ปอดอักเสบ โรคติดต่อ โรคปอด โรควัณโรค ไอเรื้อรัง

โรควัณโรคหลังโพรงจมูก เป็นวัณโรคชนิดที่ติดต่อกันได้น้อย พบเพียง 1%

หลังจากที่ น้ำตาล เดอะสตาร์ เสียชีวิตลงด้วยอาการเลือดออกไม่หยุด คณะแพทย์ศิริราช ได้ทำการตรวจวินิจฉัยหาสาเหตุการเสียชีวิตแล้ว โดยทำการตัดชิ้นเนื้อหลังโพรงจมูก

ผลตรวจชิ้นเนื้อ พบว่า มีเชื้อวัณโรคที่ด้านหลังโพรงจมูก ซึ่งเป็นโรคที่พบได้น้อยมาก ซึ่งวัณโรคเป็นโรคที่พบเจอได้บ่อยในประเทศไทย แต่เป็นโรคที่รักษาได้ โดยสถิติพบว่า คนไทยเป็นวัณโรคประมาณ 80,000 คนจากประชากร 69 ล้านคน ซึ่งส่วนใหญ่ 83% จะเจอในปอด แต่ 17% เจอนอกปอด ส่วนวัณโรคที่ด้านหลังโพรงจมูกนั้นพบเพียง 1% วัณโรคสามารถเป็นได้ตามอวัยวะอื่นๆ ในร่างกาย ซึ่งวัณโรคหลังโพรงจมูกนั้นมีรายงานทางการแพทย์ทั่วโลกพบว่า ผู้ป่วย 1 ใน 3 อาจไม่มีอาการใดๆ และ 70% อาจมีต่อมน้ำเหลืองที่คอโต หรือมีก้อนที่หลังบริเวณโพรงจมูก โดยการวินิจฉัยโรคนั้นทำได้โดยการตรวจชิ้นเนื้อที่ก้อนที่โต

ส่วนกรณีที่พบกับ น้ำตาล เดอะสตาร์ นั้นเป็นกรณีที่ไม่ปกติจริงๆ พบได้น้อยมากๆ เนื่องจากไม่มีอาการใดๆ เตือนเลย ดังนั้น หมอจึงแนะนำว่าควรตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอ หากพบสิ่งผิดปกติควรค้นหาจนพบเจอสาเหตุของความผิดปกตินั้น และแม้ว่าจะตรวจร่างกายอยู่แล้ว แต่หากพบมีอาการผิดปกติในร่ายกาย เช่น น้ำหนักลดลงอย่างไม่รู้สาเหตุ เบื่ออาหาร มีไข้ต่ำๆ หรือคลำได้ก้อนผิดปกติ ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

วัณโรค

เป็นโรคติดต่อทางเดินหายใจมาตั้งแต่อดีต ปัจจุบันโรคนี้ได้รับความสนใจจากองค์การอนามัยโลก เนื่องจากอัตราการติดเชื้อเริ่มมากขึ้นและมีเชื้อที่ดื้อยามากขึ้น ประมาณว่าปีหนึ่งจะมีคนติดเชื้อใหม่ประมาณ 8 ล้านคนและเสียชีวิตประมาณ 3 ล้านคนต่อปี

การแพร่ของเชื้อโรค Transmission

เชื้อวัณโรคจะแพร่โดยเชื้อจนอยู่ในเสมหะที่มีขนาด 1-5 ไมครอนซึ่งจะไปถึงถุงลมในปอดและทำให้เกิดการติดเชื้อ เสมหะนี้จะเกิดจากการไอ จาม พูดหรือร้องเพลง เชื้อโรคอาจจะอยู่ที่กล่องเสียงหรือในปอด หากเสมหะมีขนาดใหญ่กว่านี้จะถูกติดที่เยื่อบุโพรงจมูกวึ่งไม่ทำให้เกิดโรค

สภาวะที่เอื้อต่อการติดเชื้อได้แก่

จำนวนเชื้อวัณโรคที่อยู่ในอากาศ ความเข้มข้นของเชื้อโรคซึ่งขึ้นกับปริมาณเชื้อและการถ่ายเทของอากาศ ระยะเวลาที่คนอยู่ในห้องที่มีเชื้อโรค ภูมิคุ้มกันของคนที่สัมผัสโรค

