คำสนธิ คำสมาส ภาษาไทย วิชาภาษาไทย สมาสชน สนธิเชื่อม หลักภาษาไทย

เรียนรู้หลักภาษาไทย คำสมาส และคำสนธิ

พอจะจำกันได้ไหม กับคำพูดที่ว่า “สมาสชน สนธิเชื่อม” เป็นการทำความเข้าใจง่ายๆ เมื่อเจอคำถามเกี่ยวกับการแยกประเภทของ คำสมาส และคำสนธิ แต่วันนี้เราจะทบทวนและทำความเข้าใจ คำสมาส และคำสนธิ ให้มากขึ้น จะได้ไม่โดนข้อสอบหลอก หากเจอตัวเลือกที่ใกล้เคียงกัน  ถ้าพร้อมแล้วไปติดตามกันเลย

เรียนรู้หลักภาษาไทย
คำสมาส และคำสนธิ

คำสมาส คืออะไร?

การสร้างคำสมาสเกิดจากการนำคำสองคำขึ้นไป มารวมหรือผสมเข้าด้วยกัน โดยคำเหล่านั้นต้องมีรากศัพท์เดิมจากภาษาบาลี สันสกฤตเท่านั้น ลักษณะของคำสมาส มี 4 ข้อหลักๆ ดังนี้

1. คำที่มาจากภาษาบาลี-สันสกฤตเท่านั้น คำที่มาจากภาษาอื่นๆ นำมาประสมกันไม่นับเป็นคำสมาส ตัวอย่างคำสมาส

  • บาลี+บาลี ได้แก่ อัคคีภัย วาตภัย โจรภัย อริยสัจ ขัตติยมานะ อัจฉริยบุคคล
  • สันสกฤต+สันสกฤต ได้แก่ แพทยศาสตร์ วีรบุรุษ วีรสตรี สังคมวิทยา ศิลปกรรม
  • บาลี+สันสกฤต ได้แก่ หัตถศึกษา นาฎศิลป์ สัจธรรม สามัญศึกษา

2. คำที่รวมกันแล้วไม่เปลี่ยนแปลงรูปคำแต่อย่างใด มีการออกเสียง อะ อิ อุ เช่น

วัฒน+ธรรม = วัฒนธรรม

สาร+คดี = สารคดี

พิพิธ+ภัณฑ์ = พิพิธภัณฑ์

เสรี+ภาพ = เสรีภาพ

สังฆ+นายก = สังฆนายก

3. คำสมาสเมื่อออกเสียงต้องต่อเนื่องกัน เช่น

ภูมิศาสตร์ อ่านว่า พู-มิ-สาด

เกียรติประวัติ อ่านว่า เกียด-ติ-ประ-หวัด

เศรษฐการ อ่านว่า เสด-ถะ-กาน

รัฐมนตรี อ่านว่า รัด-ถะ-มน-ตรี

4. คำที่นำมาสมาสกันแล้ว ความหมายหลักอยู่ที่คำหลัง ส่วนความรองจะอยู่ข้างหน้า เช่น

ยุทธ (รบ) + ภูมิ (แผ่นดิน สนาม) = ยุทธภูมิ (สนามรบ)

หัตถ (มือ) + กรรม (การงาน) = หัตถกรรม (งานฝีมือ)

คุรุ (ครู) + ศาสตร์ (วิชา) = คุรุศาสตร์ (วิชาครู)

สุนทร (งาม ไพเราะ) + พจน์ (คำกล่าว)= สุนทรพจน์ (คำกล่าวที่ไพเราะ)

 

คำสนธิ คืออะไร?

หมายถึง การเชื่อมคำที่มาจากภาษาบาลี-สันสกฤต โดยนอกจากเชื่อมคำสองคำด้วยกันแล้ว ยังมีความกลมกลืนของเสียง ซึ่งสนธิมีด้วยกัน 3 ชนิด คือ สนธิสระ (สระสนธิ), สนธิพยัญชนะ (พยัญชนะสนธิ) และสนธินิคหิต (นิคหิตสนธิ)

1. สระสนธิ คือ การกลมกลืนคำด้วยเสียงสระ เช่น

วิทย+อาลัย = วิทยาลัย

พุทธ+อานุภาพ = พุทธานุภาพ

มหา+อรรณพ = มหรรณพ

นาค+อินทร์ = นาคินทร์

มัคค+อุเทศก์ = มัคคุเทศก์

พุทธ+โอวาท = พุทโธวาท

ธนู+อาคม = ธันวาคม

2. พยัญชนะสนธิ เป็นการกลมกลืนเสียงระหว่างพยัญชนะกับพยัญชนะ ซึ่งไม่ค่อยมีใช้ในภาษาไทย เช่น

รหสฺ + ฐาน = รโหฐาน

มนสฺ + ภาว = มโนภาว (มโนภาพ)

ทุสฺ + ชน = ทุรชน นิสฺ + ภย = นิรภัย

3. นิคหิตสนธิ เป็นการเชื่อมคำที่ขึ้นต้นด้วยนิคหิต หรือพยางค์ท้ายของคำหน้าเป็นนิคหิต กับคำอื่นๆ เช่น

