครอาร์คเซค

ประสิทธิภาพของกล้องเปรียบเสมือนมีความละเอียดเพียงพอที่จะอ่านหนังสือพิมพ์ในนิวยอร์คได้จากร้านกาแฟในปารีส ที่ระยะห่างกว่า 6,000 กิโลเมตร กล้องโทรทรรศน์วิทยุความถี่สูงของหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุ 8 แห่ง ที่ร่วมเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์อีเวนต์ฮอไรซัน ได้แก่

1) หอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุแอริโซนา สหรัฐอเมริกา (Arizona Radio Observatory/Submillimeter-wave Astronomy – ARO/SMT)

2) กล้องโทรทรรศน์เอเพ็กซ์ ประเทศชิลี (Atacama Pathfinder EXperiment – APEX)

3) กล้องโทรทรรศน์วิทยุ IRAM ประเทศสเปน (IRAM 30-meter telescope)

4) กล้องโทรทรรศน์เจมส์ เคลิร์ก แม็กซ์เวลล์ รัฐฮาวาย สหรัฐอเมริกา (James Clerk Maxwell Telescope – JCMT)

5) The Large Millimeter Telescope Alfonso Serrano (LMT) ประเทศเม็กซิโก

6) The Submillimeter Array (SMA) รัฐฮาวาย สหรัฐอเมริกา

7) กล้องโทรทรรศน์วิทยุอัลมา ประเทศชิลี (Atacama Large Millimeter/Submillimeter Array – ALMA)

8) กล้องโทรทรรศน์วิทยุ ณ ขั้วโลกใต้ ทวีปแอนตาร์กติกา (South Pole Telescope -SPT)

ข้อมูลมหาศาลทั้งหมดจากการสังเกตการณ์ครั้งนี้ ประมาณ 1 ล้าน กิกะไบต์ ถูกนำมาประมวลผลด้วยซูเปอร์คอมพิวเตอร์ที่สถาบันดาราศาสตร์วิทยุมักซ์พลังค์ เยอรมนี และสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา

ดร.ศรัณย์ กล่าวเพิ่มเติมว่า นอกจากความสำเร็จในการบันทึกภาพเงาของหลุมดำมวลยวดยิ่งได้เป็นครั้งแรกแล้ว การค้นพบครั้งนี้ยังสามารถใช้พิสูจน์ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปของไอน์สไตน์ ทำให้เข้าใจกระบวนการถ่ายเทมวลสารและพลังงานมหาศาลรอบหลุมดำได้ดียิ่งขึ้น และกระบวนการปลดปล่อยรังสีในรูปแบบเจ็ทของหลุมดำ

การค้นพบองค์ความรู้ใหม่ทางวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ครั้งนี้ จะสำเร็จไม่ได้หากปราศจากความร่วมมือระดับนานาชาติจากหอดูดาว และนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลก สดร.ได้ตระหนักถึงความสำคัญที่จะเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งในความร่วมมือระดับนานาชาตินี้ โดยกำลังดำเนินการสร้างหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์วิทยุแห่งชาติขึ้น เพื่อเข้าร่วมสังเกตการณ์ในอนาคต

นอกจากนี้ประเทศไทยยังได้รับเชิญให้เข้าร่วมเป็นสมาชิกเครือข่ายหอดูดาวในเอเชียตะวันออก (The East Asian Observatory:EAO) หนึ่งในเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุความถี่สูงที่ร่วมศึกษาในครั้งนี้ นับเป็นประเทศที่ 5 ที่ร่วมเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบของเครือข่ายดังกล่าวเพิ่มเติมจากประเทศ จีน ญี่ปุ่น เกาหลี และไต้หวัน แสดงถึงศักยภาพและการยอมรับของวงการดาราศาสตร์ไทยในเวทีโลก

ความร่วมมือในโครงการวิทยาศาสตร์ระดับโลกไม่ได้นำมาซึ่งความสามารถทางวิทยาศาสตร์ของนักดาราศาสตร์ไทยแต่เพียงอย่างเดียว แต่ยังเปิดโอกาสให้วิศวกรช่างเทคนิค โปรแกรมเมอร์มีส่วนร่วมในการพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงและมีส่วนร่วมในการค้นพบที่ยิ่งใหญ่ของโลกต่อไปในอนาคต