วิธีการที่จะทำให้เชื้อในอากาศมีน้อยลง

หากเชื้อที่อยู่ในอากาศมีปริมาณมากคนที่อยู่ในสิ่งแวดล้อมก็มีโอกาศที่จะติดเชื้อโรค

สำหรับท่านที่พักอาศัยกับผู้ที่เป็นวัณโรคปอด ก็สามารถนำวิธีนี้ไปใช้เพื่อลดเชื้อในอากาศซึ่งจะทำให้ลดการติดเชื้อได้ วิธีที่จะลดปริมาณเชื้อได้แก่

เพิ่มการถ่ายเทของอากาศโดยให้มีปริมาตรของอากาศที่ไหลเวียนประมาณ 6 เท่าของห้องต่อชั่วโมงซึ่งจะทำให้เชื้อในห้องเจือจางลง ให้แสงแดดส่องเข้ามาในห้องซึ่งมี ultraviolet สามารถฆ่าเชื้อโรคได้ ให้ผู้ป่วยรับยารักษาวัณโรค ให้ผู้ป่วยผูกหน้ากากซึ่งจะต้องคลุมทั้งปากและจมูก

กลไกการเกิดโรควัณโรค

หลังจากที่เราหายใจเอาเชื้อโรคเข้าในปอด หการ่างกายเรามีภูมิก็จะฆ่าเชื้อโรคได้ หากฆ่าได้ไม่หมดเนื่องจากจำนวนหรือความรุนแรงของเชื้อ เชื้อก็จะอยู่ในเม็ดเลือดขาว และแบ่งตัวอย่างช้าประมาณว่าจะแบ่งตัวทุก 25-32 ชมจนกระทั่งเวลาผ่านไป 2-12 สัปดาห์จะมีปริมณเชื้อ 1000-10000 เซลล์ซึ่งมีปริมาณมากพอที่จำทำให้ร่างกายสร้างภูมิต่อโรคซึ่งสามารถตรวจพบภูมิโดยการทดสอบทางผิวหนัง ก่อนที่ร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันเชื้อจะแพร่กระจายไปยังระบบน้ำเหลืองและกระแสเลือดไปยังอวัยวะต่างๆ เช่น ต่อมน้ำเหลือง ไขกระดูก ตับ ม้าม ปอดกลีบบน ไต กระดูก และสมอง เมื่อร่างการสร้างภูมิเต็มที่เชื้อจะไม่แบ่งตัวหรือแบ่งตัวช้ามากและจะไม่ติดต่อหรือเกิดโรค
สำหรับในบางภาวะที่ภูมิอ่อนแอเช่น ผู้ป่วยโรคเอดส์ เบาหวาน silicosis ผู้ป่วยที่ได้รับยากดภูมิ จะมีโอกาสเกิดติดโรคได้ง่ายโดยเฉพาะใน 2 ปีแรก

อาการและอาการแสดงของโรควัณโรค

คนที่ติดเชื้อวัณโรคมีอาการได้หลายรูปแบบ บางคนอาจจะไม่มีอาการบางคนอาจจะมีอาการมากทั้งนี้ขึ้นกับปัจจัยดังต่อไปนี้
ปัจจัยที่ตัวผู้ป่วย
ได้แก่อายุ สำหรับเด็กและคนสูงอายุ จะมีความรุนแรงมากกว่าคนหนุ่มสาว
สภาวะของภูมิคุ้มกันของผู้ป่วย เช่นคนที่เป็นโรคเอดส์ คนที่รับประทานยากดภูมิ ขาดอาหาร
โรคที่พบร่วม เช่นโรคถุงลมโป่งพอง เบาหวาน
ปฎิกิริยาระหว่างผู้ป่วยและตัวเชื้อโรค มีปฎิกิริยามากก็จะเกิดอาการมาก เช่นไข้หรือไอเป็นต้น

ความรุนแรงของโรควัณโรค

ก่อนหน้าที่จะมีการระบาดของโรคเอดส์เราจะพบว่าวัณโรคจะเป็นที่ปอดประมาณร้อยละ 85 ส่วนอีกร้อยละ 15 จะเป็นวัณโรคที่ปอดและนอกปอด แต่หลังจากที่มีโรคเอดส์พบว่าร้อยละ 38 เป็นวัณโรคปอด ร้อยละ 30 เป็นวัณโรคนอกปอด ร้อยละ 32 เป็นทั้งวัณโรคปอดและนอกปอด