สํ + อุทัย = สมุทัย

สํ + อาคม = สมาคม

สํ + ขาร = สังขาร

สํ + คม = สังคม

สํ + หาร = สังหาร

สํ + วร = สังวร

RELATED

วิธีการท่องไตรยางค์ อักษรสูง อักษรกลาง อักษรต่ำ

วิธีการท่องไตรยางค์ อักษรสูง อักษรกลาง อักษรต่ำ

หลักภาษาไทย ไตรยางค์ หรือ อักษรสามหมู่ สำหรับน้องๆ ระดับชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษา ที่เราควรรู้และใช้ให้ถูกต้อง วิธีการท่องไตรยางค์ อักษรสูง อักษรกลาง อักษรต่ำ

อุปมา อุปไมย คืออะไร? พร้อมหลักการจำ

อุปมา อุปไมย คืออะไร? พร้อมหลักการจำ

ทบทวนความจำกันหน่อย อุปมา อุปไมย คืออะไร? พอจะจำกันได้ไหม และแยกออกหรือไม่ ระหว่างคำไหนคืออุปมา คำไหนคืออุปไมย

รวมชื่ออำเภออ่านยาก คำอ่านชื่ออำเภอที่ถูกต้อง

รวมชื่ออำเภออ่านยาก คำอ่านชื่ออำเภอที่ถูกต้อง

เวลาเดินทางไปต่างจังหวัดของประเทศไทย เราน่าจะเคยเห็นป้ายชื่ออำเภอของแต่ละจังหวัดกันมาบ้าง ถ้าไม่ใช่คนในพื้นที่ ต้องสงสัยแน่ๆ ว่าอำเภอเหล่านี้อ่านอย่างไร รวมชื่ออำเภออ่านยาก

คำสามัญ คำสุภาพ เกร็ดความรู้ภาษาไทย ที่หลายคนอาจยังไม่เคยรู้

คำสามัญ คำสุภาพ เกร็ดความรู้ภาษาไทย ที่หลายคนอาจยังไม่เคยรู้

เรื่องน่ารู้ภาษาไทย ที่น้องๆ หลายคนมักเจอในข้อสอบ ในการบ้านส่งอาจารย์ คำสามัญ หมายถึง คำที่ใช้เรียกสิ่งต่างๆ โดยทั่วไป เช่น สัตว์ ช้าง แมว อาหาร และ คำสุภาพ เดิมเป็นคำที่คิดขึ้นเพื่อเลี่ยงคำหยาบ คำที่ไม่สมควรใช้กราบบังคมทูลพระมหากษัตริย์

ตัวอักษรย่อ ตำแหน่ง หน่วยงานต่างๆ ของไทยที่ควรรู้

ตัวอักษรย่อ ตำแหน่ง หน่วยงานต่างๆ ของไทยที่ควรรู้

เรื่องน่ารู้ อักษรย่อ หรือ คำย่อ เป็นการนำอักษรบางตัวในคำหนึ่งๆ ใช้เรียกแทน "คำเต็ม" โดยส่วนใหญ่จะเป็นพยัญชนะ และใส่จุดหรือไม่ใส่จุด เมื่ออักษรย่อมีตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไป จะใส่จุดที่ตัวสุดท้ายเพียงจุดเดียว (ไม่ใส่ทีละอักษร) ย

15 กลอนสุนทรภู่ ที่โดดเด่นเรื่องคติสอนใจ เนื่องในวันสุนทรภู่

15 กลอนสุนทรภู่ ที่โดดเด่นเรื่องคติสอนใจ เนื่องในวันสุนทรภู่

เนื่องในวันที่ 26 มิถุนายน วันสุนทรภู่ ขอรวมรวมผลงาน 15 กลอนสุนทรภู่ ที่โดดเด่นเรื่องคติสอนใจ

คำเป็น คำตาย คืออะไร? พร้อมวิธีจำง่ายๆ ไปตอบโจทย์ในข้อสอบ

คำเป็น คำตาย คืออะไร? พร้อมวิธีจำง่ายๆ ไปตอบโจทย์ในข้อสอบ

มาเรียนรู้หลักภาษาไทย เรื่อง "คำเป็น คำตาย" จำกันได้ไหมคะว่า คำเป็น คำตาย หมายถึงอะไร และสังเกต อย่างไรถึงรู้ว่า อันนี้คำเป็น อันนี้คำตาย

คำไทยแท้มีลักษณะอย่างไร วิธีสังเกตคำไทยแท้

คำไทยแท้มีลักษณะอย่างไร วิธีสังเกตคำไทยแท้

เรื่องน่ารู้หลักภาษาไทย "คำไทยแท้" เป็นคำดั้งเดิมที่มีใช้อยู่ในภาษาไทย น้องๆ หลายคนอาจจะสับสนกับคำภาษาไทยที่ยืมมาจากภาษาต่างประเทศ และใช้ปะปนจนแยกไม่ออก เช่น สันสกฤต

5 วิธีเขียนเรียงความ ให้น่าสนใจ

5 วิธีเขียนเรียงความ ให้น่าสนใจ

เคยเป็นมั๊ย? เริ่มต้นไม่ถูกว่าจะ เขียนเรียงความ ยังไงดี วันนี้เรามี วิธีเขียนเรียงความ ให้น่าสนใจ มาฝากค่ะ