แท็ก: NEWS , , , ,
WRITER

RELATED

พยากรณ์อากาศ – 9 ส.ค. ประเทศไทยมีฝนฟ้าคะนองบางแห่ง

พยากรณ์อากาศ – 9 ส.ค. ประเทศไทยมีฝนฟ้าคะนองบางแห่ง

ช่วง 10-14 ส.ค. จะมีฝนเพิ่มขึ้น ฝนตกหนัก

พยากรณ์อากาศ – 30 ก.ค. หลายพื้นที่มีฝนฟ้าคะนอง

พยากรณ์อากาศ – 30 ก.ค. หลายพื้นที่มีฝนฟ้าคะนอง

จากมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดปกคลุมประเทศไทย

พยากรณ์อากาศ 24 ก.ค. – อีสานระวังฝนตกหนักมากบางพื้นที่

พยากรณ์อากาศ 24 ก.ค. – อีสานระวังฝนตกหนักมากบางพื้นที่

พยากรณ์อากาศตั้งแต่เวลา 06.00 วันนี้ – 06.00 น. วันพรุ่งนี้ ภาคเหนือ มีฝนฟ้าคะนองร้อยละ 70 ของพื้นที่ กับมีฝนตกหนักบางแห่งบริเวณจังหวัดน่าน อุตรดิตถ์ พิษณุโลก และเพชรบูรณ์…

26-27 เม.ย. ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพ-ซูเปอร์ฟูลมูน ใกล้โลกที่สุดในรอบปี

26-27 เม.ย. ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพ-ซูเปอร์ฟูลมูน ใกล้โลกที่สุดในรอบปี

ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ส่งท้าย เม.ย. ดวงอาทิตย์ตั้งฉากกรุงเทพ-ดวงจันทร์ใกล้โลกที่สุดในรอบปี ซูเปอร์ฟูลมูน 26-27 เม.ย. 2564

ปรากฏการณ์ “ดาวพฤหัสบดี” เคียง “ดาวเสาร์” ใกล้ที่สุดในรอบ 397 ปี |20-23 ธ.ค.นี้

ปรากฏการณ์ “ดาวพฤหัสบดี” เคียง “ดาวเสาร์” ใกล้ที่สุดในรอบ 397 ปี |20-23 ธ.ค.นี้

หากพลาดต้องรออีก 60 ปีถึงได้ดู ปรากฏการณ์ “ดาวพฤหัสบดี” เคียง “ดาวเสาร์” จะเกิดขึ้นวันที่ 20 - 23 ธันวาคม 2563

รอชมความงดงาม ฝนดาวตกโอไรออนิดส์ 21 ต.ค. นี้ เผยทริคถ่ายภาพยังไงให้ออกมาสวย

รอชมความงดงาม ฝนดาวตกโอไรออนิดส์ 21 ต.ค. นี้ เผยทริคถ่ายภาพยังไงให้ออกมาสวย

เรื่องน่ารู้ ก่อนรับชมความงามของ ฝนดาวตกโอไรออนิดส์ 21 ต.ค. นี้ พร้อมเผย 7 ทริคถ่ายภาพ ฝนดาวตกโอไรออนิดส์

8 เรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับ น้ำบนดาวอังคาร

8 เรื่องน่าสนใจเกี่ยวกับ น้ำบนดาวอังคาร

น้ำบนดาวอังคาร หายไปได้อย่างไร? อ่านข้อมูลน่าสนใจเกี่ยวกับ น้ำบนดาวอังคาร จากอดีตถึงปัจจุบัน

เจอหลักฐานบ่งชี้ว่า อาจมี “ทะเลสาบ” ฝังอยู่ใต้พื้นผิว “ดาวอังคาร”

เจอหลักฐานบ่งชี้ว่า อาจมี “ทะเลสาบ” ฝังอยู่ใต้พื้นผิว “ดาวอังคาร”

ข้อมูลจากยานมาร์สเอกซ์เพรสเจอหลักฐานที่บ่งชี้ว่าอาจมี ทะเลสาบขนาดใหญ่ฝังอยู่ใต้พื้นผิว ดาวอังคาร

สรุปแถลงศบค. โควิด 19 ในไทย วันนี้ 28/04/2563 | 11.30 น.

สรุปแถลงศบค. โควิด 19 ในไทย วันนี้ 28/04/2563 | 11.30 น.

สรุปสถานการณ์ไวรัสโคโรน่า 2019 📍 สถานการณ์ในประเทศไทย 🔻 เพิ่ม ผู้ป่วยยืนยันวันนี้ 7 ราย เป็นผู้ป่วยยืนยัน (รายที่ 2,932 – 2,938) ประเทศไทย…