อาการทั่วๆ ไปของโรควัณโรค

เป็นอาการที่เกิดจากโรคแต่ไม่ได้บอกว่าเป็นวัณโรคที่ตำแหน่งไหน อาการที่สำคัญได้แก่
ไข้ พบว่าผู้ป่วยโรควัณโรคจะมีไข้ได้ตั้งแต่ร้อยละ 37-80 แต่ก็มีผู้ป่วยร้อยละ 21 ที่ไม่มีไข้เลย หลังจากได้รับยารักษาวัณโรคพบว่าไข้จะลงในหนึ่งและสองสัปดาห ์ ร้อยละ34,64 ตามลำดับระยะเวลาเฉลี่ยที่ไข้ลงประมาณ 10 วัน
อาการอื่นๆ ที่พบได้ได้แก่ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย น้ำหนักลด ครั่นเนื้อครั่นตัว เหงื่อออกกลางคืน พบว่าเม็ดเลือดขาวอาจจะต่ำ ปกติหรือสูงก็ได้ ในรายที่เป็นมานานจะพบภาวะโลหิตจางด้วย อาการของเลือแรโซเดียมต่ำซึ่งจากปอดที่ติดเชื้อวัณโรสร้าง antidiuretic hormone-like substance

อาการของวัณโรคปอด

อาการเป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุดในระยะแรกๆอาจจะไอแห้งๆไม่มีเสมหะ หากไม่รักษาเมื่อมีการอักเสบเพิ่มมากขึ้นและมีการทำลายเนื้อเยื่อก็จะทำให้มีเสมหะ ไอเสมหะมีเลือดออก ผู้ป่วยที่เป็นวัณโรคมักจะไม่มีเลือดออกในเสมหะนอกจากจะเกิดจากผู้ป่วยมีโรคอยู่เก่าเช่น ถุงลมโป่งพองจากวัณโรค (Tuberculosis bronchiectasis) เส้นเลือดที่ผนังฝีในปอดแตก การติดเชื้อราในปอด หรือการติดเชื้อแบคทีเรีย

การวินิจฉัยโรควัณโรค

การวินิจที่ถูกต้องจะต้องตรวจพบตัวเชื้อโรค โดยการนำสารหลั่งต่างมาตรวจ เช่น เสมหะ น้ำจากกระเพาะอาหาร น้ำจากช่องปอด น้ำไขสันหลัง นอกจากนั้นหากสามารถเพาะเชื้อโรคได้จะทำให้การวินิจฉัยถูกต้อง การนำมาเพาะเชื้อก็มีความจำเป็นเนื่องจากเชื้อวัณโรคมีการดื้อยาบ่อยทำให้ต้องทราบว่าเชื้อดื้อต่อยาอะไรบ้าง เพื่อจะได้ปรับยาที่ใช้รักษา นอกจากนั้นระยะเวลาก็มีความสำคัญ

 

– ที่มาข้อมูลเรื่องวัณโรค จาก กลุ่มงานโรคติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี –

WRITER

RELATED

แพทย์เตือน จูบต้องระวัง เหตุเสี่ยงติดโรคได้

แพทย์เตือน จูบต้องระวัง เหตุเสี่ยงติดโรคได้

นพ.อารักษ์ วงศ์วรชาติ ผอ.โรงพยาบาลสิชล จ.นครศรีธรรมราช โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัวเตือน ว่า มีเคสคนไข้ หนุ่มวัย 15 มาพบแพทย์ด้วยโรคโมโนนิวคลิโอซิส หรือ โรคติดต่อจากการจูบ โดยระบุว่า โรคโมโนนิวคลิโอซิส โรคติดต่อจากการจูบ…

5 ข้อถาม-ตอบเกี่ยวกับ วัณโรค เป็นแล้วตายจริงหรือไม่?

5 ข้อถาม-ตอบเกี่ยวกับ วัณโรค เป็นแล้วตายจริงหรือไม่?

เช็คร่างกาย โควิด19 หรือวัณโรค หรือแค่ไอปกติ คนเรามีอาการไอได้ 2-3 สัปดาห์ก็หายเอง หากไอเรื้อรังยาวนานเกิน 8 สัปดาห์ต้องพบแพทย์ ชวนมาสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับวัณโรค ใช่ว่าเป็นแล้วตาย แต่สามารถรักษาให้หายได้ถ้าไม่ช้าจนเกินไป วัณโรค หายได้…

4 อาการเฝ้าระวัง โรคปอดอักเสบ ที่กำลังระบาดที่เมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน

4 อาการเฝ้าระวัง โรคปอดอักเสบ ที่กำลังระบาดที่เมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน

กรมควบคุมโรคแนะประชาชนที่เดินทางจากจีน สังเกตอาการ เฝ้าระวังการป่วยเป็นโรคปอดอักเสบ จากเชื้อไวรัส ซึ่งกำลังระบาดที่เมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน จากการระบาดของโรคปอดอักเสบจากเชื้อไวรัส ที่เมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน ซึ่งมีผู้ป่วยติดเชื้อ 44 รายในขณะนี้ โดยทางการจีนยังไม่สามารถระบุสาเหตุของโรคได้แต่จากการตรวจสอบพบว่า ไม่ใช่เชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ ไข้หวัดนก…

รู้เท่าทัน โรคปอดอักเสบอู่ฮั่น จากเชื้อไวรัส โคโรน่าไวรัส coronavirus (CoV) สายพันธุ์ใหม่

รู้เท่าทัน โรคปอดอักเสบอู่ฮั่น จากเชื้อไวรัส โคโรน่าไวรัส coronavirus (CoV) สายพันธุ์ใหม่

จากสถานการณ์พบผู้ป่วยปอดอักเสบติดเชื้อในเมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน ณ วันที่ 11/1/63 จากการสืบสวนโรคเบื้องต้น ทางการจีนพบว่า ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งทำงานอยู่ที่ตลาดสดเมืองอู่ฮั่น ซึ่งขายสัตว์ทะเล สัตว์ปีก และสัตว์ป่า จึงสั่งปิดตลาดดังกล่าวเพื่อทำความสะอาด จากการตรวจหาเชื้อที่เป็นสาเหตุของการระบาดของโรคปอดอักเสบติดเชื้อในครั้งนี้ พบว่าเป็นเชื้อไวรัสชื่อ โคโรน่าไวรัส…

ปอดแตก ปอดรั่ว ภาวะอันตรายที่ต้องเร่งรักษา อาจเกิดภาวะช็อกจนเสียชีวิตได้

ปอดแตก ปอดรั่ว ภาวะอันตรายที่ต้องเร่งรักษา อาจเกิดภาวะช็อกจนเสียชีวิตได้

ปอดแตก หรือ ทางการแพทย์เรียกภาวะนี้ว่า Pneumothorax  ปอดรั่ว เป็นภาวะผิดปกติอย่างหนึ่งที่แม้พบได้ไม่มากนัก แต่ก็เป็นภาวะอันตรายที่ต้องเร่งรักษา ภาวะปอดรั่ว เป็นอย่างไร ผศ.พญ.สุรีย์ สมประดีกุล ภาควิชาอายุรศาสตร์ อธิบายว่า ภาวะที่มีลมรั่วออกจากถุงลม หรือที่เรียกว่า…

กรมควบคุมโรคเตือน!! 5 โรคติดต่อ ที่ทุกคนต้องระวังในช่วงฤดูหนาว

กรมควบคุมโรคเตือน!! 5 โรคติดต่อ ที่ทุกคนต้องระวังในช่วงฤดูหนาว

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข เตือนให้ประชาชนระมัดระวังการเจ็บป่วยด้วยโรคต่างๆในช่วงฤดูหนาวซึ่งเป็นโรคติดต่อที่พบได้บ่อยๆ การดูแลสุขภาพจึงเป็นสิ่งสำคัญ และนี่คือ 5 โรคติดต่อ ที่ควรระวังเป็นอย่างยิ่งในช่วงฤดูหนาว 1.โรคหัด ปีนี้พบผู้ป่วยโรคหัดในประเทศไทยเพิ่มขึ้นซึ่งเป็นโรคที่ติดต่อกันได้ง่ายมากโดยการไอ จาม หรือพูดใกล้ๆในระยะใกล้ชิด อาการของโรคหัดมักมีอาการไข้สูงประมาณ 3 –…

วิธีแก้ อาการไอไม่หาย ให้ถูกจุด หยุดพฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยง

วิธีแก้ อาการไอไม่หาย ให้ถูกจุด หยุดพฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยง

อาการไอ ว่าหนักแล้ว อาการไอไม่หาย ถึงขั้น ไอเรื้อรัง นั้นแย่กว่า นอกจากจะเป็นความทรมานของคนที่มีอาการแล้ว ยังลามไปถึงการรบกวนคนรอบข้าง แถมกลายเป็นเสียบุคลิกไปซะอีก เพื่อบรรเทาอาการไอให้ถูกจุด มารู้จัก ประเภทของอาการไอ และ วิธีแก้อาการไอ กันดีกว่า…

ระวังอันตราย!! พบผู้ป่วยปอดอักเสบจากการใช้ บุหรี่ไฟฟ้า รายแรกของไทย

ระวังอันตราย!! พบผู้ป่วยปอดอักเสบจากการใช้ บุหรี่ไฟฟ้า รายแรกของไทย

ในพฤศจิกายนที่ผ่านมาพบผู้ป่วยปอดอักเสบจากการใช้ บุหรี่ไฟฟ้า รายแรกในประเทศไทย ได้มีผลการสอบสวนโรคชี้ชัดว่าภาวะโรคปอดอักเสบเกิดจากการใช้บุหรี่ไฟฟ้าซึ่งเป็นรายแรกในไทย บุหรี่ไฟฟ้านอกจากจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพจนทำให้เกิดโรคต่างๆ แล้วบุหรี่ไฟฟ้ายังเป็นสิ่งผิดกฎหมายอีกด้วย สำหรับผู้ป่วยรายแรกของประเทศไทยนั้น จากผลการสอบสวนโรคโดยผ่านความเห็นของผู้เชี่ยวชาญโรคปอดและระบบทางเดินหายใจ ชี้ชัดว่าภาวะโรคปอดอักเสบเกิดจากการใช้บุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งขณะนี้ผู้ป่วยรายดังกล่าวอยู่ในความดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด ล่าสุดทางกรมควบคุมโรคได้จัดเตรียมระบบรายงานโรคและภัยสุขภาพครอบคลุมไปยังโรงพยาบาลทุกแห่งทั่วประเทศ เพื่อควบคุมและรับมือสถานการณ์การระบาดของภาวะปอดอักเสบที่อาจรุนแรงขึ้นอีก และหลังจากนี้จะมีการแจ้งไปยังโรงพยาบาลทุกแห่งเพื่อเฝ้าระวังโรคปอดอักเสบจากบุหรี่ไฟฟ้าให้ครอบคลุมทั่วทั้งประเทศ ภาวะปอดอักเสบรุนแรงจาก บุหรี่ไฟฟ้า…

5 สัญญาณเตือน ที่ร่างกายบ่งบอกให้รู้ว่า ปอด ของคุณกำลังมีปัญหา!!

5 สัญญาณเตือน ที่ร่างกายบ่งบอกให้รู้ว่า ปอด ของคุณกำลังมีปัญหา!!

อากาศบริสุทธิ์กลับกลายเป็นสิ่งที่หายากซึ่งหมายความว่าเราต้องดูแลรักษาปอดของเรามากยิ่งขึ้น ซึ่งบางครั้งร่างกายอาจส่งสัญญาณเตือน และถ้าคุณใส่ใจตัวเองมากพอนั่นอาจจะช่วยชีวิตคุณได้ 1. อาการปวดหลังและไหล่ อาการปวดหลัง ปวดไหล่หรือแม้แต่อาการเจ็บหน้าอก นั่นอาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงจุดเริ่มต้นของโรคมะเร็งปอด ซึ่งหากตรวจพบในระยะเริ่มแรกนั้นสามารถรักษาให้หายได้ แต่ถ้าหากอาการปวดรุนแรงขึ้น ปวดเป็นเวลานานผิดปกติ หรือมีอาการปวดบ่อยมาก ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัดต่อไป 2.ไอ อาการไอสามารถบ่งบอกโรคได้…